Всеобщее декларирование
В 2024 году всеобщее декларирование дошло и до бизнеса, а именно руководителей и учредителей (участников) юридических лиц, индивидуальных предпринимателей и их супругов (во всех случаях). Обязательство сдать отчётность о своих доходах, активах и долгах распространяется даже на тех, кто не ведёт деятельность. Именно поэтому в 2023 всем советовали проверить, не числится ли он в учредителях ТОО и не имеет ли на себе ИП. Первый раз, только вступая в систему всеобщего декларирования, вы сдаете в налоговый орган форму 250.00 «Декларацию об активах и обязательствах». В ней отражаются зарубежные счета и имущество, а также сумма наличных сбережений и долговых обязательств. В последующие годы сдавать придется форму 270.00, то есть «Декларацию о доходах и имуществе». Здесь следует быть внимательнее, ведь доходами признаются все денежные поступления за отчётный период, даже если вам перечислили определенную сумму родственники в качестве подарка.
Сроки сдачи декларации 250.00 - до 15 июля 2024 года на бумажном носителе, до 15 сентября 2024 года электронно через платформу e-salyq, доступную в приложении e-gov. Форма 270.00 сдается в аналогичные сроки только в 2025 году, далее ежегодно. Стоит обратить внимание на то, что декларировать предприниматель должен собственные активы и доходы. Например, доходы компании, принадлежащей вам в 2023 году, составили 10 млн тг, но при этом ваш личный заработок составил 3 млн тг, в отчёте вы указываете 3 млн тг. То же самое касается супругов, в том числе бывших. Если в 2023 году вы развелись, сдавать декларацию все равно придется. В целом, фискальные органы интересуют только ваши зарубежные активы и счета, так как об имуществе в Казахстане им и так известно. Сообщать о счетах в иностранных банках не нужно, если денежная сумма хранящаяся там меньше 1000 МРП (3 692 000 тг).Существует три способа онлайн-подачи декларации - кабинет налогоплательщика на сайте kgd.kz, портал e-gov.kz, мобильное приложение e-Salyq Azamat.
Офлайн на бумажном носителе сведения о своих активах можно отнести лично в местный налоговый орган или ЦОН.Если сроки сдачи декларации пропущены, на вас будет заведено административное дело. Но не стоит паниковать, первый раз все обойдется предупреждением. Чтобы избежать последствий, необходимо явиться в налоговый орган и предоставить объяснительную, а далее сдавать декларации в указанное время.
Старые-новые налоги
В 2019 году в Казахстане начал действовать Единый совокупный платеж (ЕСП), который предусматривал упрощённый порядок регистрации в налоговых органах деятельности неформально занятых. Оплачивая сумму, в размере от 0,5 до 1 МРП в зависимости от места проживания, гражданин, оказывающий услуги или продающий товары собственного производства на дому, буквально убивал сразу четырех зайцев. Ведь ЕСП включал в себя индивидуальный подоходный налог, социальные отчисления, пенсионные выплаты и ОСМС. С 2024 года все изменилось. Вчерашние самозанятые (более 8 млн человек) теперь обязаны открыть ИП и выплачивать все налоги, которых в сумме оказалось не мало. Напомним, что единый налог для работающих казахстанцев в 2024 году составляет 21,5%. В комитете государственных доходов приготовили, по их словам, самый комфортный налоговый режим для новоиспеченных индивидуальных предпринимателей - посредством приложения «E-Salyq Business». Это вариант для тех, кто работает на себя без привлечения наемных работников, чей годовой доход не превышает 3 528 МРП (13 977 936 тг). Зарегистрировать ИП можно также через данное приложение онлайн.
Предприниматель обязан оплачивать целый перечень налогов, начиная подоходным и заканчивая социальным. Попробуем все сосчитать:
Подоходный налог - 1% с дохода;
Социальные отчисления - 3,5% от дохода;
Медицинская страховка - 5% от 1,4 МЗП или 5 950 тг;
ОПВР - 1,5% от дохода;
Пенсионные отчисления - 10% от дохода.
Итого, исходя из размера МЗП (85 000 тг), сумма ежемесячных отчислений составит минимум 18 700 тг. Если же у предпринимателя есть наемные рабочие, те же выплаты необходимо делать и за каждого сотрудника.
