Курс на Мангистау
2003 год. Выпускница обычной уральской школы Римма Муханова поступает на экономический факультет тогда ещё Гуманитарной академии. В ближайшие 10 лет ее жизнь шла размеренно - учеба, практика, работа. Пока в 2012 году она не перебирается в Астану. Карьеру в столице девушка начала с должности инспектора отдела кадров, а через год возглавила отдел.
«У нас не одна компания, а группа компаний, принадлежащая одному учредителю. Я жила в Астане и успела возглавить отделы кадров в нескольких из них, а в 2017 году поступило предложение перебраться в Актау», - рассказывает Римма.
В молодой компании ТОО «КаспийПрофСнаб» Римма сохранила прежнюю должность, но в 2019 году получила повышение. Теперь она генеральный директор, а это новые обязанности и ответственность в принятии решений. Хотя для опытного «эйчар» это не стало большим потрясением, ведь даже в роли руководителя отдела кадров девушке приходилось брать на себя финансовые и операционные вопросы.
«Еще во время работы в Астане, меня посещали мысли, почему я сижу в отделе кадров? Я по собственному желанию обучалась закупкам, бухгалтерии. Мне было интересно. И так я готовила себя к тому, что должна стать директором, тогда мне придется вникать в дела всех отделов. Каждый участок работы я тщательно изучала. Потому что для меня это не просто работа, это мое дело. Моя жизнь».
«КаспийПрофСнаб» - для нефтегаза и не только
ТОО «КаспийПрофСнаб», которое Римма Муханова возглавила в 2019 году, представляет собой многопрофильную компанию. Сейчас она занимается комплексным обслуживанием производственных и административных зданий и сооружений, аутсорсингом и аутстаффингом персонала, снабжением и материально-техническим обеспечением, ремонтно-строительными работами. Все виды деятельности подкреплены внушительным портфолио, которое включает в себя контракты с крупными нефтяными компаниями, а часть из них лицензирована. Но так было не всегда.
Когда Римма Муханова приехала в Актау, её ожидал небольшой офис с несколькими сотрудниками, и общим коллективом в 500-600 работников. ТОО «КаспийПрофСнаб» появилось на рынке лишь в 2010 году, и тогда перед компанией стояла задача как можно скорее зарекомендовать себя среди крупных заказчиков. В качестве генерального директора Римма со своей командой смогли заключить сразу несколько выгодных контрактов. Впереди были большие объемы работы, что существенно повлияло на расширение штата. Теперь руководить приходилось штатом в 1500 человек.
«За эти годы «КаспийПрофСнаб» вырос, у нас стабильная работа, чистая репутация и большая команда профессионалов. В нефтегазовой отрасли мы зарекомендовали себя высококвалификационными специалистами.
Теперь группа компаний нацелена на новую нишу - туризм. Поэтому я вошла в новый проект ТОО «Service Management Group», который занимается развитием базы отдыха «Кендерли», - поделилась Римма.
HR или отдел кадров?
Римма Муханова - выпускница курса «HR Capital». Она стала свидетельницей внедрения HR на замену отдела кадров в казахстанских компаниях. Так в чем же принципиальная разница этих двух похожих подходов?
«В нашей группе компаний сейчас нет отдела кадров. Есть HR-отдел и отдел по развитию персонала и др. Так как поменялись подходы в работе - тренинги, тимбилдинги, коучинг-сессии с коллективом, поменялись и термины. Но суть осталась одна. Что HR, что кадровик нацелены на эффективную работу персонала. У HR много направлений, поэтому и подразделений в компаниях больше», - объясняет Римма.
Казахский (Фетисов) залив - самое теплое побережье Каспия
За два года доверительного управления под крылом ТОО «Service Management Group» база отдыха «Кендерли» претерпела ряд ключевых изменений. Первое - это на территории была произведена реконструкция гостиничных зданий и сооружений, возведение развлекательного объекта для детей, а также капитальный ремонт футбольного и баскетбольного полей. Второе - изменение целевой аудитории. Если раньше «Кендерли» служила базой отдыха для персонала, работающего на Узеньском месторождении, то сейчас новое руководство активно привлекает туристов. Но на этом не все, ведь в планах компании превратить это побережье в новый казахстанский курорт с современными гостиницами, летним аквапарком и открытием этно музея, а также по желанию отдыхающих организовать коллективные и индивидуальные экскурсии по полуострову Мангистау, на территории которого сосредоточены уникальные исторические, архитектурные памятники, созданные народными зодчими, начиная от каменного века и до наших дней. Многие из них не имеют аналогов во всей Евразии.
