- Гульбану Хабиевна, расскажите о себе и вашей деятельности в ассоциации «TATU». - По образованию я кандидат экономических наук, профессиональный бухгалтер, налоговый консультант первой категории, а также консультант по менеджменту с международной сертификацией. Сейчас являюсь основателем консалтинговой компании, которая оказывает услуги предпринимателям и членом Палаты предпринимателей «Атамекен» ЗКО. А деятельность, связанная с ассоциацией «TATU» - это общественная работа. Она возникла естественно, потому что в процессе работы мы сталкиваемся с вопросами, которые требуют изменений и решений на законодательном и административном уровнях. Сама Ассоциация появилась в 2008 году - в кризисный период, когда предпринимателям нужна была поддержка, а я присоединилась к этой работе около пяти лет назад. Но ещё раньше активно участвовала в профессиональных объединениях, проводила круглые столы, работала с госорганами.
- Почему для вас важна общественная деятельность? - Потому что я вижу проблемы и понимаю, как их можно решать. А если ты видишь решение - нужно действовать. Нельзя занимать только позицию наблюдателя. Да, результат не всегда быстрый, но даже попытка - это уже результат.
- С какими задачами к вам приходят предприниматели чаще всего? - В первую очередь мы работаем со своими клиентами - это предприниматели из разных отраслей и на разных этапах развития: от тех, кто только открывает бизнес, до тех, кто масштабируется или меняет направление. Соответственно, и вопросы разные. Но в процессе работы мы сталкиваемся с системными проблемами. И по ним мы готовим обращения, письма, предложения в разные инстанции, проводим обсуждения, круглые столы. Иногда работа по одному вопросу может длиться 6, 12 или даже 15 месяцев. Сейчас стоит очень важный вопрос - уменьшение налогооблагаемого дохода на сумму фонда оплаты работников при упрощенной системе налогообложения. Это налоговый вопрос переходящий в социальный. При текущей маржинальности малого и микро-бизнеса на упрощенке это решение существенно повлияет на легализацию заработной платы, медицинское страхование работников и пенсионное обеспечение. Так же сейчас мы занимаемся вопросами рыбоохранной деятельности и работаем над темой защиты водных ресурсов. Есть предприниматели, которые берут водоёмы в долгосрочную аренду и обязаны заниматься разведением рыбы, очисткой и так далее. Они выполняют свои обязательства. Но при разливах рек рыба уходит на нерест, а когда вода уходит - остаётся молодь, которая погибает. Это вопрос не только экологии, но и продовольствия. Сейчас мы готовим обращения и, возможно, будем инициировать круглые столы, чтобы привлечь внимание к этой проблеме. Важно понимать: просто ждать, что кто-то решит вопрос, - неправильно. Законодатель не всегда видит нюансы, с которыми сталкивается бизнес. Поэтому необходима обратная связь от предпринимателей.
- В прошлом году вы участвовали в обсуждении налоговых изменений. Как они повлияют на бизнес? - Даже арифметически понятно: повышение НДС до 16% - это серьёзная нагрузка. Кроме того, снизился порог постановки на учёт по НДС - с 20 тысяч МРП до 10 тысяч МРП. Это означает, что гораздо больше предпринимателей попадут под НДС. Соответственно, бизнес будет вынужден повышать стоимость товаров и услуг. Это приведёт к росту цен и снижению доходности. В условиях кризиса часть предпринимателей может просто не выдержать налоговую нагрузку и уйти с рынка. Дополнительно, в рамках нового Налогового кодекса для предпринимателей на упрощённом режиме предусмотрена ставка в диапазоне от 2 до 4 процентов, при этом окончательное значение устанавливают местные органы власти - маслихаты. Мы проводили ряд круглых столов и выступали с предложением установить ставку на уровне 2%. В итоге в городе была принята ставка 3%. И уже сейчас, общаясь с предпринимателями, я вижу обратную связь: многие говорят, что это хорошее решение - лучше 3%, чем 4%. Особенно в условиях роста НДС и общей налоговой нагрузки. На первый взгляд разница в 1% кажется незначительной, но на практике она может стать решающей - сможет ли предприниматель удержаться на рынке. А если бизнес сохраняется, это значит, что сохраняются рабочие места, обеспечиваются семьи, у людей остаётся источник дохода хотя бы на базовом уровне в период кризиса.
