После распада прежней системы и череды управленческих решений, которые ослабили местный футбол в Уральске, началось восстановление с чистого листа. Несмотря на то что профессиональная команда исчезла с больших турниров, сама футбольная жизнь в регионе не замолкала - работали школы, играли любительские команды, продолжали тренироваться дети. Новый клуб - ФК «Жайык» - стал ответом на затяжной кризис и символом того, что уральский футбол жив. Сегодня команда уверенно заявила о себе во Второй лиге и борется за право подняться выше. О возрождении футбола, развитии молодежи и борьбе за доверие болельщиков журналу FRESH CITY рассказал директор клуба Дамир Калаков.
Автор: Редакция Fresh City
ФК «Жайык»: новый старт уральского футбола
Возрождение с нуля
ФК «Жайык» - это не перезапуск былого «Акжайыка», как могут подумать многие, а совершенно новый проект. Хотя в команде есть игроки, ранее защищавшие цвета старого клуба, «Жайык» строится заново: с новой философией, новой структурой и амбициозными целями. Главная задача на сезон - выход в Первую лигу, а в перспективе двух лет - и в Премьер-лигу.
Одним из приоритетов для нового клуба стало развитие молодежного футбола. В распоряжении «Жайыка» - академия, унаследованная от прежнего клуба, где занимаются юноши и девушки четырёх возрастных категорий от 13 лет. Некоторые 17-летние воспитанники уже подписали контракты с основной командой, став ярким примером долгосрочной стратегии.
Однако перед амбициями стоят суровые реалии. За годы бездействия система была разрушена: тренеры и игроки разъехались, инфраструктура пришла в упадок. Стадион после пожара восстановили лишь косметически - полноценная реконструкция, дополнительное поле и современное медицинское оборудование пока остаются в планах.
Бюджет клуба от государства в 2025 году составляет 350 млн тенге. Есть и поддержка от спонсоров, однако, как признаёт Калаков, этого недостаточно для развития инфраструктуры. Тем не менее даже в сложных условиях игроки остаются верны призванию - многие играли почти год без зарплаты, только из любви к футболу.
ФК «Жайык»: новый старт уральского футбола
В команде - только местные
Одна из ключевых позиций руководства клуба - ставка на местные кадры. В составе «Жайыка» нет легионеров: во Второй и Первой лигах они запрещены по регламенту, но даже если бы были разрешены - клуб намеренно отказывается не только от иностранцев, но и от игроков из других городов Казахстана. Команда укомплектована уральскими футболистами - как опытными, так и молодыми. - У нас сплав зрелости и амбиций, - говорит Калаков. - Это даёт команде внутреннюю энергию. Мы хотим, чтобы в сборной играли наши, уральские ребята.
Во главе команды стоит Вячеслав Невольник - тренер, пришедший в футбол из мира единоборств. Несмотря на отсутствие профессионального футбольного прошлого, он сумел завоевать уважение игроков. Под его руководством стиль команды стал более атакующим и зрелищным, что уже успели оценить болельщики. - Наш тренировочный процесс строится в зависимости от предстоящей игры. Это называется недельный микроцикл. Основной акцент мы делаем на атакующий футбол, но при этом всегда соблюдаем баланс между атакой и обороной. Мы рассматриваем игру в обороне не как изолированную часть, а как подготовительный этап для будущих атакующих действий, - рассказал главный тренер ФК «Жайык» Вячеслав Невольник. - На данный момент главная сила нашей команды - это сплочённость. Мы прибавляем от игры к игре - как тактически, так и физически. Коллектив хорошо понимает друг друга, есть внутренняя мотивация, и это ощущается в каждом аспекте игры. Я уверен, что при такой динамике мы можем многого достичь.
Рассказал тренер и о работе с молодежью - она ведётся планомерно, уже сейчас в составе есть футболисты 17-18 лет с профессиональными контрактами. Трое из них регулярно выходят на поле в матчах чемпионата. В будущем клуб планирует ещё глубже интегрировать молодежь в основной состав. Уже сейчас руководство внимательно следит за подрастающими игроками академии и находится в постоянном контакте с тренерами молодежных команд.
