Как открыть свой магазин? Для начала набраться смелости. Морально подготовиться, ведь прежде придется переработать огромный массив информации. Изучить сотни объявлений по аренде, проконсультироваться с юристом, пройтись по всем банкам в поисках подходящих условий, закопаться в документах…и случайно отказаться от своей мечты в бюрократическом круговороте. Или можно пойти иным путем и довериться профессионалу. Под чутким наставничеством эксперта по запуску продуктового магазина Асель Фатиховой, вы начнете бизнес, не потеряв при этом уйму времени и нервов, а главное, сохраните силы, чтобы посвятить их своему делу. FRESH CITY побеседовали с Асель и задали вопросы, которые могут волновать начинающих предпринимателей.
Автор: Редакция Fresh City
Вы эксперт по запуску бизнеса в розничной торговле, как вы к этому пришли? Где вы учились?
Я бы могла говорить о моем образовании, могла продемонстрировать мои дипломы и прочие корочки со специализациями. Но для меня наибольшую ценность имеет то, что мне дали мои родители, они стали для меня лучшими учителями по жизни. Именно они заложили во мне предпринимательскую жилку и своим примером показали, что нет ничего невозможного. Рискнув всем в тяжелые годы, они выросли с торговли семечками до открытия собственного магазина. Папа и мама дали мне азы бизнеса. Благодаря им я начала заниматься тем, что на данный момент представляет мою основную деятельность. Опыт свой я отсчитываю с детства, когда в седьмом классе начала работать в семейном магазине, всему обучаясь и встречая первые сложности. Не устану благодарить семью за моральную поддержку и знания, которыми они делятся до сих пор.
Какие наиболее успешные кейсы запуска магазинов из своего опыта вы можете выделить?
Каждый кейс не похож на другой, поэтому по-своему успешный. С каждым клиентом мы проходим все шаги, начиная с этапа обретения веры в себя, веры в мечту, в собственные силы, борьбы со страхами, до перерезания красной ленточки на входе в их магазин. Может показаться, что все продуктовые магазины похожи и отличаются лишь незначительными деталями, что там нет места творческому подходу, но это далеко не так.
Асель Фатихова: «Я выбрала свой путь к цели»
Как вы помогаете в запуске бизнеса? Как происходит работа с клиентом?
Первоначально я провожу консультацию. Она может быть очной или онлайн. После того, как я выясняю, к чему мы хотим прийти в итоге, я узнаю, с чего стартуем, какой бэкграунд есть у клиента. Возможно, имеется опыт ведения магазина, который можно реструктуризировать или нет совсем ничего, тогда мы начинаем с нуля. На самом деле, работы очень и очень много. Только составление грамотного бизнес-плана требует большого вложения времени и сил. Со своими клиентами мы приходим к четкому пониманию, сколько и на какие цели будет затрачено средств. При необходимости я также консультирую по вопросам ссуды, кредита, займа. Вместе мы выбираем наиболее удобное для клиента развитие событий. Вместе ищем помещение, обновляем его, то есть, делаем ремонт. Далее я ищу поставщиков, оборудование, витрины, помогаю с предоставлением холодильного оборудования. К слову, за то время, которое я занимаюсь наставничеством в бизнесе, у меня сложилась надежная база партнеров и поставщиков, что дает дополнительные гарантии клиенту. Поиск сотрудников, установка программ, ценообразование - также зона моей ответственности. Знаете, наверное, проще сказать, чем я не занимаюсь. К примеру, на последней точке мы вместе делали ремонт. Красили и убирались. Да, в этом я тоже порой помогаю. Направляю и подруливаю. Ведь моральная поддержка на всех этапах - это тоже важный момент.
На что вы ориентируетесь при работе с клиентом?
Конечно, ориентируюсь, прежде всего, на его желания и цели. Я жду от клиента, чтобы он горел идеей, хотел этого. Чтобы собственный бизнес был, действительно, его мечтой. Тогда все точно получится.
После успешного запуска бизнеса с вашей помощью, на какую поддержку от вас может рассчитывать клиент?
Я продолжаю быть на связи. Решаю технические моменты при необходимости. Но чаще всего наше сотрудничество строится таким образом, что клиент спокойно отправляется в свободное плавание, подкрепленный знаниями и опытом. Все-таки в этом и суть индивидуального предпринимательства - независимые решения.
Как бы вы хотели развиваться в будущем?