ОПВР - обязательный пенсионный взнос работодателя, новый налог, который в будущем составит 5% от дохода сотрудника. Начисляется он за работников, рождённых после 1 января 1975 года, оплачивает его работодатель из собственных средств. В отличие от, всем знакомой, обязательной пенсионной выплаты, эти средства нельзя накопить и снять досрочно со счета для улучшения жилищных условий и т.д. Их также нельзя унаследовать, включить в договор пенсионного аннуитета, и они не попадают под государственную гарантию сохранности пенсионных накоплений.
Для компаний, чей оборот превышает 20 000 МРП (73 840 000 тг), есть ещё НДС. Ранее мы писали о том, что в 2025 году правительство планирует увеличить этот налог с 12% до 16%, но пока все остаётся по-прежнему. Порог для НДС может быть увеличен, если предприниматель применяет специальный налоговый режим на основе розничного налога. Есть и хорошие новости, значительно расширился список видов деятельности предприятий, которые могут применять спецрежим розничного налога. Устанавливать ставку будут городские и сельские маслихаты с учетом местных особенностей условий для ведения бизнеса. Временное освобождение от налогообложения доходов при списании долгов коснется микрофинансовых организаций и коллекторских агентств и продлится до 2027 года. Это, по мнению правительства, должно побудить подобные организации прощать долги проблемных заемщиков, снижая общий уровень закредитованности.
Для таксистов и курьеров, оформивших ИП, Минфин предлагает специальный налоговый режим по ставке ИПН 1%. Хотя уже с 1 июля 2023 года начал действовать пилотный проект, согласно которому работники этой сферы облагаются 4% налогом, который, однако, было решено выплачивать через агрегатора такси или курьерской службы. К какому конкретному итогу пришли в правительстве, не ясно, а пока многотысячная «армия» таксистов и курьеров остаётся в замешательстве. Что не может не волновать и клиентов, опасающихся роста цен на привычные услуги.
Креативная индустрия Казахстана получила налоговые поблажки в виде отмены КПН, ИПН и НДС. Их заменит единый налог со ставкой 2-4% для ИП и 8% для ТОО. Эти преференции доступны только для компаний с оборотом менее 2,2 млрд тг и штатом не более 200 человек.
Для всех остальных размер ИПН остаётся 10% от дохода.
Проверки бизнеса
Как бы это ни было печально, но мораторий на проверки бизнеса также закончился в 2024 году. Налоговые органы, СЭС и ЧС уже подготовили списки объектов, попадающих под плановую проверку в ближайшие 12 месяцев. Как отметили проверяющие, они также будут откликаться на заявления граждан о нарушениях. В палате предпринимателей «Атамекен» выразили обеспокоенность по данному поводу и внесли ряд предложений, направленных на смягчение давления на бизнес. А именно, чтобы проверка проводилась одновременно всеми надзорными органами, и предприниматели могли разом «отстреляться» без лишнего ожидания очередной комиссии. С 1 января нового года начала работу автоматизированная система управления рисками, которая по поручению президента должна в два раза сократить количество штрафов и стать инструментом ограничения давления контролирующих органов. Благодаря данной системе, проверки должны назначаться только при выявлении задолженностей, штрафов и нарушений.
Когда проверка все же пришла и выявила нарушения, предпринимателю даётся 30 рабочих дней на их устранение (начиная со следующего дня от получения уведомления). Если «работа над ошибками» не проводится, налоговая вправе применять санкции в виде «заморозки» счетов.
Департамент санитарно-эпидемиологического контроля ЗКО проведет 280 плановых проверок в течение года. План уже опубликован на сайте государственного органа. Важно: предприниматель должен получить уведомление о готовящейся проверке за 30 дней до ее проведения. Без предупреждения комиссия может нагрянуть по заявлению граждан и при наличии убедительных доказательств нарушений. Анонимные сообщения при этом не учитываются. Внеплановые проверки объявляют за 24 часа до начала.
ДЧС ЗКО проведет в первом полугодии 244, а во втором 100 плановых проверок пожарной безопасности. В первую очередь, они коснутся объектов с высокой степенью риска и с ранее выявленными нарушениями. Кроме того, проверки будут проводиться комитетом государственных доходов (налоговая), инспекции по труду, таможенными органами и другими профильными ведомствами, в зависимости от типа деятельности бизнеса.