«Казахский (Фетисов) залив, где располагается база отдыха, это самое теплое побережье казахстанского Каспия. За счёт того, что вода в заливе ограждена природными барьерами от основного моря, она прогревается быстрее. Если в целом на Каспии купальный сезон длится около месяца - в остальное время вода холодная, то здесь он продлевается до пяти месяцев. И это не считая того, что здесь можно с комфортом отдыхать даже в холодное время года. Местные называют залив «парное молоко», - отмечает Римма Муханова.
Солнечный залив
Залив Кендерли или залив Казахский (Фетисов) находится в самой восточной части Каспийского моря, в Каракиянском районе Мангистауской области. Залив мелководный, глубина прибрежной части залива не превышает 1 метра, поэтому здесь всегда очень теплая вода. Даже в октябре сохраняется комфортная температура, которая создает хорошие условия для отдыха не только взрослым, но и детям. Отдыхающие отмечают, что купание можно начинать хоть в самые холодные предрассветные часы.
Ещё в 1964 году эту местность облюбовали нефтяники, во время разработки Узеньского месторождения. Не удивительно, что одна из резиденций экс-президента расположилась неподалеку.
Говоря про отдых в холодное время года, Римма Муханова раскрывает планы развития этой уникальной природной территории. Чистый морской воздух, красивейшие закаты и ландшафты - все вместе вдохновило руководство ТОО « Service Management Group » создать здесь курортную зону. Превращать базу отдыха в санаторий - слишком скучно, поэтому ставку делают на комфортное оздоровление без неприятных ассоциаций с медицинскими манипуляциями.
«На территории базы уже есть SPA-зона с различными видами массажа и т.д., однако мы не хотим внедрять медицинские услуги, как в санаториях. Мы хотим создать рекреационный уголок», - добавила генеральный директор ТОО « Service Management Group ».
250 человек могут одновременно разместиться в гостевых домиках базы отдыха, всего же местные пляжи готовы принять около 300-400 отдыхающих. К слову, лежать можно прямо на песке и даже не брать шезлонг, ведь песок в этом месте имеет удивительную структуру - разноцветные песчинки круглой формы не доставят дискомфорта. Но при желании есть возможность арендовать топчан или юрту.
«Зачем казахстанцам ехать в Турцию, когда всего за 45 тыс. тенге в сутки они могут получить комфортный номер, 4-х разовое питание, включающее блюда европейской, восточной и национальной кухни, теплое море, чистый пляж и возможность отправиться на экскурсию к природным и культурным памятникам? Я думаю, что никто не отказался бы от такой возможности, просто мало кто ещё знает о таком волшебном месте. По правде сказать, и я пока не переехала в Мангистау не знала о нем. Когда бизнес берет в доверительное управление природный объект, он в первую очередь берет ответственность за его сохранение, облагораживание и популяризацию. К примеру, у нас есть инвестиционный план по развитию территории на 10 лет. Мы не просто зарабатываем здесь, хотя прибыль - это главная цель предпринимателя, мы инвестируем в регион и в целом в туристическую отрасль», - отметила Римма.
Госконтроль туристической сферы
В прошлом году в туристической отрасли Мангистауской области разгорелся скандал. После гибели лебедей на Каспии, народный гнев обратился в сторону собственников «Rixos». И хотя в смерти птиц отель оказался не виновен, за допущение утечки нечистот руководство получило штраф в размере почти двух миллионов тенге. Данная ситуация сильно ударила по репутации всей сферы гостиничного бизнеса.
