Досье чемпионки:
Карина Сисенова
Рост - 168 см.
Весовая категория 61 кг.
Возраст - 21 год
Команда - «Qazaqstan top team»
Мастер спорта международного класса по грэпплингу, мастер спорта по ММА
Спортивные регалии:
Сильные стороны: грэпплинг, тактическая позиционная борьба.
С какого момента вы связали себя со спортом? Был ли у вас какой-то спортивный бэкграунд до ММА?
Я с самого детства знала, что буду заниматься единоборствами. Меня всегда тянуло к этому. Но до этого попробовала себя везде, где была возможность - от велоспорта до лёгкой атлетики, от командных видов спорта до тяжёлой атлетики. Остановилась на единоборствах, потому что считаю, что они стоят на первом месте по сложности именно в плане физической нагрузки. У меня получается.
Был ли кто-то, кто вас подтолкнул к выбору спорта?
Мама. Она привела меня в спорт в 6 лет, водила в разные секции, и она привила любовь к нему. С детства физические нагрузки давались мне легко. Мама тоже занималась спортом, была всегда боевой, шустрой. Даже сейчас занимается для себя многоборьем - стреляет, бегает, зимой на лыжах.
В данный момент, кроме ММА, вы развиваетесь и в других направлениях.
Да, сейчас я занимаюсь грэпплингом. Но самое главное - это MMA. Здесь я вижу перспективы профессиональной карьеры.
Когда вы пришли в этот зал?
Точно не помню, несколько лет назад. Я начинала с другим тренером, сюда попала позже. Моей подготовкой занялся Арслан - сильный тренер, большой фанат ММА, старший тренер области по спортивной борьбе и грэпплингу. Он больше готовит меня в борьбе, а для постановки ударной техники отправляет на сборы. Первое достижение с нынешним тренером - победа в чемпионате Казахстана по грэпплингу. Потом уже я стала двукратной чемпионкой Азии, была первой на международных турнирах по джиу-джитсу. Сейчас я собрала все титулы среди любителей и дальше только профессиональный спорт.
Что стало отправной точкой профессиональной карьеры?
11 мая в Алматы прошел турнир Лиги «Найза». Я выиграла в первом раунде соперницу из Турции. Это был сложный оппонент, но и у меня была сильная подготовка. Я упорно тренировалась 4 месяца, прошла сборы в Грозном в клубе «Ахмат», где мне как раз ставили ударную технику. На самом деле я благодарна всем, кто был рядом на протяжении этого времени. Благодаря им финальный бой особенно запомнился - никогда ещё я не чувствовала такой уверенности. В моменте «дуэли взглядов» мы стояли с соперницей друг напротив друга - она более опытна, старше лет на 10, но я ни на миг не засомневалась в себе. Бой продлился всего 3-4 минуты, я сделала пару чистых бросков. Всем запомнился мой хладнокровный взгляд, с которым я выходила в клетку и уходила с победой. У нее тоже была видна хорошая ударная техника, только вот у меня десятки и сотни тренировочных поединков с парнями.
Правило «девочек не бьют» не действует в большом спорте?
На тренировках меня никто не жалеет, не смотрит на то, что я девушка. Меня бьют, и я бью не слабее. Это важно для отработки техники. Женские единоборства и тем более ММА очень малочисленны. Найти подходящих соперниц в одном городе сложно, а тренироваться нужно.
Вы так ждали выхода в «профессионалы», не жалели сил. После боя, можно сказать, что вы собой на 100% довольны?
Я собой довольна, но в то же время понимаю, что могу намного лучше и больше. На самом деле мне просто не хватило времени. Даже комментаторы говорили, что вот тут она уже может завершить бой, а я бы хотела показать все, на что способна. Был такой момент, на второй минуте я уже поймала соперницу на болевой и смотрю в сторону тренера - делать удержание, заканчивать или не заканчивать? В итоге я ее отпустила, перешла в другую позицию и сделала бросок, потом второй. В сети после писали об этом, выкладывали фото.
Только к последнему чемпионату вы готовились 4 месяца. Неужели ваша жизнь - это сплошные тренировки?