Мобильные переводы
Контроль над мобильными банковскими переводами вводится со следующего года в отношении индивидуальных предпринимателей, учредителей и руководителей юридических лиц и их супругов. Навлечь подозрения со стороны налоговой вы рискуете, если общее количество переводов на ваш личный счёт в месяц превышает 100. Почему об этом стоит задуматься сейчас? Потому что анализировать данные с ваших счетов КГД будет уже за 2024 год, но сообщит вам об этом в 2025 году. Переводы от родственников при этом учитываться не будут. Что делать, если клиенты привыкли расплачиваться переводами, а объяснять регулярные поступления в налоговой не хочется? Во-первых, зарегистрироваться как ИП, во-вторых, принимать безналичную оплату только на счёт бизнеса.
Самозанятые и владельцы микробизнеса с нового года массово переходят на наличный расчет. Возмущенные покупатели и клиенты, увидев табличку «переводов нет», начали также массово грозиться написать заявление в КГД за нарушение их прав. Однако, несмотря на то, что Минфин публично пригрозил таким предпринимателям штрафами, бояться санкций стоит далеко не всем.
Так, согласно п.11 статьи 25 закона РК «О платежах и платежных системах», индивидуальные предприниматели и (или) юридические лица, за исключением находящихся в местах отсутствия сети телекоммуникаций общего пользования, при осуществлении отдельных видов деятельности обязаны обеспечить установку и применение в местах осуществления своей деятельности оборудования (устройства) для приема платежей с использованием платежных карточек и (или) прием платежей с использованием системы мгновенных платежей.
Перечень этих отдельных видов деятельности, попадающих под действие закона:
Таким образом, если вы или ваша компания не входите в список, представленный выше, то обязать вас принимать безналичный расчет никто не вправе. Что же касается оплаты товаров и услуг по QR или переводам, то никаких требований на этот счёт в законе также нет. Юридически принимаются наличные и безналичные расчеты, а это бумажные купюры в первом случае, и банковские карты во втором.
Как в Европе
Анонсируя налоговую реформу, правительство часто ссылалось на мягкий налоговый режим в Казахстане по сравнению с другими странами. Действительно, в ЕС и Великобритания налоги достигают 30-35% от дохода, а иногда и всех 50%. Но, в отличие от европейцев у казахстанцев нет дифференциации обязательных платежей. Так в Германии действует прогрессивная ставка подоходного налога. То есть, чем больше человек зарабатывает, тем больше платит налогов. Также существует часть дохода, необлагаемая налогом, в 2024 году это €11 604 в год или €967 в месяц. Размер ставки начинается от 14% и с ростом дохода достигает 45%. Таким образом, зарабатывая €20 000 в год, обычный немец должен выплатить в казну 14% от €8 396 (остаток после вычета необлагаемого дохода) или €1 175 вместо €2 800. Если его доход ниже указанного порога, то налог не начисляется вовсе. Похожая схема действует во Франции и Великобритании. Она позволяет сохранять достойный уровень жизни бедного населения, поддерживать средний класс и контролировать сверхдоходы олигархов.
Почему разработчики нового налогового кодекса допустили такой пробел, и рядовой казахстанец, зарабатывающий чуть больше, чем размер МЗП, должен отдать государству 1% от своего и без того минимального дохода, неизвестно.
Президент Касым-Жомарт Токаев на церемонии награждения лауреатов премий «Алтын сапа» и «Парыз» (декабрь 2023) о новом налоговом кодексе:
«В нем закладывается переход фискальных органов на сервисную модель администрирования. Планируется на 30% снизить налоговую отчетность для субъектов бизнеса. Количество налоговых платежей будет оптимизировано как минимум на 20%».
«Ақырзаманның төрт сері»: жалпыға бірдей декларация, «жеңілдетілген салық салуды жою», бизнесті тексеруге мораторийдің аяқталуы және мобильді аударымдарды бақылау
Алдағы өзгерістерді біліп, ойша дайындалғанымызбен, 2024 жыл қазақ бизнесі үшін қаралы басталды. Салық кодексіне енгізілген түзетулер негізінен шағын және микро бизнесті, сондай-ақ соңғы уақытқа дейін өзін-өзі жұмыспен қамтыған деп саналған мыңдаған адамдарды шатастырып тастады. Бірақ қорқынышты тақырыпқа қарамастан, сабырлы болыңыз. Бұл материалда біз кәсіпкер білуі керек нәрсенің бәрін жинақтауға тырыстық. Еске салғыш ретінде сақтауды ұмытпаңыз!