«На самом деле, через несколько недель после этой новости все успокоилось. Люди поговорили и забыли. Но для бизнеса это стало полезным уроком. История с «Rixos» стала триггером для регулярных тщательных проверок со стороны надзорных органов. Очистка сточных вод, утилизация ТБО, пожарная безопасность - все знают, что это нужно соблюдать, но с дополнительным стимулом в виде проверок предприниматели стали относиться внимательнее к этим вопросам. На нашем примере могу сказать, что нас проверяют от и до»
Мангистау - самый реакционный регион Казахстана
Мангистау. Какие ассоциации вызывает этот регион? Нефть, газ и забастовки. Попав сюда, Римма Муханова не сразу осознала, куда она попала. Но первый опыт в улаживании трудового конфликта в коллективе не заставил себя ждать.
«Сложности были, не стану скрывать. Когда в 2019 году меня только назначили генеральным директором, наши работники объявили небольшую забастовку. Всего в ней участвовало около 100 человек. Меня отправили провести собрание, разобраться в ситуации. Передо мной стояли 100 человек с направленными на меня камерами, а я не знала с чего начать. Моя цель была сохранить собственное достоинство и лицо компании, потому что я понимала, что с 99%-ной вероятностью попаду на YouTube. «Римма, не падай духом», - сказала я себе и начала собрание. С улыбкой, позитивным настроем мы пришли к единому мнению. Но когда я села в машину, у меня случился 10-минутный срыв. Я дала волю эмоциям. То, что я справилась, внушило мне уверенность в собственные силы», - вспоминает Римма.
«За годы работы в Мангистау, этот регион закалил меня. Насколько поменялся мой характер я поняла только тогда, когда на одном из тренингов в Астане меня назвали «железной леди». Знаете, в Мангистау местный менталитет нужно уметь понять. Здесь все живут по принципу «один за всех и все за одного». Выйдут на забастовку одни, в знак солидарности выйдут и другие. Так заведено. Поэтому в январе 2022 я не сильно переживала за свой коллектив. Они вышли на забастовку на несколько дней, показали свою солидарность и мирно вернулись к работе».
2024 год ознаменовался для Мангистау годом больших перемен. Высшее руководство области полностью сменилось. Но существенных потрясений регион не ощутил.
«Бизнес не почувствовал изменений. Мы работаем, идём к своим целям и не лезем в политику», - поделилась бизнесвумен.
Нефтяное «проклятие»
Добыча нефти и газа - это символ Мангистау. Но не все согласны с тем, что так должно продолжаться. Как у представителя бизнеса региона, мы спросили у Риммы Мухановой, как она смотри т на нефтяную спецификацию области.
«Я не согласна с тем, что ма н гистауцы видят будущее только в нефтегазовой отрасли. У молодежи, по мнению их родителей, здесь лишь один верный путь - нефтегаз. Я за то, чтобы молодые люди осваивали IT-специальности, развивали науку, технологии, агросектор».
Бизнес с женским лицом
Римма Муханова - активный член Ассоциации деловых женщин Мангистауской области. И эта общественная работа для нее принципиальный шаг:
«Когда мы создаём женские ассоциации, это не значит, что мы делаем это в противоборство мужчинам. Женщин в бизнесе, в политике не так много, а нужно, чтобы их доля достигла хотя бы 45%. Это важно с экономической точки зрения».
Ассоциация деловых женщин - это возможности, считает бизнесвумен:
«Недавно Ассоциация деловых женщин провела тур в Испании с целью ознакомления с достижениями испанских женщин-предпринимателей, женщин-разработчиков. Для меня большим открытием из этой поездки стало широкое применение робототехники в строительстве. Другие члены делегации также получили новый опыт. Благодаря Ассоциации мы можем обмениваться опытом не только между собой, но и получать международный опыт. Мы помогаем безработным женщинам с поиском работы или открытием собственного дела, занимаемся благотворительностью, собираем гуманитарную помощь. Поле деятельности Ассоциации неограниченно».
Для женщин-предпринимателей у Риммы Мухановой есть личный совет:
«Rо мне, конечно же, обращаются за советом подруги, родственницы, как построить карьеру. Я всегда отвечаю: «В чем проблема? Начни учиться». Самообучение это первый шаг во всем. Необязательно становиться директором компании, у кого-то призвание в другом, например, в творчестве. Только вот без постоянного обучения, элементарного чтения книг, невозможно добиться высот в любой сфере. Начните с себя. И, желательно, прямо сейчас».
