БҚО дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Бақдәулет Сәбитовпен
сұхбат
Батыс Қазақстан облысы жылды жарқын жеңістермен, спорттық
инфрақұрылымды ауқымды жаңартумен және жаңа мақсатты міндеттермен
аяқтағалы отыр. БҚО дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы
Сәбитов Бақдәулет Маратұлымен сұхбат жұмыстың негізгі бағыттары, жетістіктері
мен жоспарлары жөнінде өрбіді.
– Бақдәулет Маратұлы, облыстық спорт басқармасының бүгінгі таңдағы
басты миссиясын қалай сипаттайсыз?
– Мен осы лауазымға тағайындалған кезде, ең алдымен, өңірдің спорт саласының
жай-күйін жан-жақты зерттедім. Ұзақ уақыт бойы қордаланып қалған мәселелерді
анықтап, оларды шешу жолдарын белгіледік. Бүгінгі таңдағы біздің басты міндетіміз –
бұқаралық спорт пен жоғары жетістіктер спортын қатар дамыту.
Бұқаралық спорт – халықтың денсаулығын нығайту жолындағы ең тиімді құрал.
Неғұрлым көп адам қатысса, қоғам соғұрлым сау болады.
Жоғары жетістіктер спорты – бұл біздің республикалық және халықаралық
ареналардағы жеңістеріміз. Өңір спортшылары әлемдік чемпионаттарда Қазақстанның
туын көтеріп, ірі турнирлердің жүлдегерлері атанғаны қуантады. Сонымен қатар біз
спорттық инфрақұрылымды да белсенді дамытып жатырмыз.
Біз облыс басшылығының, атап айтсақ, БҚО әкімі Нариман Төреғалиевтің, әкімнің
орынбасары Қайыржан Меңдіғалиевтің, сондай-ақ волейбол федерациясының президенті
Тілепберген Каюповтың, үстел теннисі федерациясының президенті Мұрат Мұқаевтың
тарапынан
қолдауға ие болып келеміз.
Бұл адамдар әрқашан спортты қолдап, саланың дамуына үлкен үлес қосып жүр.
– Биыл басқарма жұмысында қандай бағыттар басымдыққа ие болды?
– Негізгі міндеттердің бірі өңір үшін басым спорт түрлерін анықтау болды. Біз бір
жылдағы нәтижелерді талдадық — БҚО спортшылары бірнеше рет ірі жарыстардың
жүлдегерлері атанды.
Бүгінде облыста 22 басым спорт түрі бекітілді, олар 6 жазғы олимпиада, 2 қысқы
Олимпиада, 3 жұп және Сурдлимпиада, 1 олимпиадалық емес, 10 ұлттық спорт түрлері
деген санаттарға бөлінеді.
Бұл бағыттар ерекше назарда және оларға мақсатты түрде қолдау алды.
– Жыл аяқталар тұста облыс қандай спорттық жетістіктерімен мақтана алады?
– Бүгінгі таңда өңір спортшылары республикалық және халықаралық жарыстарда
352 алтын, 299 күміс, 323 қола – барлығы 974 медальды жеңіп алды. Оның ішінде Азия
чемпионаттарында 19 алтын, 15 күміс, 26 қола, ал әлемдік бәсекелерде 14 алтын, 3 күміс,
8 қола біздің облыстың қанжығасына байланды.
Біздің аймақ бүгінде Анастасия Тимошенкова, Фатима Сұпығалиева, Ирина
Ивановская, Мария Бровкова, Зейнеп Баянова, Даниял Сәбит және тағы басқа
спортшылардың арқасында танылуда. Бұл – олардың орасан зор еңбегі мен сапалы
дайындығының нәтижесі.
Сонымен қатар, облыс құрамасы алғаш рет «Ақбидай-2025» республикалық
ауылдық ойындарында III жалпыкомандалық орынға ие болып, тарихи жетістікке қол
жеткізді.
Жылдың жарқын жарыстарының арасында:
Мәншүк Мәметоваға арналған садақ атудан республикалық турнир;
Шөптегі хоккейден жасөспірімдер арасындағы ҚР чемпионаты;
Дзюдодан ардагерлер арасындағы Қазақстан чемпионаты;
Ұлттық волейбол лигасының ойындары;
Дзюдодан, қазақ күресінен, парадзюдодан ҚР чемпионаттары;
«Ақбидай» VIII Республикалық ауылдық ойындары бар.