Поэтому я считаю важным, что аким города пошёл навстречу бизнесу и поддержал это решение. Для сравнения: по области ставка установлена на уровне 4%, и только в городе - 3%. И здесь есть ещё один важный момент: для многих людей предпринимательство - это не выбор, а необходимость. Это способ обеспечивать семью. Если такие предприниматели будут вынуждены закрываться, возникает логичный вопрос - какая у них альтернатива? Куда они пойдут работать и за счёт чего будут жить? Поэтому любые изменения в налоговой политике важно оценивать не только с точки зрения цифр, но и с точки зрения их реального влияния на жизнь людей.
- Какие сферы бизнеса пострадают сильнее всего? - В первую очередь - микробизнес. Они закупают товар уже с НДС, но не всегда могут компенсировать это в цене из-за ограниченной покупательской способности. В итоге снижается маржа. Также пострадает сфера услуг - у них часто нет вычетов, и налог ложится прямо на их доход. Этот год - год перезагрузки. Нужно очень внимательно просчитывать все решения.
- Как думаете, стоит ли сейчас вообще начинать новый бизнес? - Начинать стоит всегда. Но сейчас особенно важно всё тщательно просчитать. Риски выше, чем раньше. Поэтому важно понимать нишу, куда вы входите, какая будет окупаемость, есть ли спрос. Нужно избегать шаблонных решений и искать реальные потребности рынка.
- А как к новым условиям адаптироваться уже работающему бизнесу? - Бизнес всегда адаптируется. Это его природа. Экономика циклична: есть рост и спад. Сейчас мы видим новый цикл - более интеллектуальный. Без знаний, стратегии и понимания процессов уже не получится работать. Мы живём в цифровой экономике, и либо адаптируемся, либо остаёмся вне рынка.
- Что, по-вашему, будет происходить с бизнесом ближайшие годы? - В ближайшие 2-3 года всех ждет серьёзная трансформация. Главная задача - удержаться на рынке и выстроить стратегию хотя бы на несколько лет вперёд. Это период, который требует осознанности и расчёта.
- Гульбану Хабиевна, а как, по-вашему, на бизнес будет влиять цифровизация? - Искусственный интеллект уже активно используется людьми - многие это применяют в повседневной жизни: задают вопросы, получают ответы, оптимизируют процессы. Если говорить о бизнесе и, в частности, бухгалтерии, то сейчас активно развивается цифровизация. Дорабатываются системы, боты, сервисы, которые берут на себя всё больше рутинных задач. Например, в налоговом учёте многое уже движется к полной автоматизации. Предполагается, что при работе на упрощённом режиме на базе данных кассового аппарата будет рассчитываться налог с каждой операции. То есть предпринимателю не нужно будет отдельно считать свои доходы и сдавать отчётность - система сделает это автоматически.
Планируется и дальнейшее упрощение: по форме 200 - разрабатываются онлайн-калькуляторы для автоматического расчёта налогов прямо на сайте; по НДС (форма 300) - уже сейчас внедряются извещения на зачет НДС и предварительное заполнение декларации, и есть вероятность, что классическая отчётность со временем будет упразднена. Я думаю, что в течение ближайших 1,5-2 лет значительная часть налоговой отчётности действительно будет отменена или максимально упрощена.
- Есть ли у бухгалтеров основания переживать за свою профессию из-за развития искусственного интеллекта? Многие опасаются, что всё автоматизируется и человеческий фактор станет не нужен. - Основания есть. Но это не про «угрозу исчезновения» профессии, а скорее ее трансформации. Смотрите: есть бухгалтерский учёт как наука, а есть налоговый учёт. И их часто путают. Многие специалисты, которых называют бухгалтерами, на самом деле занимались в основном налоговым учётом - сдачей отчётности, расчётом налогов. Но это лишь часть профессии. Сам по себе бухгалтерский учёт никуда не исчезнет. Существуют международные стандарты финансовой отчётности, а также финансовый учёт и управленческий учёт - это фундамент, на котором строится весь бизнес. Это анализ бизнеса: товарооборот, какие товары продаются лучше, где падает спрос, как оптимизировать расходы, как повысить прибыль. И всё это строится именно на базе данных бухгалтерского учёта.