Личный вопрос
- Римма, какие врождённые и приобретенные личные качества вы считаете залогом своего карьерного роста?
- Начну с врождённого качества - я не умею обижаться, меня хватает на 5 минут, а дальше я забываю. Приобретенных очень много. Я благодарна за них своим наставникам, которые всегда держали меня рядом, учили на практике. Системным человеком я была со школы, а вот научилась разбираться в людях, сохранять твёрдость в любых условиях, разделять нужное от личного приобрела в процессе опыта работы. Считаю неприемлемым добиваться чего-либо от человека давлением, люблю справедливость. Моя тактика такова - до шести мы коллеги, начальник и подчинённый, а после шести друзья. Главным своим личным качеством выделю человечность. Важно вовремя понять человека, это касается и работы, и любых других отношений.
Бұл менің бизнесім! Римма Мұханова Маңғыстаудағы туризм және бизнес туралы
Римма Мұханова – «CaspiProfSnab» ЖШС және «Service Management Group» ЖШС бас директоры, Маңғыстау облысының іскер әйелдер қауымдастығының мүшесі. Баяғыда оралдық қарапайым қыз Қазақстанның азаттық сүйгіш, мінезді батыс өңірі – Маңғыстауды бағындыруға аттанады. Күрделі аймақ пен жоғары лауазым болашақ «темір ханымның» мінезін нығайтты, оны туыстары мен қол астындағылар атайды, бірақ бұл оның ашық ойлылығын сақтауға кедергі болмады. Бүгінде Римма Мұханова соңғы жылдарға дейін бизнестің даулы, тіпті тәуекелді бағыты – туризмді дамытып келеді. Сұхбат барысында біз Римма командасы жаңа курортқа айналдыруды жоспарлап отырған Қазақ (Фетисов) шығанағының жағалауын міндетті түрде тамашалайтын боламыз. Бірақ бірінші нәрсе ...
Маңғыстауға барады
2003 ж. Қарапайым Орал мектебінің түлегі Римма Мұханова сол кездегі гуманитарлық академияның экономика факультетіне оқуға түседі. Келесі 10 жылда оның өмірі бірқалыпты өтті - оқу, тәжірибе, жұмыс. 2012 жылға дейін Астанаға қоныс аударады. Еңбек жолын елордада кадр бөлімінде инспектор болып бастаған бойжеткен бір жылдан кейін бөлім бастығы болды.
"Бізде бір компания емес, бір құрылтайшыға тиесілі компаниялар тобы бар. Мен Астанада тұрдым және олардың бірнешеуінде кадр бөлімін басқардым, 2017 жылы маған Ақтауға көшу туралы ұсыныс түсті", - дейді Римма.
«CaspiProfSnab» ЖШС жас компаниясында Римма бұрынғы лауазымын сақтап қалды, бірақ 2019 жылы жоғарылау алды. Қазір ол бас директор болып табылады және бұл шешімдер қабылдаудағы жаңа міндеттер мен жауапкершілік. Тәжірибелі HR-менеджер үшін бұл үлкен сілкініс болмаса да, өйткені кадрлар бөлімінің меңгерушісі рөлінде де қыз қаржылық және операциялық мәселелерді шешуге мәжбүр болды.
"Астанада жұмыс істеп жүрген кезімде де маған кадрлар бөлімінде неге отырмын деген ой келді. Мен өз еркіммен сатып алу және бухгалтерлік есеп мамандығын оқыдым. Қызығушылығым болды. Сондықтан мен директор болу керек, содан кейін барлық бөлімнің істеріне үңілу керек еді деп дайындадым. Мен әр саланы мұқият зерттедім, өйткені бұл менің жұмысым емес."