Әрбір іс-шара бұқаралық спорт пен кәсіби дайындықты дамытуға серпін береді.
– Жыл ішінде қандай басты спорттық іс-шаралар өткізілді?
— Мемлекет Басшысының тікелей қолдауымен өңірде спорттық инфрақұрылым
қарқынды дамып келеді. Ең ірі оқиғалардың бірі — Орал қаласындағы «Жайық Арена»
заманауи кешенінің ашылуы. Кешен толық халықаралық стандарттарға сай келеді және
республикалық турнирлерден бастап Азия чемпионатына дейін ірі жарыстарды
қабылдады.
Тағы бір басты оқиға — П. Атоян атындағы стадионның реконструкциядан кейінгі
ашылуы. Жаңартылған алаң, трибуналар, жарықтандыру жүйесі және балалар мен
жастарға жыл бойы жаттығуға қолайлы жағдайлар болашақ спортшыларды дайындауға
толық мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, ауылдық аймақтардағы инфрақұрылым белсенді түрде дамуда. 2025
жылы Бөрлі ауданындағы Қызылтал ауылының мәдени‑спорттық кешені және Теректі
ауданындағы Ақжайық ауылының физкультур‑сауықтыру кешені пайдалануға берілді.
Құрылыс жұмыстары бірнеше елді мекенде жалғасуда: Дарьин ауылында ФОК салынып
жатыр, Жақсыбай мен Шоптықолда — мәдени‑спорттық кешендер, Жарсуат пен
Кентубек — спорттық объектілер бой көтеруде.
Орал қаласында «Freedom Shapagat» қорының қолдауымен мүгедектігі бар адамдарға
арналған спорт кешені, Жаңаөмірде «Samruk-Kazyna Trust» қорының қатысуымен ФОК
салынып жатыр. Сондай‑ақ, Алғабас пен Қарауылтобеде («Қазақстан халқына» қоры)
модульдік кешендер және Жәнібекте фитнес-зал құрылысын жүргізу жоспарланған.
Биыл 14 жаңа спорт алаңы пайдалануға берілді, ал 2026 жылы Орал қаласының Ақжайық
микрорайонында Үстел теннисі орталығының құрылысы басталады. Жобаны «Freedom
Shapagat» қоры, Freedom Holding Corp және кәсіпкер Тимур Турловтың қолдауымен
жүзеге асыру көзделген. Орталықта 400 орындық көрермен залы, 40 кәсіби үстелі бар
ойын алаңы, конференц-зал, медициналық кабинет, кафе және 40‑тан астам көлікке
арналған автотұрақ қарастырылған. Сарапшылардың бағалауынша, орталық жоғары
деңгейдегі жарыстарды өткізуге мүмкіндік беріп, өңірдегі ең функционалды спорт
алаңдарының біріне айналады.
Барлық осы жобалар Западно‑Қазақстан облысында спорттың болашағын
қалыптастыратын берік инфрақұрылымдық базаны құруға қызмет етеді.
– Спорт мектептерінің материалдық базасы қалай өзгерді?
– Біз материалдық-техникалық базаны жүйелі түрде нығайтудамыз: спорт мектептері
заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етіліп, стадиондар мен спорт залдары
жөндеуден өткізіледі.
Сонымен қатар, елімізде бірінші болып спортты басқарудың цифрлық жүйесі Qadam-AI
енгізілуде. Бұл платформа саланы толық цифрландыруға мүмкіндік береді: жаттығуларға
қатысу, тесттер мен жарыстардың нәтижелері, құрал-жабдықтардың жағдайы және
клубтардың қызметі автоматты түрде тіркеледі. Енді мәліметтер ашық, субсидиялар
автоматты түрде бөлінеді, ал жасанды интеллект жаттықтырушылар мен әкімшіліктерге
басқарушылық шешімдер қабылдауға көмек көрсетеді. Нәтижесінде спорт мектептері
ресурстарға объективті бақылау жасай алады, тиімді қолдау алады және балалар мен
бұқаралық спортты заманауи деңгейде дамыту мүмкіндігіне ие болады.