ФК «Жайык»: новый старт уральского футбола
Вторая жизнь
Решение взяться за столь сложный проект Дамир Калаков объясняет просто: никто, кроме самих уральцев, не сможет спасти местный спорт. Он и его команда - не «функционеры» на один сезон, а люди, хорошо знающие внутреннюю кухню и проблемы футбола в регионе. Ранее они работали с футзалом, а теперь взялись за большую игру. - Раньше каждый год кто-то приходил со своим проектом, делал громкие заявления и уезжал, ничего не меняя. Мы устали на это смотреть. Мы знали: либо мы это сделаем - либо никто, - говорит Калаков. - Спасибо игрокам, которые доверились нам и поддержали наши стремления, оставшись здесь, даже когда их звали в Премьер-лигу. И спасибо руководству области, которое, вопреки всеобщему мнению, не дало уральскому футболу погибнуть окончательно. Потому что два с половиной года его медленно, системно, молча убивали. Сначала команда вылетела из Премьер-лиги, потом из Первой лиги. К нам пригласили 10 человек. А что такое 10 человек? Это значит, 10 уральских парней остались на скамейке. Они могли бы играть, расти, развиваться - но за уральские деньги это делали футболисты из других регионов. Вот так всё и было. Это моё мнение. Я уже четыре года в футболе, в спорте, и вижу всё это изнутри.
Футбол - это инвестиция, а не доход
Одна из главных задач клуба сегодня - найти крупного спонсора. При всей государственной поддержке развитие инфраструктуры и маркетинга требует частных вложений. Калаков подчёркивает: на начальном этапе футбол - не про прибыль, а про вклад в общество, культуру и будущее. - Когда нам говорят: «Футбол должен быть самоокупаем», - мы отвечаем: даже в Европе это не всегда так. В Англии билеты стоят 100-200 долларов, стадионы там на 30-40 тысяч болельщиков, мерч очень дорогой. Там футболу уже 150 лет, у нас же он только зарождается. Мы пока строим не бизнес - мы строим традицию, - объясняет он.
Тем не менее бизнес уже начинает верить в проект - поддержка спонсоров тому подтверждение. Чтобы интерес сохранить, в клубе активно работают с болельщиками, развивают соцсети и проводят matchday-активности.
ФК «Жайык» сегодня - это не просто команда, это символ нового начала. Это проект, где ставку делают не на лёгкие победы, а на устойчивое развитие. Где ценится характер, а не только результат. И кто знает - возможно, именно с этой команды начнётся новый виток истории уральского футбола.
ФК «Жайык»: новый старт уральского футбола
О капитанстве и ответственности
Капитан футбольного клуба «Жайык» Бауыржан Омаров также поделился своими мыслями о команде, капитанстве и задачах на сезон. - Для меня быть капитаном «Жайыка» - это огромная честь. Прежде всего, это ответственность - перед регионом, перед руководством области и клуба, и, конечно, перед нашими болельщиками. Я глубоко уважаю футбол в родном крае, ведь сам пришёл сюда ещё мальчишкой, а благодаря спорту стал мужчиной, - отметил Омаров. - Капитан - это связующее звено между руководством, тренерским штабом и игроками. Футбол - командный вид спорта, и мы всегда должны быть единым целым. Где-то нужно поддержать, а где-то, честно говоря, и жёстко напомнить, чтобы никто не расслаблялся. В основе всего - дисциплина и чувство ответственности.
По словам Омарова, в этом году во Второй лиге серьёзная конкуренция, поэтому каждого соперника команда разбирает отдельно: смотрят видео с предыдущих игр, изучают сильные и слабые стороны. На выездные матчи «Жайык» приезжает за два дня до игры, чтобы адаптироваться к погоде, полю, акклиматизироваться. Но режим всегда един: общее меню, одно время отбоя и подъёма - дисциплина и организованность прежде всего! - У нас стоит чёткая задача - выйти в Первую лигу Казахстана, - добавил капитан. - Это цель сложная, потому что 3-4 команды тоже претендуют на повышение. Все укомплектованы достойно, с хорошими игроками. Но мы готовы бороться до последнего тура. Сделаем всё возможное, чтобы радовать наших болельщиков, видеть их как можно чаще на трибунах. А осенью будем считать очки и смотреть, как закончили турнир.