Уже сейчас я понимаю для себя, что город Уральск для меня не предел. Начинаю работать онлайн с клиентами из других городов. Я умею передавать свой опыт, и люди мне доверяют. Я это очень ценю и поэтому делаю максимально возможное, что от меня зависит. Конечно, мечтаю, что в скором времени у меня будет своя команда, с которой мы продолжим помогать предпринимателям. Я не ставлю себе рамки и конечных целей. Достигая одной вершины, на горизонте всегда видишь другую, еще более высокую. Все дороги открыты - это я внушаю и своим клиентам.
Расскажите, почему именно продуктовые магазины?
Повторюсь, все дело в том, что изначально это было семейное дело. Именно в этой нише чувствую себя как рыба в воде. Плюс ко всему продуктовый магазин всегда будет актуален для всех категорий покупателей, при любых условиях. Вспомните недавние локдауны, тогда не закрывались только продуктовые магазины. При этом и данная, с виду консервативная сфера не стоит на месте. Я хочу принимать участие в этом развитии и повышать качество. Но, признаюсь, я помогаю не только с продуктовыми магазинами. В частности с автоматизацией я работаю и в других нишах. В целом мне есть чем поделиться в любом из направлений торговли.
На что вы обращаете внимание своих клиентов?
Частая ошибка предпринимателей в том, что они так погружены в свой магазин, что буквально безвылазно находятся там, ревностно не подпуская помощников. Выполняют всю работу от грузчика до технички, стоят за прилавком, принимают товар и т.д. Опять же приведу пример из личного опыта. Когда-то в нашем семейном магазине работали только мы, родители тоже были категорически против посторонних. Многие боятся, что новый человек что-то испортит, будет воровать и т.д. Но, когда мы сделали шаг к доверию, научились делегировать обязанности и приняли наемных работников, мы получили целый ряд привилегий. Первое - появилось время на обдумывание стратегии развития, второе - возможность расширить список поставщиков, поработать над ассортиментом, третье - сместился фокус с рутинных дел, и открылись глобальные цели и задачи.
Что бы вы пожелали начинающим предпринимателям?
Я скажу так, для достижения цели есть смысл делать именно то, что больше всего повлияет на результат. Я выбрала свой путь. И если вы тоже, тогда вам со мной.
Спасибо за беседу и удачи в покорении новых высот!
Асель Фатихова: «Я выбрала свой путь к цели»
Райхан Жангалиева
Владелица продуктового магазина, р-он «КазИИТУ»
«Магазин с Асель мы открыли за полторы недели. Без ее помощи я потратила бы уйму времени на поиск поставщиков. Я не имела представление, где взять товар дешевле, и вообще с чего начать. Асель нашла мне холодильное оборудование, помогла с планировкой магазина и раскладкой товаров. Приятно, что есть профессионалы, которые, действительно, знают свое дело. Несмотря на то, что Асель молодая и хрупкая девушка, за ее плечами колоссальный опыт, которым она охотно делится. Всем, кто только задумывается о собственном магазине, я советую начать предпринимательскую деятельность со знакомства с ней»
+7 778 999 65 55
@assel_retail
Әсел Фатихова: «Мен мақсатқа жету жолымды таңдадым»
Өз дүкеніңізді қалай ашуға болады? Алдымен батылдығыңызды жинаңыз. Өзіңізді ойша дайындаңыз, өйткені алдымен сізге үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеу керек болады. Жүздеген жалға беру туралы хабарландыруларды зерттеңіз, заңгермен кеңесіңіз, қолайлы жағдайларды іздеп барлық банктерге барыңыз, өзіңізді құжаттарға көміңіз ... және бюрократиялық циклде кездейсоқ арманыңыздан бас тартыңыз. Немесе сіз басқа жолмен жүріп, кәсіби маманға сене аласыз. Азық-түлік дүкенінің стартап сарапшысы Әсел Фатихованың сезімтал тәлімгерлігімен сіз көп уақыт пен жүйкеңізді жоғалтпай бизнеске кірісесіз, ең бастысы, оны өз бизнесіңізге арнауға күш-жігеріңізді сақтайсыз. FRESH CITY Әселмен әңгімелесіп, кәсіпкерлерді толғандыруы мүмкін сұрақтарын қойды.
Сіз бөлшек бизнесті бастаудың маманысыз, бұған қалай келдіңіз? Сіз қайда оқыдыңыз?