Сонымен бірге, саладағы ең үздік мамандар мен ұйымдарды бағалаудың жаңа рейтингілік
жүйесі енгізілді. Жеңімпаздар енді баллдық принцип бойынша, жеткен нәтижелері,
атқарған жұмыстары және спорт ардагерлерінің пікірі ескеріле отырып анықталады. Жүйе
он номинацияны қамтиды — «үздік спортшы», «үздік жаттықтырушы», «үздік спорттық
аудан», «жылдың жаңалығы» және басқа номинациялар. Бұл бағалаудың тең, ашық және
әділ шарттарын қамтамасыз етіп, спорт мектептері мен ұйымдардың дамуына серпін
береді.
Осылайша біз болашақ чемпиондарды даярлау үшін берік негіз құрып жатырмыз.
– Қандай спорт түрлеріне қосымша қолдау көрсетілді?
– Бүгін біз үш бағытты – қысқы, жазғы және ұлттық спорт түрлерін мақсатты түрде
күшейтіп жатырмыз. Біздің спортшылар шорт-трек, шаңғы жарысы, биатлон сияқты
бағыттар бойынша халықаралық ареналарда жоғары нәтижелер көрсетуде. Мысалы,
Алина Әжғалиева шорт-трек бойынша Универсиаданың күміс және қола жүлдегері
атанып, әлемдік деңгейде ел намысын лайықты қорғады.
Жазғы спорт түрлерінің ішінде өңірдің үздік спортшыларының жетістіктеріне
байланысты бокс, волейбол, велоспорт, байдарка мен каноэде есу, дзюдо, әйелдер күресі,
садақ ату және оқ ату ерекше қолдау тапты. Атап айтқанда: Ирина Ивановская
велоспорттан Бахрейндегі III Азия ойындарының чемпионы атанды.
«Жайық» волейбол командасы Мальдив аралдарында өткен Азия чемпионатының
жеңімпазы атанды.
Дзюдода Фатима Сұпығалиева Азия ойындарының чемпионы атанып, еліміздің
абыройын асқақтатты.
Зейнеп Баянова өз шеберлігін дәлелдеп, әйелдер күресінен ел чемпионы атанды.
Қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату, көкпар сияқты ұлттық спорт түрлері және
тағы 5 бағыт жаңа заң бойынша олимпиадалық спорт түрлеріне теңестіріліп, оларды
мемлекет тарапынан қолдау айтарлықтай күшейтілді.
Альбина Ешмұхан тоғызқұмалақтан әлем чемпионатының қола жүлдесін жеңіп
алса, Мендешев Бекайдар мен Эльнар Жанболатұлы «Қазақстан барысында» лайықты
өнер көрсетті.
Бұл – біздің спортшыларымыздың қажырлы еңбегінің және жүйелі қолдаудың
нақты нәтижесі. Облыс спорты жаңа биіктерге көтерілуде.
– Бұқаралық спортқа тартылған тұрғындардың саны қалай өзгеруде?
– Бұл көрсеткіш тұрақты өсуде. Бүгінде облыстың 294 830 тұрғыны, бұл халықтың
42,4%, жүйелі түрде спортпен шұғылданады.
Ағымдағы жылдың ІІІ тоқсанында 114 мыңнан астам адамды қамтыған 2083 іс-
шара өткізілді. Олардың ішінде 3-еуі – халықаралық, 34-і – республикалық, 158-і –
облыстық турнир. Сонымен қатар, ауыл жастарын спортқа тарту үшін ынталандыру
мақсатында аудандық және қалалық деңгейде мыңдаған жарыстар өтті.
– Келер жылға өзіңізге және аймақ бойынша қандай жоспарларыңыз бар?
– Қазіргі уақытта елімізде олимпиадалық спорт түрлеріне ерекше көңіл бөлінуде.
Біздің өңір бұл бағытта белсенді жұмыс жүргізуде. Алда атқарылар жұмыс көп.
Алға қойған басты мақсат – Жасөспірімдер Олимпиадасына қатысуға лицензия алу.