Жалпы декларация
2024 жылы жалпы декларация кәсіпкерлік субъектілеріне, атап айтқанда заңды тұлғалардың басшылары мен құрылтайшыларына (қатысушыларына), жеке кәсіпкерлерге және олардың жұбайларына (барлық жағдайда) жетті. Сіздің кірістеріңіз, активтеріңіз бен қарыздарыңыз туралы есеп беру міндеттемесі тіпті бизнес жүргізбейтіндерге де қатысты. Сондықтан 2023 жылы барлығына оның ЖШС-ның құрылтайшысы ретінде тіркелгенін және жеке кәсіпкері бар-жоғын тексеруге кеңес берілген. Алғаш рет, әмбебап декларациялау жүйесіне енді ғана кіре отырып, сіз салық органына 250.00 «Активтер мен міндеттемелер туралы декларация» нысанын тапсырасыз. Ол шетелдік шоттар мен мүлікті, сондай-ақ ақша жинақтарының сомасын және қарыз міндеттемелерін көрсетеді. Келесі жылдары сіз 270.00 нысанын, яғни «Кіріс пен мүлік туралы декларацияны» тапсыруыңыз керек. Бұл жерде сіз аса сақ болғаныңыз жөн, өйткені есепті кезеңдегі барлық қолма-қол ақша түсімдері, тіпті сіздің туыстарыңыз сізге сыйлық ретінде белгілі бір соманы аударған болса да, кіріс ретінде танылады.
250.00 декларацияны ұсынудың соңғы мерзімі 2024 жылғы 15 шілдеге дейін қағаз жеткізгіште, 2024 жылғы 15 қыркүйекке дейін e-gov қосымшасында қолжетімді e-salyq платформасы арқылы электронды түрде. 270.00 нысаны бірдей мерзімде тек 2025 жылы, содан кейін жыл сайын төленеді. Кәсіпкер өзінің мүлкі мен кірісін декларациялауы тиіс екеніне назар аударған жөн. Мысалы, сізге тиесілі компанияның кірісі 2023 жылы 10 миллион теңгені құраса, сіздің жеке табысыңыз 3 миллион теңгені құрады, есепте сіз 3 миллион теңгені көрсетіп отырсыз. Ерлі-зайыптыларға, оның ішінде бұрынғы ерлі-зайыптыларға да қатысты. Егер сіз 2023 жылы ажырассаңыз, сіз әлі де декларация тапсыруыңыз керек. Жалпы, фискалдық органдарды тек сіздің шетелдік активтеріңіз бен есепшоттарыңыз қызықтырады, өйткені олар Қазақстандағы мүлік туралы біледі. Егер онда сақталған ақша сомасы 1000 АЕК-тен (3 692 000 теңге) аз болса, шетелдік банктердегі шоттарға есеп берудің қажеті жоқ. Декларацияны онлайн тапсырудың үш жолы бар - kgd.kz сайтындағы салық төлеушінің аккаунты, e-gov.kz порталы және e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы.
Офлайн, қағаз жүзінде сіздің активтеріңіз туралы ақпаратты жергілікті салық органына немесе ХҚО-ға жеке өзі тапсыруға болады. Декларацияны тапсыру мерзімін өткізіп алған жағдайда Сізге қатысты әкімшілік іс қозғалады. Бірақ үрейленбеңіз, бірінші рет ескерту арқылы бәрі жақсы болады. Салдарынан аулақ болу үшін салық органына келіп, түсіндірме жазбасын ұсыну керек, содан кейін белгіленген уақытта декларацияларды тапсыру керек.