Поддержка родных и болельщиков
Александра Усова - мама нападающего Ивана Геронимуса, и Татьяна Латычевская - мама вратаря Александра Латычевского, которых мы встретили на матче «Жайык-Арыс». Эти женщины не просто родители - они настоящие болельщицы и вдохновительницы своих сыновей. - Поддерживаем как можем, стараемся приходить на игры, болеем от души. Мы рядом с самого начала, - рассказала Татьяна. - Наши дети начали заниматься футболом ещё в «Акжайыке», с десяти лет. Уже больше десяти лет они в этом спорте. Сейчас это уже не дети, а взрослые мужчины, и мы гордимся ими.
С открытием нового футбольного клуба многое изменилось. Родители отмечают, что теперь у ребят есть всё необходимое - экипировка, форма, условия для тренировок. Это не только внешний облик, но и внутренняя мотивация, настрой на игру. - Раньше такого не было, - поделилась Александра. - Сейчас видно: они выходят на поле уверенными, подготовленными. И соперники тоже - всё по-взрослому. Приятно видеть, что наш футбол выходит на достойный уровень. И за это хочется поблагодарить руководство, спонсоров, всех, кто вложил силы в развитие команды.
Атмосфера на матчах особенно радует: флаги, растяжки, активная фан-зона. Родители чувствуют, что клуб живёт, развивается, и у него уже есть свои преданные болельщики. А ведь поддержка трибун действительно очень важна для игроков: - Они говорят, что слышат нас. Даже если не отвлекаются во время игры, ощущают поддержку - и это их вдохновляет, - объяснила Александра.
Как привлечь ещё больше болельщиков? Мамы уверены: условия уже есть. Клуб ведёт активную жизнь в социальных сетях, привлекает внимание, проводит матч-дни. Как смогли убедиться мы сами - даже в проливной дождь люди не расходятся: и дети, и взрослые остаются до конца. Это о многом говорит. Несмотря на будний день, трибуны были полны - для новой команды это отличный показатель.
Instagram: fc_jaiyq
ФК «Жайык»: новый старт уральского футбола
«Жайық» ФК: Орал футболының жаңа бастамасы
Бұрынғы жүйе ыдырап, Оралда жергілікті футболды әлсіреткен бірқатар басқарушылық шешімдерден кейін қалпына келтіру жұмыстары нөлден басталды. Кәсіпқой команда үлкен турнирлерден көрінбей кеткенімен, облыста футбол өмірінің өзі тоқтаған жоқ – мектептер ашылды, көркемөнерпаздар командалары ойнады, балалар жаттығуын жалғастырды. Жаңа клуб – «Жайық» ФК ұзаққа созылған дағдарысқа жауап болып, Орал футболының өміршеңдігінің символына айналды. Бүгін команда екінші лигада өзін сенімді түрде жариялады және жоғары көтерілу құқығы үшін күресуде. Клуб директоры Дамир Калаков FRESH CITY журналына футболдың жандануы, жастардың дамуы және жанкүйерлер сенімі үшін күрес туралы айтып берді.
Нөлден бастап жаңғыру
«Жайық» ФК – көпшілік ойлайтындай бұрынғы «Ақжайықтың» қайта бастауы емес, мүлде жаңа жоба. Командада бұрын ескі клубтың бояуын қорғаған ойыншылар болғанымен, Жайық жаңадан салынуда: жаңа философия, жаңа құрылым және өршіл мақсаттар. Маусымның басты міндеті – Бірінші лигаға, ал алдағы екі жылда Премьер-лигаға шығу.