Бұл біздің жас спортшыларымыз үшін халықаралық деңгейде өздерін көрсетуге және
тәжірибе жинақтауға берілетін үлкен мүмкіндік. Осыған байланысты облыстың спорт
мектептері мен орталықтарында дарынды балаларды іріктеу және даярлау, сондай-ақ
жүйелі оқу процесін ұйымдастыру бойынша жұмыстар күшейтілді.
Екінші маңызды міндет – Көшпенділер ойындарына қатысуға лицензия алу. Бұл
ұлттық спорт түрлерін халықаралық аренада кеңінен насихаттауға мүмкіндік береді.
Көкпар, қазақ күресі, жамбы ату сияқты ежелгі спорт түрлерінің беделін арттыру біздің
мәдени және спорттық мұрамызды сақтаудағы маңызды қадам болып табылады.
Сонымен қатар, бұқаралық спортты кеңейту де назардан тыс қалмайды. Басты
мақсат – әр тұрғын үшін салауатты өмір салтын қалыптастыру. Осы орайда халықтың
спортқа белсенділігін арттыру үшін түрлі жарыстар мен жобалар ұйымдастырылады.
Тағы бір басым бағыт – спорттық инфрақұрылымды дамыту. Жаңа нысандар салу,
қолданыстағы спорт кешендерін күрделі жөндеу, спорттық құрал – жабдықтармен толық
қамтамасыз ету бұқаралық және кәсіби спорттың қолжетімділігіне негіз болмақ.
Спортпен шұғылданатындардың санын көбейту – қоғамның салауатты болашағын
қалыптастыруға бағытталған нақты мақсат. Бұл дені сау ұлтты қалыптастыру, жастарды
жаман әдеттерден қорғау және ұлттық даму жолындағы басты басымдықтардың бірі
болып табылады.
Спорт в ЗКО: новые цели и достижения
интервью с руководителем управления физической культуры и спорта ЗКО
Бакдаулетом Сабитовым
Западно-Казахстанская область завершает год с яркими победами, масштабным
обновлением спортивной инфраструктуры и новыми амбициозными задачами. О
ключевых направлениях работы, достижениях и планах рассказал руководитель
управления физической культуры и спорта ЗКО Бакдаулет Маратович Сабитов.
— Бакдаулет Маратович, как бы вы охарактеризовали главную миссию областного
управления спорта сегодня?
— Когда я был назначен на эту должность, в первую очередь всесторонне изучил
состояние спортивной отрасли региона. Мы увидели ряд проблем, которые долгое время
не решались, и обозначили пути выхода. Сегодня наша ключевая миссия — параллельное
развитие массового спорта и спорта высших достижений.
Массовый спорт — это самый эффективный инструмент укрепления здоровья населения.
Чем больше людей вовлечено в движение, тем здоровее общество.
Спорт высших достижений — это наши победы на республиканских и международных
аренах. Радует, что спортсмены региона поднимают Флаг Казахстана на мировых
чемпионатах и становятся призёрами крупных турниров. Наряду с этим мы активно
развиваем спортивную инфраструктуру.
Мы получаем огромную поддержку со стороны руководства области: акима ЗКО
Наримана Турегалиева, заместителя акима Каиржана Мендигалиева,
а также президента Федерации волейбола Тлепбергена Каюпова, президента Федерации
настольного тенниса Мурата Мукаева.
Эти люди всегда поддерживают спорт и вносят большой вклад в развитие отрасли.
— Какие направления стали приоритетными в работе управления в этом году?
— Одной из основных задач стало определение приоритетных видов спорта для региона.
Мы проанализировали результаты за год — спортсмены ЗКО неоднократно становились
призёрами крупных соревнований.
Сегодня в области утверждены 22 приоритетных вида спорта, разделённые на категории:
6 летних олимпийских, 2 зимних олимпийских, 3 пара- и сурдлимпийских, 1
неолимпийский, 10 национальных видов спорта.
Эти направления находятся под особым вниманием и получили целевую поддержку.
— Какими спортивными достижениями область может гордиться к концу года?
— На сегодняшний день спортсмены региона завоевали 974 медали на республиканских и
международных соревнованиях: 352 золотых, 299 серебряных, 323 бронзовых.