Ескі-жаңа салықтар
2019 жылы Қазақстанда бейресми жұмысшылардың қызметін салық органдарында тіркеудің оңайлатылған тәртібін көздейтін Бірыңғай жиынтық төлем (БЖЖ) жұмыс істей бастады. Тұрғылықты жеріне қарай 0,5-тен 1 АЕК-ке дейінгі соманы төлеп, үйінде қызмет көрсететін немесе өз өндірісінің тауарларын сататын азамат бір оқпен төрт құсты өлтірген. Өйткені, САП жеке табыс салығы, әлеуметтік аударымдар, зейнетақы төлемдері және міндетті медициналық сақтандыруды қамтыды. 2024 жылдан бастап бәрі өзгерді. Кешегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандар (8 миллионнан астам адам) енді жеке кәсіпкерлерді ашып, барлық салықтарды төлеуге міндетті, жалпы алғанда бұл өте көп болып шықты. Естеріңізге сала кетейік, 2024 жылы жұмыс істейтін қазақстандықтар үшін бірыңғай салық 21,5 пайызды құрайды. Мемлекеттік кірістер комитеті, олардың айтуынша, жаңадан құрылған жеке кәсіпкерлер үшін ең қолайлы салық режимін - E-Salyq Business қосымшасы арқылы дайындады. Бұл – жылдық табысы 3 528 АЕК-тен (13 977 936 теңге) аспайтын жұмысшыларды жалдамай, өзі үшін жұмыс істейтіндер үшін нұсқа. Сондай-ақ осы онлайн-өтініш арқылы жеке кәсіпкерді тіркеуге болады.
Кәсіпкер табыстан бастап, әлеуметтік салыққа дейін салықтардың толық тізімін төлеуге міндетті. Барлығын санап көрейік:
Табыс салығы – табыстың 1%;
Әлеуметтік аударымдар – табыстың 3,5%;
Медициналық сақтандыру – 1,4 ең төменгі жалақының 5 пайызы немесе 5 950 теңге;
OPVR – табыстың 1,5%;
Зейнетақы жарналары – табыстың 10%.
Жалпы алғанда, ең төменгі жалақы мөлшерін (85 000 теңге) негізге ала отырып, ай сайынғы аударымдар сомасы кемінде 18 700 теңгені құрайтын болады. Егер кәсіпкер жұмысшыларды жалдаған болса, әрбір жұмысшыға бірдей төлем жасалуы керек.
OPVR - бұл жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарнасы, болашақта қызметкер табысының 5% құрайтын жаңа салық. Ол 1975 жылдың 1 қаңтарынан кейін туған қызметкерлерге есептеліп, жұмыс берушінің өз қаражаты есебінен төленеді. Белгілі міндетті зейнетақы төлемінен айырмашылығы, бұл қаражатты өмір сүру жағдайын жақсарту үшін мерзімінен бұрын жинақтауға және шоттан алуға болмайды және т.б. Оларды мұраға қалдыруға, зейнетақы аннуитеті шартына қосуға болмайды және олар зейнетақы жинақтарының сақталуына мемлекеттің кепілдік беруіне жатпайды.
Айналымы 20 000 АЕК-тен (73 840 000 теңге) асатын компаниялар үшін де ҚҚС бар. Біз бұған дейін 2025 жылы үкімет бұл салықты 12 пайыздан 16 пайызға дейін көтеруді жоспарлап отырғанын жазған болатынбыз, бірақ әзірге бәрі сол күйінде қалып отыр. Егер кәсіпкер бөлшек сауда салығына негізделген арнаулы салық режимін қолданса, ҚҚС шегі ұлғайтылуы мүмкін. Қуанышты жаңалық бар, арнайы бөлшек салық режимін қолдана алатын кәсіпорындардың қызмет түрлерінің тізімі айтарлықтай кеңейді. Тарифті кәсіпкерлікті жүргізудің жергілікті ерекшеліктерін ескере отырып, қалалық және ауылдық мәслихаттар белгілейді. Қарыздарды есептен шығару кезінде табыс салығын төлеуден уақытша босату микроқаржы ұйымдары мен коллекторлық агенттіктерге қолданылады және 2027 жылға дейін созылады. Бұл үкіметтің пікірінше, мұндай ұйымдарды қарыздың жалпы деңгейін төмендете отырып, проблемалық қарыз алушылардың қарыздарын кешіруге ынталандыруы керек.
Жеке кәсіпкерді тіркеген такси жүргізушілері мен курьерлер үшін Қаржы министрлігі жеке табыс салығының 1% ставкасы бойынша арнайы салық режимін ұсынады. Пилоттық жоба 2023 жылдың 1 шілдесінен бастап жұмыс істей бастағанымен, осы саладағы жұмысшыларға 4% салық салынады, алайда оны такси агрегаторы немесе курьерлік қызмет арқылы төлеуге шешім қабылданды. Үкіметтің нақты қандай нәтижеге келгені белгісіз, бірақ әзірге такси жүргізушілері мен курьерлердің мыңдаған «армиясы» абдырап қалды. Бұл әдеттегі қызметтерінің қымбаттауынан қорқатын клиенттерді алаңдатпай қоймайды.