Жаңа клуб үшін басымдықтардың бірі жасөспірімдер футболын дамыту болды. «Жайық» қарамағында бұрынғы клубтан мұра болып қалған академия бар, онда 13 жастан бастап төрт жас санатындағы ұлдар мен қыздар оқиды. Кейбір 17 жастағы жасөспірімдер негізгі командамен келісімшартқа отырып, ұзақ мерзімді стратегияның жарқын үлгісіне айналды.
Дегенмен, амбициялар қатал шындыққа тап болады. Әрекетсіздік жылдарында жүйе жойылды: жаттықтырушылар мен ойыншылар көшіп кетті, инфрақұрылым апатқа ұшырады. Өрттен кейін стадион тек косметикалық тұрғыдан қалпына келтірілді - толық қайта құру, қосымша алаң және заманауи медициналық жабдықтар әлі де жоспарда.
Клубтың 2025 жылға мемлекеттен бөлетін бюджеті 350 миллион теңгені құрайды. Демеушілер тарапынан да қолдау бар, алайда, Калаковтың айтуынша, бұл инфрақұрылымды дамыту үшін жеткіліксіз. Дегенмен, қиын жағдайда да ойыншылар өздерінің шақыруларына адал болып қалады - көбісі бір жылға жуық жалақысыз, тек футболға деген сүйіспеншілік үшін ойнады.
Команда құрамында тек жергілікті тұрғындар бар
Клуб басшылығының негізгі ұстанымдарының бірі – жергілікті кадрларға арқа сүйеу. «Жайықта» шетелдік ойыншылар жоқ: Екінші және Бірінші Лигада оларға ереже бойынша тыйым салынған, бірақ рұқсат етілсе де, клуб тек шетелдіктер ғана емес, Қазақстанның басқа қалаларының ойыншыларынан да әдейі бас тартады. Командада тәжірибелі де, жас та оралдық футболшылар бар. «Бізде кемелдік пен амбициялар үйлеседі», - дейді Калаков. - Бұл командаға ішкі қуат береді. Біздің оралдық жігіттер ұлттық құрамада ойнағанын қалаймыз.
Команданы футболға жекпе-жек әлемінен келген жаттықтырушы Вячеслав Невольник басқарады. Кәсіби футбол тәжірибесі болмағанына қарамастан, ол ойыншылардың құрметіне ие болды. Оның жетекшілігімен команданың стилі шабуылдаушы әрі әсерлі бола түсті, оны жанкүйерлер бағалап үлгерді. - Біздің жаттығу үдерісі алдағы ойынға байланысты құрылады. Бұл апталық микроцикл деп аталады. Біз шабуыл футболына басты назар аударамыз, бірақ біз әрқашан шабуыл мен қорғаныс арасындағы тепе-теңдікті сақтаймыз. Біз қорғаныс ойынын оқшауланған бөлік емес, алдағы шабуылдарға дайындық кезеңі деп есептейміз», - деді «Жайық» ФК бас бапкері Вячеслав Неволник. - Қазіргі уақытта біздің команданың басты күші – бірлік. Біз ойыннан ойынға – тактикалық жағынан да, физикалық тұрғыдан да жетілдіріп жатырмыз. Команда бір-бірін жақсы түсінеді, бұл ішкі ойынның әр жағынан да бар екеніне сенімдімін. динамикасының арқасында біз көп нәрсеге қол жеткізе аламыз.
Жаттықтырушы жастармен жұмыс туралы да айтып өтті - бұл жүйелі түрде жүргізіліп жатыр, қазірдің өзінде құрамға кәсіби келісімшарттары бар 17-18 жас аралығындағы футболшылар кіреді. Олардың үшеуі чемпионат матчтарында тұрақты түрде алаңға шығады. Алдағы уақытта клуб жастарды негізгі құрамға бұдан да тереңірек қосуды жоспарлап отыр. Қазірдің өзінде басшылық өсіп келе жатқан академия ойыншыларын жіті қадағалап, жастар құрамаларының жаттықтырушыларымен тұрақты байланыста.