По сути, бухучёт - это оцифровка бизнеса. Не просто налогов, а всей деятельности компании. Если учёт выстроен правильно, на его основе можно принимать стратегические решения. Если учет не корректен - бизнес рискует принимать ошибочные решения и терять деньги. Поэтому профессия не исчезает - она становится глубже и интереснее. Освобождаясь от рутинных задач, специалисты смогут заниматься аналитикой, стратегией, развитием.
- Тогда получается, что предпринимателям сейчас важно пересмотреть подход к учёту? - Совершенно верно. И это уже происходит. Долгое время бизнес был сосредоточен исключительно на налогах - из-за страха проверок и штрафов. Но сейчас предприниматели всё чаще задают другие вопросы: почему нет прибыли? Где теряются деньги? Как оптимизировать процессы? Так они приходят к управленческому и бухгалтерскому учёту.
- Гульбану Хабиевна, напоследок, что бы вы порекомендовали предпринимателям в текущем году? На что обратить внимание? - Главное - внимательно следить за изменениями и адаптироваться. Сейчас активно развивается цифровизация: внедряется Национальный каталог товаров (НКТ), усиливается контроль через маркировку товаров, меняются требования по отдельным категориям товаров. Это означает полный контроль движения товаров - от импорта до продажи конечному покупателю. С одной стороны, это плюс: рынок становится прозрачнее, снижается доля нелегальной продукции. С другой - возрастает нагрузка на бизнес и требования к учёту. Также важно понимать, что новые правила повлияют на цены. Например, из-за НДС и сопутствующих расходов импортные товары будут дорожать - иногда на 25-30% и выше. Поэтому предпринимателям сейчас особенно важно внимательно отслеживать законодательные изменения, выстраивать корректный учёт, заниматься оптимизацией бизнеса и переходить от «налогового мышления» к управленческому.
Это новый этап развития предпринимательства. И, как всегда, у него есть и плюсы, и минусы. Но в долгосрочной перспективе он приведёт к более прозрачной бизнес-среде и устойчивой экономике .
2026 жылғы бизнес: тұрақтылық сынағы
Экономика жаңа циклге өтуде, ал кәсіпкерлер бұрынғыдан да жылдам өзгеруі керек. «ТАТУ» Шағын және орта бизнесті қолдау қауымдастығының басшысы Гүлбану Хабиқызы Әубекерова 2026 жыл неліктен қайта жанданатын жыл екенін, шағын бизнестің қалай өмір сүретінін және неге кәсіпкерлердің өздері заңдарға ықпал ету керектігін айтты.
– Гүлбану Хабиқызы, өзіңіз және «ТАТУ» бірлестігіндегі қызметіңіз туралы айтып өтсеңіз. – Білімім бойынша мен экономика ғылымдарының кандидатымын, кәсіби бухгалтермін, бірінші санатты салық кеңесшісімін, сонымен қатар халықаралық сертификаты бар менеджмент жөніндегі кеңесшімін. Қазір мен кәсіпкерлерге қызмет көрсететін консалтингтік компанияның құрылтайшысымын және Батыс Қазақстан облысы «Атамекен» Кәсіпкерлер палатасының мүшесімін. Ал TATU бірлестігімен байланысты іс-шаралар әлеуметтік жұмыс болып табылады. Бұл заңды түрде пайда болды, себебі жұмыс барысында заңнамалық және әкімшілік деңгейде өзгерістер мен шешімдерді талап ететін мәселелерге тап боламыз. Қауымдастықтың өзі 2008 жылы – дағдарыс кезеңінде, кәсіпкерлерге қолдау қажет болған кезде пайда болды, мен бұл жұмысқа бес жылдай бұрын қосылдым. Бірақ бұған дейін де ол кәсіби бірлестіктерге белсенді қатысып, дөңгелек үстелдер өткізіп, мемлекеттік органдармен жұмыс істеген.
- Сіз үшін қоғамдық белсенділік неліктен маңызды? – Өйткені мен проблемаларды көріп, оларды қалай шешуге болатынын түсінемін. Ал егер сіз шешімді көрсеңіз, әрекет ету керек. Сіз тек бақылаушы позициясын ала алмайсыз. Иә, нәтиже әрқашан жылдам бола бермейді, бірақ әрекет те нәтиже болып табылады.