В том числе: Чемпионаты Азии: 19 золотых, 15 серебряных, 26 бронзовых; Чемпионаты
мира: 14 золотых, 3 серебряных, 8 бронзовых.
Наш регион сегодня узнают благодаря таким спортсменам, как Анастасия Тимошенкова,
Фатима Супыгалиева, Ирина Ивановская, Мария Бровкова, Зейнеп Баянова, Даниял
Сабит, и многим другим. Это результат их огромного труда и качественной подготовки.
Кроме того, спортсмены ЗКО добились исторического успеха: сборная области впервые
заняла III общекомандное место на республиканских сельских играх «Акбидай-2025».
Среди ярких соревнований года:
• Республиканский турнир по стрельбе из лука, посвящённый Маншук Маметовой;
• Чемпионат РК по хоккею на траве среди юношей;
• Чемпионат Казахстана по дзюдо среди ветеранов;
• Игры Национальной волейбольной лиги;
• Чемпионаты РК по дзюдо, қазақ күресі, парадзюдо;
• VIII Республиканские сельские игры «Акбидай».
Каждое мероприятие — это толчок развитию массового спорта и профессиональной
подготовки.
— Какие спортивные события стали главными акцентами года?
— При прямой поддержке Главы государства в регионе активно развивается спортивная
инфраструктура. Одним из крупнейших событий стало открытие современного комплекса
«Жайык Арена» в Уральске, который полностью соответствует международным
стандартам и уже принимал крупные соревнования — от республиканских турниров до
Чемпионата Азии. Ещё одним ключевым событием стало открытие после реконструкции
стадиона имени Атояна: современное покрытие, обновлённые трибуны, система
освещения и условия для круглогодичных тренировок детей и молодёжи создают все
возможности для подготовки будущих спортсменов.
Параллельно активно развивалась инфраструктура в сельских районах: в 2025 году
введены в эксплуатацию два крупных объекта: культурно-спортивный комплекс в селе
Кызылтал Бурлинского района и физкультурно-оздоровительный комплекс в селе
Акжайык Теректинского района. Строительные работы продолжаются в нескольких
населённых пунктах: в селе Дарьинское возводится ФОК, в Жаксыбае и Шоптыколе —
культурно-спортивные комплексы, в Жарсуате и Кентубеке — спортивные объекты.
В Уральске создаётся спортивный комплекс для людей с ограниченными возможностями
при поддержке фонда «Freedom Shapagat», в Жанаомире строится ФОК при участии
фонда «Samruk-Kazyna Trust». Также ведётся строительство модульных комплексов в
Алгабасе и Карауылтобе (фонд «Қазақстан халқына») и фитнес-зала в Жанибеке.
В этом году построено 14 новых спортивных площадок, а в 2026 году начнётся
строительство Центра настольного тенниса в микрорайоне Акжайык города Уральска.
Проект, реализуемый при поддержке фонда Freedom Shapagat, Freedom Holding Corp и
предпринимателя Тимура Турлова, включает зрительный зал на 400 мест, игровую зону с
40 профессиональными столами, конференц-зал, медицинский кабинет, кафе и парковку
на более 40 автомобилей. По оценкам специалистов, центр позволит проводить
соревнования высокого уровня и станет одной из самых функциональных площадок
региона.
Все эти проекты формируют прочную инфраструктурную базу, на которой строится
будущее спорта Западно-Казахстанской области.
— Как изменилась материальная база спортивных школ?
— Мы последовательно усиливаем материально-техническую базу: спортивные школы
обеспечиваются современным инвентарём; проводится ремонт стадионов и залов.
Также мы внедряем инструмент Qadam-ai — первую в стране цифровую систему
управления спортом. Платформа полностью цифровизировала отрасль: фиксирует
посещаемость, результаты тестов и соревнований, состояние инвентаря и работу клубов.
Теперь данные о тренировках и оборудовании прозрачны, субсидии распределяются
автоматически, а искусственный интеллект помогает тренерам и администрациям
принимать управленческие решения. В итоге спортивные школы получают объективный
контроль за ресурсами, эффективную поддержку и возможность развивать детей и
массовый спорт на современном уровне.
Кроме того, введена новая рейтинговая система оценки лучших представителей отрасли.