Мен өз білімім туралы айта алатынмын, мен дипломдарымды және мамандықтар бойынша басқа да біліктіліктерімді көрсете алдым. Бірақ мен үшін ең үлкен құндылық – ата-анамның маған бергені; олар менің өмірдегі ең жақсы ұстаздарым болды. Олар менің бойымда кәсіпкерлік рухты дарытып, мүмкін емес нәрсенің жоқтығын өз үлгісімен көрсетті. Қиын-қыстау жылдарда барлығына тәуекел етіп, тұқым сатудан жеке дүкен ашуға дейін өсті. Әкем мен анам бизнестің қыр-сырын үйретті. Солардың арқасында мен қазір негізгі қызметіммен айналыса бастадым. Мен өз тәжірибемді бала кезімнен бастадым, ол кезде жетінші сыныпта отбасылық дүкенде жұмыс істей бастадым, бәрін үйреніп, алғашқы қиындықтарға тап болдым. Мен отбасыма әлі де бөлісіп жатқан моральдық қолдауы мен білімі үшін алғыс айтудан жалықпаймын.
Сіздің тәжірибеңіз бойынша ең сәтті дүкенді іске қосу жағдайлары қандай?
Әрбір жағдай басқалардан ерекшеленеді, сондықтан өзінше сәтті. Әрбір клиентпен біз өзімізге деген сенімділік, арманға, өз күшіне сену, қорқынышпен күресу, дүкенінің кіре берісіндегі қызыл лентаны қию кезеңінен бастап, барлық кезеңдерден өтеміз. Барлық азық-түлік дүкендері ұқсас болып көрінуі мүмкін және тек ұсақ бөлшектермен ерекшеленеді, шығармашылыққа орын жоқ, бірақ бұл жағдайдан алыс.
Бизнес бастауға қалай көмектесесіз? Сіз клиентпен қалай жұмыс істейсіз?
Бастапқыда мен консультация жүргіземін. Бұл бетпе-бет немесе онлайн болуы мүмкін. Мен түптеп келгенде не нәрсеге қол жеткізгіміз келетінін түсінгеннен кейін, мен неден бастайтынымызды, клиенттің қандай ортасы бар екенін білемін. Мүмкін, қайта құрылымдауға болатын дүкенді басқару тәжірибесі бар немесе мүлдем ештеңе жоқ, содан кейін біз нөлден бастаймыз. Шындығында, жұмыс көп, жұмыс көп. Тек сауатты бизнес-жоспар жасау көп уақыт пен күш салуды талап етеді. Клиенттерімізбен біз қанша ақша жұмсалатынын және қандай мақсаттарға жұмсалатынын нақты түсінеміз. Қажет болса, несие, несие, несие мәселелері бойынша да кеңес беремін. Біз бірге клиент үшін оқиғалардың ең қолайлы дамуын таңдаймыз. Біз бірге бөлме іздейміз, оны жаңартып жатырмыз, яғни жөндеу жұмыстарын жүргіземіз. Содан кейін мен жеткізушілерді, жабдықты, витриналарды іздеймін және тоңазытқыш жабдықтармен қамтамасыз етуге көмектесемін. Айтпақшы, мен бизнесте тәлімгерлікпен айналысқан уақыт ішінде мен клиентке қосымша кепілдік беретін серіктестер мен жеткізушілердің сенімді базасын дамыттым. Қызметкерлерді іздеу, бағдарламаларды орнату, баға белгілеу де менің жауапкершілігім саласы. Білесіз бе, мен істемейтін нәрсені айту оңайырақ шығар. Мысалы, соңғы уақытта жөндеу жұмыстарын бірге жасадық. Боялған және тазартылған. Иә, мен де кейде бұған көмектесемін. Мен тікелей және таксимен. Өйткені, барлық кезеңде моральдық қолдау көрсету де маңызды сәт.
Клиентпен жұмыс істегенде не нәрсеге көңіл бөлесіз?
Әрине, мен ең алдымен оның қалауы мен мақсатына назар аударамын. Мен клиенттің идеяға құмар болуын және оны қалайтынын күтемін. Оның жеке бизнесі оның арманы болуы үшін. Сонда бәрі міндетті түрде орындалады.
Сіздің көмегіңізбен бизнесті сәтті бастағаннан кейін клиент сізден қандай қолдау күте алады?
Мен байланыста болуды жалғастырамын. Қажет болса, техникалық мәселелерді шешемін. Бірақ көбіне біздің ынтымақтастығымыз клиент білім мен тәжірибеге сүйене отырып, еркін саяхатқа аттанатындай етіп құрылады. Өйткені, бұл жеке кәсіпкерліктің мәні – дербес шешімдер.