«KaspiProfSnab» - мұнай мен газға және т.б
Римма Мұханова 2019 жылы басқарған «CaspiProfSnab» ЖШС көп салалы компания болып табылады. Қазір ол өндірістік және әкімшілік ғимараттар мен құрылыстарды кешенді жөндеумен, персоналды аутсорсинг пен аутсорсингпен, жабдықтау және материалдық-техникалық қамтамасыз етумен, жөндеу-құрылыс жұмыстарымен айналысады. Барлық қызмет түрлері ірі мұнай компанияларымен келісім-шарттарды қамтитын әсерлі портфельмен қамтамасыз етілген, ал олардың кейбіреулері лицензияланған. Бірақ әрқашан бұлай болған жоқ.
Римма Мұханова Ақтауға келгенде оны бірнеше қызметкері бар шағын кеңсе және жалпы саны 500-600 жұмысшы күтіп тұрды. «CaspiProfSnab» ЖШС нарықта 2010 жылы ғана пайда болды, содан кейін компанияның алдында өзін ірі тұтынушылар арасында тезірек көрсету міндеті тұрды. Бас директор ретінде Римма және оның командасы бірден бірнеше тиімді келісім-шарттар жасай алды. Алда үлкен жұмыс күтіп тұрды, бұл қызметкерлер құрамының кеңеюіне айтарлықтай әсер етті. Енді маған 1500 адамнан тұратын штатты басқару керек болды.
«Осы жылдар ішінде CaspiProfSnab өсті, тұрақты жұмысымыз, таза беделіміз және кәсіби мамандардың үлкен командасы бар.Мұнай-газ саласында біз өзімізді жоғары білікті мамандар екенімізді дәлелдедік.
Қазір компаниялар тобы жаңа тауашаны – туризмді мақсат етіп отыр. Сондықтан мен «Кендірлі» демалыс орталығын дамытатын «Service Management Group» ЖШС жаңа жобасына қосылдым», - деп бөлісті Римма.
Кадр бөлімі немесе кадр бөлімі?
Римма Мұханова HR Capital курсының түлегі. Ол қазақстандық компанияларда адам ресурстары департаментінің орнына HR енгізілуіне куә болды. Сонымен, осы екі ұқсас тәсілдің негізгі айырмашылығы неде?
"Біздің компаниялар тобында қазіргі уақытта адам ресурстары бөлімі жоқ. Кадрлар бөлімі мен персоналды дамыту бөлімі және т.б. бар. Жұмысқа деген тәсілдер өзгергендіктен - тренингтер, команда құру, командамен коучинг сессиялары, шарттар да өзгерді. Бірақ мәні өзгеріссіз қалды. HR де, персоналды басқару қызметкерлері де қызметкерлердің тиімді жұмысына бағытталған. Неліктен HR-де басқа да салалар бар екенін түсіндіреді."
Қазақ (Фетисов) шығанағы – Каспий теңізінің ең жылы жағалауы
«Сервис Менеджмент Групп» ЖШС қанатындағы сенімгерлік басқарудың екі жылында «Кендірлі» демалыс базасы бірқатар маңызды өзгерістерге ұшырады. Алдымен аумақта қонақ үй ғимараттары мен құрылыстарын қайта жаңғырту, балаларға арналған ойын-сауық нысанын салу, сондай-ақ футбол және баскетбол алаңдарын күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Екіншісі – мақсатты аудиторияның өзгеруі. Егер бұрын «Кендірлі» Өзен кен орнында жұмыс істейтін қызметкерлердің демалыс орны болса, енді жаңа басшылық туристерді белсенді түрде тартуда. Бірақ бұл бәрі емес, өйткені компания осы жағалауды заманауи қонақ үйлері, жазғы аквапарктері және этно мұражайы бар жаңа қазақстандық курортқа айналдыруды жоспарлап отыр, сонымен қатар демалушылардың өтініші бойынша Маңғыстау түбегінде ұжымдық және жеке экскурсиялар ұйымдастыруды жоспарлап отыр. Олардың көпшілігінің бүкіл Еуразияда баламасы жоқ.
«Демалыс орталығы орналасқан Қазақ (Фетисов) шығанағы – Қазақ Каспий теңізінің ең жылы жағалауы. Шығанақтағы су негізгі теңізден келетін табиғи тосқауылдармен қорғалғандықтан, ол тезірек жылынады. Жалпы Каспийдегі шомылу маусымы бір айға жуық созылса – қалған уақытта судың салқын болғанын бес айға созуға болмайды. Бұл жерде тіпті суық мезгілде де жайлылықпен демалыңыз.