Я в зале живу, можно сказать. Иногда, бывает, специально снимаю квартиру возле зала, где-то максимум в километре или 500-600 метрах. А в обычном режиме утром и вечером тренируюсь, даже когда впереди нет соревнований.
Кроме тренировок, важен и настрой. Как вы морально готовитесь к бою?
Перед боем у меня в голове только одно - победа и то, как ее могу достичь. Я визуализирую все до мелочей, вплоть до награждения. Ненавижу проигрывать и настраиваю себя так, чтобы не допустить этого. Когда мы выезжаем на сборы или чемпионаты заграницу, ребята обычно выходят куда-то гулять, ходят по торговым центрам, изучают город и т.д. Не поверите, когда мы были в Дубае, я так и ничего там не посмотрела. Все откладывала отдых на потом, и в итоге пора уже было лететь обратно.
Ради спортивной карьеры, вы не задумывались о том, что бы уехать в какой-то большой город?
В Уральске мне всего достаточно на данный момент. Как-то я гостила в Алматы около трёх-четырёх месяцев. В целом там понравилось, но думаю, что нужно всегда возвращаться домой. Не хотелось бы куда-то надолго уезжать. Потренироваться можно в Америке, в Таиланде, как делают многие профессиональные бойцы.
Что даёт вам спорт?
Ощущение собственной силы и, конечно, неподражаемое чувство победы. Я привыкла к нагрузкам. И когда я отдыхаю, возникает такое сильное желание выплеснуть накопившуюся энергию. Порой без тренировок даже спать бывает тяжело.
Есть ли спортсмены, которыми вы восхищаетесь?
Когда я только пришла в этот зал, познакомилась с чемпионкой Азии по ММА Нуржамал Садыковой. Она стала моей старшей сестрой, подругой и просто психологом. Она мой первый кумир, глядя на неё, я росла как спортсменка. Мне было лет 14-15, когда она уже была чемпионкой. Вот представьте, какими глазами ребенок смотрит на таких выдающихся людей. Сейчас я вышла на её уровень, но не перестаю восхищаться. Из мировых звёзд, конечно, для меня пример - Хабиб Нурмагомедов. Тут не обязательно объяснять почему - все знают, как он дерётся, что делает. Его никто не может остановить и так же хочу я.
А вы сами являетесь для кого-то примером для подражания?
Да, есть такие ребята и девочки. Мне очень приятно, когда они пишут в соцсетях. Я всем отвечаю. Бывает, делают селфи со мной. Пока до конца не могу осознать, что своим примером вдохновляю кого-то. Я недостаточно взрослая для этого, в душе чувствую себя подростком. Хотя, с другой стороны, мне нравится делиться советами, мотивировать тех, кто только начал свой путь. Хочется вселить в девочек уверенность, особенно из посёлков, чтобы они продолжали заниматься спортом и не боялись ставить большие цели. Хотя единоборства, на мой взгляд, очень сложное испытание для девочек. Наверное, своих дочек я бы не отдала в ММА. У меня было сложное детство, и этот спорт легко лег на мое прошлое. Для своих детей хотела бы другого.
В чем причина вашего сложного детства?
Прошлое закалило меня. Я никогда не забуду то, как росла, как поднималась, что имела. Моя семья из поселка. Я старшая дочь и у меня трое младших братьев. Сейчас все держится на мне. Этой осенью будет 10 лет, как не стало отца, следом ушел дедушка, а потом и дядя, который заменял мне папу, поддерживал, провожал и встречал с соревнований. По сравнению со своими братьями, я получила больше отцовского воспитания и хотела бы проводить много времени с ними, чтобы передать это воспитание. Но на первое место выходят материальные проблемы. Я считаю, что должна зарабатывать и поднимать младших. В этом мне может помочь профессиональный спорт.
После недавней победы вы, безусловно, оказались в центре внимания. Легко ли вам переносить это, отвечать на вопросы репортёров?
Раньше всегда стеснялась публично что-то говорить, особенно о себе. Сейчас постепенно начала раскрываться. Я понимаю, что медийность, популярность спортсмена играет важную роль в развитии спорта в целом. Через истории реальных людей дети и подростки узнают и влюбляются в спорт.
Какая ваша самая амбициозная мечта?