Болашақта қалай дамытқыңыз келеді?
Орал қаласы мен үшін шек емес екенін қазірдің өзінде түсіндім. Мен басқа қалалардағы клиенттермен онлайн жұмыс істей бастадым. Мен өз тәжірибемді қалай жеткізу керектігін білемін және адамдар маған сенеді. Мен мұны өте бағалаймын, сондықтан мен мүмкіндігінше көп нәрсені жасаймын, бұл маған байланысты. Әрине, мен жақын арада өз командам болса деп армандаймын, онымен кәсіпкерлерге көмектесуді жалғастырамыз. Мен өзіме шек немесе түпкілікті мақсаттар қоймаймын. Бір шыңға жеткенде, сіз әрқашан көкжиекте басқасын, одан да жоғарысын көресіз. Барлық жолдар ашық – мен мұны өз клиенттеріме сіңіремін.
Айтыңызшы, неге азық-түлік дүкендері?
Қайталап айтамын, барлық мәселе бастапқыда бұл отбасылық іс болды. Дәл осы ұяда өзімді судағы балықтай сезінемін. Сонымен қатар, азық-түлік дүкені кез келген жағдайда тұтынушылардың барлық санаттары үшін әрқашан өзекті болады. Жақында болған құлыптарды есіңізде сақтаңыз, содан кейін азық-түлік дүкендері ғана жабылмады. Сонымен қатар, консервативті болып көрінетін бұл сала бір орнында тұрмайды. Мен осы дамуға қатысып, сапаны жақсартқым келеді. Бірақ мен мойындаймын, мен азық-түлік сатып алудан гөрі көбірек көмектесемін. Атап айтқанда, мен басқа тауашалардағы автоматтандырумен жұмыс істеймін. Жалпы, менде сауданың кез келген саласында бөлісетін нәрсем бар.
Кәсіпкерлердің жиі жіберетін қатесі - олар өз дүкеніне соншалықты батырылғаны сонша, олар үнемі сонда қалады, қызғанышпен көмекшілерін аулақ ұстайды. Олар жүк тиеушіден техникке дейін барлық жұмысты орындайды, үстелдің артында тұрады, тауарды алады, т.б.. Тағы да өз тәжірибемнен мысал келтіремін. Бір кездері отбасылық дүкенде біз ғана жұмыс істедік; ата-анамыз да сырттан келгендерге үзілді-кесілді қарсы болды. Көптеген адамдар жаңа адам бір нәрсені бүлдіреді, ұрлайды, т.б. деп қорқады. Бірақ біз сенімге қадам басып, жауапкершілікті тапсыруды үйреніп, қызметкерлерді қабылдаған кезде біз бірқатар артықшылықтарға ие болдық. Біріншіден, даму стратегиясы туралы ойлануға уақыт болды, екіншіден, жеткізушілер тізімін кеңейту және ассортимент бойынша жұмыс істеу мүмкіндігі, үшіншіден, күнделікті мәселелерден назар аударылып, жаһандық мақсаттар мен міндеттер ашылды.
Кәсіпкер болуға ұмтылатындарға қандай кеңес берер едіңіз?
Мен мынаны айтайын: мақсатқа жету үшін нәтижеге ең көп әсер ететін нәрсені істеу мағынасы бар. Мен өз жолымды таңдадым. Ал егер сіз де солай жасасаңыз, маған қосылыңыз.
Әңгімеңізге рахмет және жаңа белестерді бағындыруға сәттілік тілейміз!
Райхан Жанғалиева
Азық-түлік дүкенінің иесі, ҚазИТУ ауданы
«Біз Әселмен бір жарым аптада дүкен аштық. Оның көмегі болмаса, мен жеткізушілерді іздеуге көп уақыт кететін едім. Өнімді қайдан арзанырақ алуға болатынын, тіпті неден бастарымды білмедім. Әсел маған тоңазытқыш қондырғысын тауып беріп, дүкеннің макетіне және тауарлардың орналасуына көмектесті. Бір қызығы, өз ісін жақсы білетін мамандар бар. оның артында үлкен тәжірибесі бар, ол онымен бөліседі, мен өз дүкенін иеленуді ойлап жүрген кез келген адамға онымен танысу арқылы кәсіпкерлік қызметін бастауға кеңес беремін ».