– Кәсіпкерлер сізге қандай мәселелермен жиі келеді? – Біріншіден, біз өз клиенттерімізбен жұмыс істейміз – бұл әр түрлі салалардағы және дамудың әртүрлі кезеңдеріндегі кәсіпкерлер: бизнесті жаңадан бастағандардан бастап ауқымын кеңейтіп жатқан немесе бағытын өзгертіп жатқандарға дейін. Тиісінше, сұрақтар әртүрлі. Бірақ жұмыс барысында жүйелі мәселелерге тап боламыз. Солардың негізінде түрлі органдарға үндеу, хаттар, ұсыныстар дайындап, пікірталас, дөңгелек үстелдер өткіземіз. Кейде бір мәселе бойынша жұмыс 6, 12, тіпті 15 айға созылуы мүмкін. Енді өте маңызды мәселе бар – оңайлатылған салық жүйесі бойынша салық салынатын табысты жұмысшылардың еңбекақысы қорының сомасына азайту. Бұл әлеуметтік мәселеге айналған салық мәселесі. Жеңілдетілген негізде шағын және микро бизнестің қазіргі шектілігін ескере отырып, бұл шешім жалақыны заңдастыруға, қызметкерлерді медициналық сақтандыруға және зейнетақымен қамтамасыз етуге айтарлықтай әсер етеді. Қазіргі уақытта біз балықты сақтау мәселелерімен айналысып, су ресурстарын қорғау тақырыбымен айналысамыз. Су қоймаларын ұзақ мерзімге жалға алып, балық өсірумен, тазалаумен және т.б. айналысуға міндетті кәсіпкерлер бар. Олар өз міндеттемелерін орындайды. Бірақ өзендер тасқанда балықтар уылдырық шашуға кетеді, ал су кеткенде балапандар қалып, өледі. Бұл тек экологиялық мәселе емес, азық-түлік мәселесі. Қазір біз үндеу дайындап жатырмыз және осы мәселеге назар аудару үшін дөңгелек үстелдер өткізуге бастамашы боламыз. Түсіну маңызды: біреудің мәселені шешуін күту дұрыс емес. Заң шығарушы әрқашан бизнес тап болатын нюанстарды көре бермейді. Сондықтан кәсіпкерлермен кері байланыс қажет.
– Өткен жылы салық өзгерістерін талқылауға қатыстыңыз. Олар бизнеске қалай әсер етеді? – Арифметикалық тұрғыдан да түсінікті: ҚҚС-ты 16 пайызға дейін көтеру – ауыр жүк. Сонымен қатар, ҚҚС бойынша тіркелу шегі – 20 мың АЕК-тен 10 мың АЕК-ке дейін төмендетілді. Бұл тағы да көптеген кәсіпкерлерге ҚҚС салынады деген сөз. Тиісінше, бизнес тауарлар мен қызметтердің құнын көтеруге мәжбүр болады. Бұл бағаның өсуіне және рентабельділіктің төмендеуіне әкеледі. Дағдарыс жағдайында кейбір кәсіпкерлер салық ауыртпалығына төтеп бере алмай, нарықты тастап кетуі мүмкін. Сонымен қатар, жаңа Салық кодексінің шеңберінде кәсіпкерлер үшін жеңілдетілген режимде ставка 2-ден 4 пайызға дейін, түпкілікті мәнді жергілікті билік органдары – мәслихаттар белгілейді. Біз бірнеше дөңгелек үстелдер өткізіп, мөлшерлемені 2 пайыз деңгейінде белгілеу туралы ұсыныс жасадық. Нәтижесінде қала 3 пайыздық мөлшерлемені қабылдады. Қазірдің өзінде, кәсіпкерлермен сөйлескен кезде, мен кері байланысты көремін: көпшілігі бұл жақсы шешім деп айтады - 3% 4% -дан жақсы. Әсіресе, ҚҚС және жалпы салық ауыртпалығын арттыру жағдайында. Бір қарағанда, 1% айырмашылық шамалы болып көрінеді, бірақ іс жүзінде ол шешуші болуы мүмкін - кәсіпкер нарықта қала алады ма. Ал егер бизнес сақталса, бұл жұмыс орындары сақталады, отбасылар қамтамасыз етіледі және дағдарыс кезінде адамдар әлі де ең болмағанда қарапайым деңгейде табыс көзі бар дегенді білдіреді.