Победители теперь определяются по балльному принципу с учётом результатов,
проделанной работы и мнения ветеранов спорта. Система охватывает десять номинаций
— от «лучшего спортсмена» и «лучшего тренера» до «лучшего спортивного района» и
«открытия года». Это обеспечивает равные и прозрачные условия оценки и стимулирует
дальнейшее развитие спортивных школ и организаций региона.
Так мы создаём сильный фундамент для подготовки будущих чемпионов.
— Какие виды спорта получили дополнительную поддержку?
— Сегодня мы целенаправленно усиливаем три направления: зимние, летние и
национальные виды спорта. Наши спортсмены показывают высокие результаты на
международных аренах в таких направлениях, как шорт-трек, лыжные гонки, биатлон.
Например, Алина Ажгалиева по шорт-треку стала серебряным и бронзовым призером
Универсиады, достойно защищая честь страны на мировом уровне.
Среди летних видов спорта особую поддержку получили бокс, волейбол, велоспорт,
гребля на байдарках и каноэ, дзюдо, женская борьба, стрельба из лука и пулевая стрельба,
что связано с достижениями лучших спортсменов региона. В частности: Ирина
Ивановская стала чемпионкой III Азиатских игр в Бахрейне по велоспорту.
Волейбольная команда «Жайык» стала победителем Чемпионата Азии на Мальдивах.
В дзюдо Фатима Супыгалиева стала чемпионкой Азиатских игр, подняв престиж страны.
Зейнеп Баянова стала чемпионкой страны, доказав свое мастерство в женской борьбе.
Национальные виды спорта: Қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату, кокпар и еще 5
направлений приравнены к олимпийским видам спорта по новому закону, и их
государственная поддержка значительно усилена.
Альбина Ешмухан завоевала бронзу Чемпионата мира по тоғызқұмалақ, Мендешев
Бекайдар и Эльнар Жанболатулы достойно выступили на «Қазақстан барысы».
Это конкретный результат упорного труда наших спортсменов и системной поддержки.
Спорт области поднимается на новые высоты.
— Как изменилось количество жителей, вовлеченных в массовый спорт?
— Этот показатель стабильно растёт. Сегодня 294 830 жителей области регулярно
занимаются спортом — это 42,4% населения.
В III квартале проведено 2083 мероприятия, охвативших более 114 тысяч человек.
Среди них: 3 международных турнира, 34 республиканских, 158 областных.
Кроме того, тысячи соревнований прошли на районном и городском уровнях — это
сильный стимул для вовлечения сельской молодёжи в спорт.
— Какие планы ставите перед собой и регионом на следующий год?
— В настоящее время в стране особое внимание уделяется олимпийским видам спорта. И
наш регион в этом направлении ведет активную работу. Могу сказать, что впереди нас
ждет много работы.
Главная цель в планах – получение лицензии для участия в Юношеских Олимпийских
играх. Это большой шанс для наших молодых спортсменов заявить о себе на
международном уровне и набраться опыта. В связи с этим в спортивных школах и центрах
области усилена работа по отбору и подготовке одаренных детей, а также по организации
системного тренировочного процесса.
Вторая важная задача – обеспечение лицензии для участия в Играх кочевников. Это
позволит широко популяризировать национальные виды спорта на международной арене.
Повышение престижа таких древних видов спорта, как кокпар, қазақ күресі, жамбы ату,
является важным шагом в сохранении нашего культурного и спортивного наследия.
Кроме того, в центре внимания остается расширение массового спорта. Сделать спорт
образом жизни для каждого жителя — вот главная цель. В этом направлении
организуются различные соревнования и спортивные проекты для повышения физической
активности населения.
Развитие спортивной инфраструктуры – еще одно приоритетное направление.
Строительство новых объектов, капитальный ремонт существующих спортивных
комплексов, полное обеспечение спортивным инвентарем – это основа для доступности
массового и профессионального спорта.
Увеличение числа занимающихся спортом – это конкретная цель, направленная на
формирование здорового будущего общества. Это один из ключевых приоритетов на пути
формирования здоровой нации, защиты молодежи от вредных привычек и национального
развития.
Instagram: bqo_sport