Екінші өмір
Мұндай күрделі жобаны қолға алу туралы шешімді Дамир Калаков жай ғана түсіндіреді: Оралдың өзінен басқа ешкім жергілікті спортты құтқара алмайды. Ол және оның командасы бір маусымдағы «функционер» емес, өңірдегі футболдың ішкі сыры мен мәселелерін жақсы білетін адамдар. Бұрын олар футзалмен жұмыс істесе, енді үлкен ойынға кірісті. – Бұрын жыл сайын біреулер өз жобасымен келіп, дауыстап мәлімдеме жасап, ештеңені өзгертпей кетіп қалатын. Біз бұған қараудан шаршадық. Біз білдік: не істейміз, не ешкім жасамайды, - дейді Калаков. - Премьер-лигаға шақырылған кезде де осында қалып, бізге сеніп, ұмтылыстарымызды қолдаған ойыншыларға рахмет. Әркімнің ойынша, Орал футболының мүлде өліп кетуіне жол бермеген облыс басшылығына рахмет. Өйткені ол екі жарым жыл бойы баяу, жүйелі, үнсіз өлтірілді. Алдымен команда Премьер-лигадан, кейін Бірінші лигадан түсіп қалды. Біз 10 адамды шақырдық. 10 адам деген не? Бұл орындықта 10 оралдық жігіт қалды деген сөз. Олар ойнай алады, өседі, дамыды - бірақ басқа аймақтардың футболшылары мұны Оралдың ақшасына жасады. Дәл солай болды. Бұл менің пікірім. Мен футбол мен спортпен айналысқаныма төрт жыл болды, мен мұның бәрін іштей көремін.
Футбол – табыс емес, инвестиция
Клубтың бүгінгі басты міндеттерінің бірі – ірі демеуші табу. Мемлекеттің барлық қолдауымен инфрақұрылым мен маркетингті дамыту жеке инвестицияны қажет етеді. Калаков былай деп атап көрсетеді: бастапқы кезеңде футбол пайда табу емес, қоғамға, мәдениетке және болашаққа үлес қосу. - Олар бізге: «Футбол өзін-өзі ұстауы керек» дегенде, біз жауап береміз: тіпті Еуропада бұл әрдайым бола бермейді. Англияда билеттер 100-200 доллар тұрады, ондағы стадиондар 30-40 мың жанкүйерді қабылдайды, ал тауар өте қымбат. Ол жерде футбол 150 жыл болды, бірақ мұнда ол енді ғана басталып келеді. Біз әлі бизнес құрып жатқан жоқпыз - дәстүрді қалыптастырып жатырмыз», - деп түсіндіреді ол.
Соған қарамастан, бизнес қазірдің өзінде жобаға сене бастады – демеушілердің қолдауы соның дәлелі. Қызығушылықты сақтау үшін клуб жанкүйерлермен белсенді жұмыс істейді, әлеуметтік желілерді дамытады және матч күндерін өткізеді.
«Жайық» ФК бүгінде жай команда емес, бұл жаңа бастаманың символы. Бұл оңай жеңістерге емес, тұрақты дамуға үлес қосатын жоба. Мұнда нәтиже ғана емес, мінез бағаланады. Кім біледі – Орал футболының тарихындағы жаңа кезең осы командадан басталатын шығар.
Капитандық және жауапкершілік туралы
«Жайық» футбол клубының капитаны Бауыржан Омаров та команда, капитандық және маусымдағы міндеттер туралы өз ойымен бөлісті. – Мен үшін «Жайық» капитаны болу – үлкен мәртебе. Бұл ең алдымен облыс алдындағы, облыс пен клуб басшылығының және, әрине, жанкүйерлеріміздің алдындағы жауапкершілік. Туған жерімде футболды қатты құрметтеймін, өйткені мен бала кезімде келдім, спорттың арқасында адам болдым», - деп атап өтті Омаров. - Капитан – басшылық, жаттықтырушылар құрамы мен ойыншылар арасындағы дәнекер. Футбол – командалық спорт, біз әрқашан бір кісідей болуымыз керек. Бір жерде қолдау керек, ал шынын айтсам, ешкімнің де жауапкершілікті сезініп, босаңсымауы үшін қатты еске салу керек.