Сондықтан қала әкімінің бизнеспен жарты жолда кездесіп, бұл шешімді қолдағаны маңызды деп ойлаймын. Салыстыру үшін: облыста мөлшерлеме 4 пайыз, тек қалада 3 пайыз болып белгіленген. Бұл жерде тағы бір маңызды жайт бар: көптеген адамдар үшін кәсіпкерлік таңдау емес, қажеттілік. Бұл отбасын қамтамасыз етудің бір жолы. Егер мұндай кәсіпкерлер жабылуға мәжбүр болса, логикалық сұрақ туындайды - оларда қандай балама бар? Олар қайда жұмысқа барады және немен күн көреді? Сондықтан салық саясатындағы кез келген өзгерістерді тек сан жағынан ғана емес, сонымен бірге олардың адам өміріне нақты әсері тұрғысынан да бағалау маңызды.
– Бизнестің қай саласы көбірек зардап шегеді? – Ең алдымен, микробизнес. Олар ҚҚС қоса алғандағы тауарларды сатып алады, бірақ сатып алу қабілеті шектеулі болғандықтан оны әрқашан бағамен өтей алмайды. Нәтижесінде маржа азаяды. Қызмет көрсету саласы да зардап шегеді - олар көбінесе шегерімсіз, ал салық тікелей олардың кірісіне түседі. Биылғы жыл қайта жүктеу жылы. Барлық шешімдер мұқият қарастырылуы керек.
- Қалай ойлайсыз, қазір жаңа бизнес бастау керек пе? - Әрқашан бастаған жөн. Бірақ қазір бәрін мұқият есептеу өте маңызды. Тәуекелдер бұрынғыға қарағанда жоғары. Сондықтан сіз кіретін тауашаны, өтелудің қандай болатынын және сұраныстың бар-жоғын түсіну маңызды. Үлгі шешімдерінен аулақ болу және нақты нарық қажеттіліктерін іздеу керек.
- Жұмыс істеп тұрған кәсіпорын жаңа жағдайларға қалай бейімделе алады? - Бизнес әрқашан бейімделеді. Бұл оның табиғаты. Экономика циклді: өсу мен құлдырау бар. Енді біз жаңа циклды көріп отырмыз - неғұрлым интеллектуалды. Білімсіз, стратегиясыз және процестерді түсінусіз бұдан былай жұмыс істеу мүмкін болмайды. Біз цифрлық экономикада өмір сүріп жатырмыз және біз бейімделеміз немесе нарықтан тыс қаламыз.
– Алдағы жылдары бизнесте не болады деп ойлайсыз? – Алдағы 2-3 жылда барлығын күрделі трансформация күтіп тұр. Басты міндет - нарықта қалу және кем дегенде бірнеше жылға стратегия құру. Бұл саналылық пен есептеуді қажет ететін кезең.
– Гүлбану Хабиқызы, цифрландыру бизнеске қалай әсер етеді деп ойлайсыз? - Жасанды интеллект қазірдің өзінде адамдармен белсенді түрде қолданылады - оны көпшілігі күнделікті өмірде пайдаланады: олар сұрақтар қояды, жауаптар алады, процестерді оңтайландырады. Бизнес және, атап айтқанда, бухгалтерлік есеп туралы айтатын болсақ, қазір цифрландыру белсенді дамып келеді. Жүйелер, боттар және қызметтер күнделікті тапсырмаларды орындау үшін жетілдірілуде. Мысалы, салық есебінде көп нәрсе қазірдің өзінде толық автоматтандыруға көшуде. Жеңілдетілген режимде жұмыс істегенде әрбір операция бойынша салық бақылау-кассалық машина деректері негізінде есептеледі деп болжануда. Яғни, кәсіпкерге табысын бөлек санап, есеп берудің қажеті болмайды – жүйе мұны автоматты түрде жасайды.
Одан әрі оңайлату да жоспарлануда: 200 нысаны үшін – веб-сайтта салықтарды автоматты түрде есептеу үшін онлайн калькуляторлар әзірленуде; ҚҚС бойынша (300-нысан) – ҚҚС есепке алу және декларацияны алдын ала толтыру туралы хабарламалар қазірдің өзінде енгізілуде, және уақыт өте келе классикалық есеп берудің жойылу мүмкіндігі бар. Менің ойымша, алдағы 1,5-2 жылда салық есептілігінің айтарлықтай бөлігі шынымен жойылады немесе мүмкіндігінше жеңілдетіледі.