Выступать в UFC. Это как Олимпийские игры, но для бойцов ММА. Представляю, как одержу победу, как папа, дедушка и дядя гордились бы мной, как будет радоваться мама. Она все равно беспокоится за меня, иногда предлагает заняться чем-то «мирным», например, делать ногти или ресницы. Когда-нибудь после большой победы я скажу в микрофон прямо с октагона маме, что все было не зря.
«Мен қалай тұрғанымды ешқашан ұмытпаймын», - ММА бойынша әлем чемпионы Карина Сисенова
Тікенектер арқылы жұлдыздарға. Немесе Карина Сисенова секілді чемпиондық белбеуге. 21 жастағы оралдық спортшы қазірдің өзінде кәсіпқойлар арасында сынға түсуде. Бірақ мансаптағы мұндай бас айналдыратын көтерілудің алдында ұзақ және қиын жол болды. Бойжеткеннің өзі айтқандай, ол арманына жету жолында неден өткенін ешқашан ұмытпайды. FRESH CITY-ге берген сұхбатында Карина өзінің терең сырларымен және негізгі мақсаттарымен бөлісті.
Чемпионның құжаттары:
Карина Сисенова
Бойы - 168 см.
Салмағы 61 кг.
Жасы - 21 жас
Команда – «Қазақстан топ командасы»
Грепплингтен халықаралық дәрежедегі спорт шебері, ММА бойынша спорт шебері
Спорттық регалия:
Күшті жақтары: грэпплинг, тактикалық позициялық күрес.
Сіз қай кезде өзіңізді спортпен байланыстырдыңыз? ММА-ға дейін спорттық тәжірибеңіз болды ма?
Бала кезімнен жекпе-жекпен айналысатынымды білдім. Мен әрқашан осыған тартылдым. Бірақ оған дейін мен мүмкіндігім бар жерде - велоспорттан жеңіл атлетикаға, командалық спорттан ауыр атлетикаға дейін өзімді сынап көрдім. Мен жекпе-жек өнеріне тоқтадым, өйткені олар физикалық белсенділік бойынша қиындығы жағынан бірінші орында деп ойлаймын. Мен оны істей аламын.
Сізді спортты таңдауға шақырған адам болды ма?
Ана. Ол мені 6 жасымда спортқа әкелді, түрлі секцияларға апарды, оған деген сүйіспеншілікті оятты. Бала кезімнен физикалық белсенділік маған оңай болды. Анам да спортпен шұғылданып, үнемі белсенді және епті болды. Қазірдің өзінде ол өзі үшін көпсайыс спортымен айналысады – оқ ату, жүгіру, қыста шаңғы тебу.
Қазіргі уақытта ММА-дан бөлек басқа да бағыттар бойынша дамып жатырсыз.
Иә, мен қазір грэпплингпен айналысамын. Бірақ ең бастысы ММА. Бұл жерде мен кәсіби мансаптың болашағын көремін.
Сіз бұл залға қашан келдіңіз?
Нақты есімде жоқ, бірнеше жыл бұрын. Басқа жаттықтырушыдан бастап, кейін келдім. Мықты жаттықтырушы, ММА жанкүйері, күрес пен грэпплингтен облыстың аға жаттықтырушысы Арслан менің дайындығыма жауапты болды. Ол мені күреске көбірек үйретеді, соғу әдістерін дамыту үшін оқу-жаттығу жиындарына жібереді. Қазіргі бапкермен бірінші жетістігі - грэпплингтен Қазақстан чемпионатындағы жеңіс. Содан екі дүркін Азия чемпионы атанып, джиу-джитсудан халықаралық турнирлерде бірінші болдым. Қазір мен әуесқойлар арасындағы барлық атақтарды, содан кейін тек кәсіби спорт түрлерін жинадым.
Сіздің кәсіби мансабыңыз неден басталды?