Омаровтың айтуынша, биыл Екінші лигада күрделі бәсеке бар, сондықтан команда әр қарсыласты жеке-жеке талдайды: өткен ойындардың бейнероликтерін көреді, олардың күшті және әлсіз жақтарын зерттейді. «Жайық» ауа-райына, алаңға бейімделіп, климатқа бейімделу үшін сырттағы матчтарға ойынға екі күн қалғанда келеді. Бірақ режим әрқашан бірдей: ортақ мәзір, бірдей ұйықтау және ояту уақыты - тәртіп пен ұйым бірінші орында! «Біздің алдымызда айқын міндет тұр – Қазақстанның Бірінші лигасына өту», - деп қосты капитан. - Бұл қиын мақсат, өйткені 3-4 команда да жоғарылау үшін таласуда. Барлығы жеткілікті деңгейде, жақсы ойыншылармен жабдықталған. Бірақ біз соңғы раундқа дейін күресуге дайынбыз. Біз жанкүйерлерімізді қуанту және оларды трибунада мүмкіндігінше жиі көру үшін қолдан келгеннің бәрін жасаймыз. Ал күзде ұпайларды санап, турнирді қалай аяқтағанымызды көреміз.
Отбасы мен жанкүйерлер тарапынан қолдау
Біз «Жайық-Арыс» кездесуінде кездескен шабуылшы Иван Геронимустың анасы Александра Усова мен қақпашы Александр Латычевскийдің анасы Татьяна Латычевская. Бұл әйелдер жай ғана ата-ана емес - олар ұлдарының нағыз жанкүйерлері және шабыттандырушылары. - Қолымыздан келгенше қолдаймыз, ойындарға келуге тырысамыз, шын жүректен тамыр жайамыз. Біз әу бастан-ақ сонда болдық», - дейді Татьяна.- Біздің балаларымыз Ақжайықта футболды он жасында бастады.Олардың бұл спортпен айналысқандарына он жылдан асты.Қазір бұлар балалар емес, есейген жігіттер, біз оларды мақтан тұтамыз.
Жаңа футбол клубының ашылуымен көп нәрсе өзгерді. Ата-аналар қазір балалардың барлық қажетті құрал-жабдықтар, формалар, оқуға жағдай жасалғанын атап өтті. Бұл сыртқы түрі ғана емес, ойынға деген ішкі ынтасы, көңіл-күйі де. «Мұндай бұрын-соңды болмаған», - деп бөлісті Александра. - Енді түсінікті: олар алаңға сенімді және дайындалды. Қарсыластар да - бәрі ересек. Біздің футболдың лайықты деңгейге жеткенін көру қуантады. Бұл үшін мен басшылыққа, демеушілерге, команданың дамуына инвестиция салған баршаға алғысымды білдіргім келеді.
Матчтардағы атмосфера ерекше қуантады: жалаулар, стримерлер, белсенді жанкүйерлер аймағы. Ата-аналар клубтың өмір сүріп, дамып келе жатқанын және өзінің адал жанкүйерлері бар екенін сезінеді. Бірақ трибунаның қолдауы ойыншылар үшін өте маңызды: - Бізді естіп жатырмыз дейді. Ойын барысында олар алаңдамаса да, олар қолдауды сезінеді - бұл оларды шабыттандырады», - деп түсіндірді Александра.
Одан да көп жанкүйерлерді қалай тартуға болады? Аналар сенімді: жағдай қазірдің өзінде бар. Клуб әлеуметтік желілерде белсенді, назар аударады, матч күндерін өткізеді. Біз өз көзімізбен көргендей, жаңбыр жауса да адамдар кетпейді: балалар да, ересектер де соңына дейін қалады. Бұл көп нәрсені айтады. Жұмыс күні болғанына қарамастан, трибуналар толы болды – бұл жаңа команда үшін тамаша көрсеткіш.