Қазақстанның шығармашылық индустриясы КТС, жеке табыс салығы және ҚҚС алып тастау түріндегі салық жеңілдіктеріне ие болды. Олар жеке кәсіпкерлер үшін 2-4% және ЖШС үшін 8% мөлшерлемесі бар бірыңғай салықпен ауыстырылады. Бұл преференциялар айналымы 2,2 миллиард теңгеден аз және штаты 200 адамнан аспайтын компанияларға ғана қолжетімді.
Қалғандары үшін ЖИТ сомасы табыстың 10% болып қалады.
Іскерлік тексерулер
Қанша өкінішті болса да, кәсіпкерлікті тексеруге мораторий де 2024 жылы аяқталды. Салық органдары, СЭС және төтенше жағдайлар органдары алдағы 12 айда жоспарлы тексеруге жататын нысандардың тізімін дайындап қойған. Инспекторлар атап өткендей, олар азаматтардың заң бұзушылықтар туралы өтініштеріне де жауап береді. «Атамекен» кәсіпкерлер палатасы осыған алаңдаушылық білдіріп, бизнеске қысымды жеңілдетуге бағытталған бірқатар ұсыныстар жасады. Дәлірек айтқанда, тексеруді барлық қадағалау органдары бір уақытта жүргізеді, ал кәсіпкерлер келесі комиссияны қажетсіз күтпей-ақ бірден «кері қайтара алады». Жаңа жылдың 1 қаңтарынан бастап тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі жұмыс істей бастады, ол президенттің тапсырмасы бойынша айыппұлдар санын екі есе азайтып, бақылаушы органдардың қысымын шектеу құралына айналуы тиіс. Бұл жүйенің арқасында тек қарыздар, өсімпұлдар мен бұзушылықтар анықталған кезде ғана тексерулер жоспарлануы керек.
Тексеру келіп, бұзушылықтар анықталған кезде, кәсіпкерге оларды жою үшін 30 жұмыс күні беріледі (хабарламаны алған күннен бастап келесі күннен бастап). Егер «қателер бойынша жұмыс» жүргізілмесе, салық органы шоттарды «жабу» түріндегі санкцияларды қолдануға құқылы.
Батыс Қазақстан облысы бойынша санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті жыл ішінде 280 жоспарлы тексеру жүргізеді. Жоспар мемлекеттік мекеменің сайтында жарияланған. Маңызды: кәсіпкер алдағы тексеру туралы хабарламаны ол жүргізілгенге дейін 30 күн бұрын алуы керек. Комиссия ескертусіз азаматтардың өтініші бойынша және бұзушылықтардың дәлелді дәлелдері болған жағдайда келуі мүмкін. Анонимді хабарламалар есепке алынбайды. Жоспардан тыс тексерулер туралы 24 сағат бұрын хабарланады.
Батыс Қазақстан облысы Төтенше жағдайлар департаменті бірінші жартыжылдықта 244, екінші жартыжылдықта 100 жоспарлы өрт қауіпсіздігін тексеру жүргізеді. Ең алдымен, олар тәуекел дәрежесі жоғары және бұрын анықталған бұзушылықтары бар объектілерге әсер етеді. Сонымен қатар, кәсіпкерлік қызмет түріне қарай Мемлекеттік кірістер комитеті (салық), еңбек инспекциясы, кеден органдары және басқа да тиісті ведомстволар тарапынан тексерулер жүргізілетін болады.