11 мамырда Алматыда Найза лига турнирі өтті. Бірінші раундта Түркиядан келген қарсыласымды ұттым. Қиын қарсылас болды, бірақ менде де мықты дайындық болды. Мен 4 ай бойы қатты дайындалдым, Грозныйдағы «Ахмат» клубындағы оқу-жаттығу жиынына қатыстым, соғу әдістерін үйрендім. Расында, осы уақыт аралығында болған барша жандарға алғысым шексіз. Олардың арқасында финалдық жекпе-жек ерекше есте қалды - мен мұндай сенімді ешқашан сезінген емеспін. «Қарау жекпе-жегі» кезінде қарсыласым екеуміз бір-бірімізге қарама-қарсы тұрдық - ол тәжірибелі, 10 жас үлкен, бірақ мен бір сәтке де күмәнданбадым. Жекпе-жек 3-4 минутқа ғана созылды, мен бір-екі таза соққы жасадым. Менің торға кіріп, жеңіспен шыққан салқын көзқарасымды бәрі есіне алды. Оның соққы жасау техникасы да жақсы көрінді, бірақ мен жігіттермен ондаған және жүздеген жаттығулар өткіздім.
Үлкен спортта «қыздарға тимейді» деген қағида бар емес пе?
Жаттығу кезінде ешкім мені аямайды, қыз екенімді көрмейді. Олар мені ұрды, мен одан әлсіз соққы алмадым. Бұл техниканы орындау үшін маңызды. Әйелдер жекпе-жек өнері, әсіресе ММА саны өте аз. Бір қалада лайықты қарсыластарды табу қиын, бірақ жаттығу керек.
Сіз «кәсіпқой» болуды асыға күттіңіз, күш-жігеріңізді аямадыңыз. Жекпе-жектен кейін сіз өзіңізге 100% көңіліңіз толды деп айта аламыз ба?
Мен өзіме қанағаттанамын, бірақ сонымен бірге мен әлдеқайда жақсы және одан да көп нәрсені жасай алатынымды түсінемін. Негізі менің уақытым жетпеді. Тіпті комментаторлар оның жекпе-жекті осында аяқтай алатынын айтты, бірақ мен қолымнан келгеннің бәрін көрсеткім келеді. Сондай бір сәт болды, екінші минутта мен қарсыласымды ауыр ұстауда ұстап алдым да, бапкерге қарадым - ұстау керек пе, аяқтау керек пе, әлде аяқтамау керек пе? Соңында мен оны жібердім, басқа позицияға көшіп, лақтыруды жасадым, содан кейін екінші. Олар бұл туралы кейін желіде жазып, суреттерін жариялады.
Соңғы чемпионатқа жалғыз дайындалып, 4 ай уақытыңызды арнадыңыз. Сіздің өміріңіз шын мәнінде жаттығулардан тұрады ма?
Мен залда тұрамын, сіз айта аласыз. Кейде болады, мен арнайы залдың жанында, ең көбі бір шақырым немесе 500-600 метр жерде пәтер жалдап аламын. Ал мен әдеттегідей таңертең және кешке, тіпті алда жарыстар болмаса да жаттығамын.
Жаттығудан басқа, көзқарас та маңызды. Сіз жекпе-жекке психологиялық тұрғыдан қалай дайындаласыз?
Жекпе-жек алдында менің басымда бір ғана нәрсе бар – жеңіс және оған қалай жетуге болады. Мен барлығын ұсақ-түйекке дейін, марапаттау рәсіміне дейін елестетемін. Мен жеңілуді жек көремін және мен мұның алдын алу үшін өзімді дайындадым. Біз шетелге оқу-жаттығу жиындарына немесе чемпионаттарға барғанда жігіттер әдетте серуендеуге, сауда орталықтарына баруға, қаланы аралауға және т.б. барады. Сенесіз бе, сенбесеңіз, Дубайда болған кезде мен ол жерден ештеңе көрмедім. Мен демалысымды кейінге қалдыра бердім, ақыры кері ұшатын кез келді.
Спорттық мансап үшін сіз үлкен қалаға кетуді ойладыңыз ба?
Оралда қазір маған бәрі жетеді. Кезінде Алматыда үш-төрт айдай болдым. Жалпы, ол маған ұнады, бірақ менің ойымша, сіз әрқашан үйге оралуыңыз керек. Мен ұзақ уақыт бойы бір жерге кеткім келмейді. Көптеген кәсіби жауынгерлер сияқты Америкада, Тайландта жаттыға аласыз.
Спорт сізге не береді?