– Жасанды интеллекттің дамуына байланысты бухгалтерлердің өз мамандығына алаңдауына негіз бар ма? Көпшілік бәрі автоматтандырылып, адам факторы қажет болмай қалады деп қорқады. - Себептер бар. Бірақ бұл мамандықтың «жоғалу қаупі» туралы емес, оның қайта құрылуы. Қараңыз: ғылым ретінде бухгалтерлік есеп бар, салықтық есеп бар. Және олар жиі шатастырады. Бухгалтер деп аталатын көптеген мамандар, шын мәнінде, негізінен салық есебімен - есеп берумен, салықтарды есептеумен айналысты. Бірақ бұл мамандықтың бір бөлігі ғана. Бухгалтерлік есептің өзі еш жерде жоғалып кетпейді. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, сондай-ақ қаржылық есеп пен басқарушылық есеп бар – бұл бүкіл бизнестің негізін қалады. Бұл бизнес талдау: тауар айналымы, қай өнімдер жақсы сатылады, сұраныс қай жерде төмендейді, шығындарды қалай оңтайландыруға болады, пайданы қалай арттыруға болады. Ал мұның барлығы бухгалтерлік есеп деректері негізінде құрылады.
Негізінде бухгалтерлік есеп бизнесті цифрландыру болып табылады. Салықтар ғана емес, компанияның барлық қызметі. Бухгалтерлік есеп дұрыс құрылса, оның негізінде стратегиялық шешімдерді қабылдауға болады. Бухгалтерлік есеп дұрыс болмаса, бизнес қате шешімдер қабылдау және ақша жоғалту қаупі бар. Сондықтан мамандық жоғалмайды - ол тереңірек және қызықты болады. Кәдімгі тапсырмалардан босатылған мамандар аналитикамен, стратегиямен және дамумен айналыса алады.
– Сонда кәсiпкерлердiң бухгалтерлiк есепке деген көзқарасын қайта қараудың маңызы бар екен ғой? - Мүлдем дұрыс. Және бұл қазірдің өзінде болып жатыр. Ұзақ уақыт бойы бизнес тек салықтарға бағытталған - тексерулер мен айыппұлдардан қорқу салдарынан. Бірақ қазір кәсіпкерлер басқа сұрақтарды жиі қоя бастады: неге пайда жоқ? Ақша қайда жоғалады? Процестерді қалай оңтайландыруға болады? Олар менеджментке, бухгалтерияға осылай келеді.
– Гүлбану Хабиқызы, сөз соңында биылғы жылы кәсіпкерлерге не ұсынар едіңіз? Не нәрсеге назар аудару керек? – Ең бастысы – өзгерістерді мұқият бақылап, бейімделу. Цифрландыру қазір белсенді дамып келеді: Ұлттық өнім каталогы (ҰКО) енгізілуде, өнімді таңбалау арқылы бақылау күшейтілуде, тауарлардың жекелеген санаттарына қойылатын талаптар өзгеруде. Бұл тауарлардың қозғалысын толық бақылауды білдіреді - импорттан сатуға дейін соңғы сатып алушыға дейін. Бір жағынан бұл плюс: нарық ашық бола түсуде, заңсыз өнімдердің үлесі азайып келеді. Екінші жағынан, бизнес пен бухгалтерлік талаптарға жүктеме артып келеді. Жаңа ережелер бағаға әсер ететінін де түсіну керек. Мысалы, ҚҚС және оған байланысты шығындар есебінен импорттық тауарлар қымбаттайды - кейде 25-30% немесе одан да көп. Сондықтан қазір кәсіпкерлер үшін заңнамалық өзгерістерді мұқият қадағалап, дұрыс бухгалтерлік есепті құру, бизнесін оңтайландыру және «салық ойлауынан» басқаруға көшу ерекше маңызды.
Бұл кәсіпкерлікті дамытудың жаңа кезеңі. Және, әдеттегідей, оның жағымды және жағымсыз жақтары бар. Бірақ ұзақ мерзімді перспективада бұл ашық бизнес-ортаға және тұрақты экономикаға әкеледі.