Мобильді аударымдар
Мобильді банк аударымдарын бақылау келесі жылдан бастап жеке кәсіпкерлерге, заңды тұлғалардың құрылтайшылары мен басшыларына және олардың жұбайларына қатысты енгізіледі. Айына сіздің жеке шотыңызға аударымдардың жалпы саны 100-ден асса, салық органдарынан күдік тудыру қаупі бар. Неліктен бұл туралы қазір ойлану керек? Өйткені Мемлекеттік кірістер комитеті 2024 жылға арналған есепшоттарыңыздағы мәліметтерді сараптайды, бірақ бұл туралы 2025 жылы хабардар етеді. Туысқандардың аударымдары есепке алынбайды. Клиенттер аударымдар арқылы төлеуге дағдыланған болса, бірақ сіз салық басқармасына тұрақты түбіртектерді түсіндіргіңіз келмесе, не істеу керек? Біріншіден, жеке кәсіпкер ретінде тіркелу, екіншіден, тек бизнес шотына қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдау.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен шағын бизнес иелері жаңа жылдан бастап жаппай қолма-қол ақшаға көшті. Ашуға булыққан сатып алушылар мен клиенттер «аударма жоқ» деген белгіні көріп, құқықтарын бұзғаны үшін Мемлекеттік кірістер комитетіне арыз жазамыз деп жаппай қорқыта бастады. Алайда, Қаржы министрлігі мұндай кәсіпкерлерді ашық түрде айыппұл саламыз деп қорқытқанымен, санкциядан әркім қорықпауы керек.
Осылайша, «Төлемдер және төлем жүйелері туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабының 11-тармағына сәйкес, жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялар желісі жоқ жерлерде орналасқандарды қоспағанда, дара кәсіпкерлер және (немесе) заңды тұлғалар жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде төлем құралдарын (құрылғыларын) төлемді қабылдау және карточкаларды пайдалана отырып, төлем қызметін қабылдау орындарында орнатуды және пайдалануды қамтамасыз етуге міндетті. жедел төлем жүйесі.
Заңға сәйкес қызметтің осы жекелеген түрлерінің тізбесі:
Осылайша, егер сіз немесе сіздің компанияңыз жоғарыда көрсетілген тізімге енгізілмесе, онда ешкімнің сізді қолма-қол ақшасыз төлемдерді қабылдауға міндеттеуге құқығы жоқ. Тауарлар мен қызметтерді QR немесе аударымдар арқылы төлеуге келетін болсақ, бұл тұрғыда заңда ешқандай талаптар жоқ. Заңды түрде қолма-қол және қолма-қол ақшасыз төлемдер қабылданады, бұл бірінші жағдайда қағаз вексельдер, екіншісінде банк карталары.
Еуропадағы сияқты
Салық реформасын жариялаған кезде үкімет басқа елдермен салыстырғанда Қазақстандағы жеңіл салық режиміне жиі сілтеме жасады. Шынында да, ЕО мен Ұлыбританияда салықтар табыстың 30-35%, кейде 50% жетеді. Бірақ, еуропалықтардан айырмашылығы, қазақстандықтарда міндетті төлемдерді саралау жоқ. Осылайша Германияда табыс салығының прогрессивті ставкасы бар. Яғни, адам қанша табыс тапса, соғұрлым көп салық төлейді. Сондай-ақ табыстың салық салынбайтын бөлігі бар, 2024 жылы бұл жылына 11 604 еуро немесе айына 967 еуро. Бұл мөлшерлеме 14%-дан басталып, табыс өскен сайын 45%-ға жетеді. Осылайша, жылына 20 000 еуро табатын қарапайым неміс қазынаға 8 396 еуроның 14% (салық салынбайтын кірісті шегергеннен кейінгі қалдық) немесе 2 800 еуроның орнына 1 175 еуро төлеуі керек. Егер оның табысы белгіленген шекті деңгейден төмен болса, онда салық мүлде алынбайды. Ұқсас схема Франция мен Ұлыбританияда жұмыс істейді. Ол кедейлер үшін лайықты өмір сүру деңгейін сақтауға, орта тапты қолдауға және олигархтардың супер-кірістерін бақылауға мүмкіндік береді.
Неліктен жаңа салық кодексін әзірлеушілер мұндай олқылыққа жол беріп, ең төменгі жалақыдан сәл артық жалақы алатын қарапайым қазақстандық азамат онсыз да ең төменгі табысының 1 пайызын мемлекетке беруге тиіс екені белгісіз.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Алтын сапа» және «Парыз» сыйлығының лауреаттарын марапаттау рәсімінде (2023 жылғы желтоқсан) жаңа салық кодексі туралы:
«Ол фискалдық органдардың әкімшілендірудің сервистік үлгісіне көшуін қарастырады.Кәсіпкерлік субъектілері үшін салық есептілігін 30%-ға қысқарту жоспарлануда.Салық төлемдерінің саны кемінде 20%-ға оңтайландырылатын болады».