Жеке күш сезімі және, әрине, қайталанбас жеңіс сезімі. Мен стресске үйреніп қалдым. Ал мен демалсам, жинақталған энергияны сыртқа шығаруға деген құлшынысы күшті. Кейде жаттығусыз ұйықтау қиын болуы мүмкін.
Сіз таңдайтын спортшылар бар ма?
Бұл залға алғаш келгенімде ММА бойынша Азия чемпионы Нұржамал Садықовамен таныстым. Ол менің үлкен әпкем, досым және жай психолог болды. Ол менің алғашқы кумирім, оған қарап, мен спортшы болып өстім. Ол чемпион болған кезде мен 14-15 жаста едім. Баланың мұндай көрнекті адамдарға қандай көзбен қарайтынын елестетіп көріңізші. Қазір мен оның деңгейіне жеттім, бірақ мен оған таңдануды тоқтатпаймын. Әлемдік жұлдыздардың ішінде, әрине, менің үлгісім – Хабиб Нурмагомедов. Мұның себебін түсіндірудің қажеті жоқ - оның қалай күресетінін және не істейтінін бәрі біледі. Оны ешкім тоқтата алмайды, мен де осыны қалаймын.
Сіз біреуге үлгі боласыз ба?
Иә, ондай жігіттер мен қыздар бар. Әлеуметтік желіде жазғандарына қатты қуанамын. Мен бәріне жауап беремін. Кейде олар менімен селфи жасайды. Мен өзімнің мысалыммен біреуді шабыттандыратынымды әлі толық түсіне алмаймын. Мен бұған жасым жетпейді, өзімді жасөспірім сияқты сезінемін. Екінші жағынан, мен өз жолын енді бастағандарға кеңес беріп, мотивация бергенді ұнатамын. Әсіресе, ауылдан келген қыздардың спортпен шұғылданып, алдына үлкен мақсаттар қоюдан қорықпауларына сенім ұялатқым келеді. Жекпе-жек, менің ойымша, қыздар үшін өте қиын сынақ. Мен қыздарымды ММА-ға жібермейтін шығармын. Менің балалық шағым қиын болды, бұл спорт түріме оңай сәйкес келеді. Мен балаларыма басқа нәрсе алғым келеді.
Балалық шағыңыздың қиын болуының себебі неде?
Өткен мені нығайтты. Мен қалай өскенімді, қалай көтерілгенімді, не болғанымды ешқашан ұмытпаймын. Менің отбасым ауылдан. Мен үлкен қызмын, үш інім бар. Енді бәрі өзіме байланысты. Осы күзде әкемнің, артынан атамның, одан кейін әкемнің орнын басып, мені қолдап, мені шығарып салу, жарыстардан қарсы алған ағамның өмірден өткеніне 10 жыл болады. Ағаларыммен салыстырғанда мен әкемнің тәрбиесін көбірек алдым, сол тәрбиені беру үшін олармен көп уақыт өткізгім келеді. Бірақ материалдық мәселелер бірінші орында. Мен ақша тауып, кішілерді өсіруім керек деп есептеймін. Бұл маған кәсіби спорт көмектеседі.
Жақындағы жеңісіңізден кейін сіз сөзсіз назарда боласыз. Бұған шыдау, тілшілердің сұрақтарына жауап беру сізге оңай ма?
Бұрын мен көпшілік алдында бірдеңе айтуға ұялатынмын, әсіресе өзім туралы. Енді бірте-бірте ашыла бастады. Жалпы спортты дамытуда спортшының бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалы мен танымалдылығы маңызды рөл атқаратынын түсінемін. Өмірде болған адамдардың оқиғалары арқылы балалар мен жасөспірімдер спортпен танысады және оған ғашық болады.
Сіздің ең өршіл арманыңыз қандай?
UFC-де жарысыңыз. Бұл Олимпиада сияқты, бірақ ММА жауынгерлері үшін. Мен қалай жеңетінімді, әкем, атам, ағам менімен мақтанатынын, анамның қалай қуанатынын елестетемін. Ол мен үшін әлі де алаңдайды, кейде ол менің тырнақтарымды немесе кірпіктерімді жасау сияқты «бейбіт» нәрсені жасауды ұсынады. Бір күні үлкен жеңістен кейін сегізбұрыштан микрофонға анама бәрі бекер болмағанын айтамын.