Күншығыс шығанағы
Кендірлі шығанағы немесе Қазақ шығанағы (Фетисов) – Каспий теңізінің ең шығыс бөлігінде, Маңғыстау облысының Қарақиян ауданында орналасқан. Шығанақ таяз, шығанақтың жағалау бөлігінің тереңдігі 1 метрден аспайды, сондықтан мұнда су әрқашан өте жылы. Тіпті қазан айында қолайлы температура сақталады, бұл ересектерге ғана емес, балаларға да демалу үшін жақсы жағдай жасайды. Демалушылар суға түсуді таң атқанша ең суық уақытта да бастауға болатынын атап өтті.
Сонау 1964 жылы Өзен кен орнын игеру кезінде мұнайшылар бұл аумақты таңдаған. Экс-президенттің резиденцияларының бірі жақын жерде орналасуы ғажап емес.
Римма Мұханова суық мезгілде демалу туралы айта отырып, осы бірегей табиғи аймақты дамыту жоспарларын ашып берді. Таза теңіз ауасы, әсем күн батуы және пейзаждар – бәрі бірігіп «Servis Management Group» ЖШС басшылығын осында курорттық аймақ құруға шабыттандырды. Демалыс орталығын санаторийге айналдыру өте жалықтырады, сондықтан медициналық процедуралармен жағымсыз байланыстарсыз ыңғайлы қалпына келтіруге назар аударылады.
«База аумағында қазірдің өзінде массаждың әртүрлі түрлері бар SPA аймағы бар және т.б., бірақ біз санаторийлердегідей медициналық қызметтерді енгізгіміз келмейді. Біз демалыс аймағын жасағымыз келеді», - деп қосты «Servis Management Group» ЖШС бас директоры.
Демалыс орталығының қонақ үйлерінде бір мезгілде 250 адам орналаса алады; жалпы алғанда, жергілікті жағажайлар шамамен 300-400 демалушыны қабылдауға дайын. Айтпақшы, сіз құмның үстіне жатып, тіпті шезлонгқа да алмайсыз, өйткені бұл жердегі құмның таңғажайып құрылымы бар - түрлі-түсті дөңгелек пішінді құм түйіршіктері ыңғайсыздықты тудырмайды. Бірақ қаласаңыз, эстакада немесе киіз үйді жалға алуға болады.
«Тәулігіне небәрі 45 мың теңгеге жайлы бөлме, 4 мезгіл тамақ, оның ішінде еуропалық, шығыс және ұлттық тағамдардан дәм татып, жылы теңіз, таза жағажай және табиғи және мәдени ескерткіштерге экскурсияға бару мүмкіндігі бар болса, қазақстандықтар Түркияға неге баруы керек? Мұндай мүмкіндіктен ешкім бас тартпайды деп ойлаймын, бұл таңғажайып жер туралы әлі де аз ғана адам білген. Мен Маңғыстауға көшіп келгенше, кәсіпорын табиғи нысанды сенімге алған кезде, ол ең алдымен оны сақтау, жақсарту және танымал етуді өз мойнына алады, мысалы, бізде 10 жылға арналған инвестициялық жоспар бар, бұл кәсіпкердің басты мақсаты болса да, біз аймаққа және жалпы туризмге инвестиция саламыз.
Туризмді мемлекеттік бақылау
Өткен жылы Маңғыстау облысының туризм саласында жанжал шықты. Каспий теңізінде аққулар өлгеннен кейін халықтың ашуы Rixos иелеріне бұрылды. Қонақ үй құстардың өліміне кінәлі болмаса да, кәріз суының ағып кетуіне жол бергені үшін басшылық екі миллион теңгеге жуық айыппұл алды. Бұл жағдай бүкіл қонақүй бизнесінің беделіне қатты нұқсан келтірді.
"Шын мәнінде, бұл жаңалықтан бірнеше аптадан кейін бәрі тынышталды. Адамдар сөйлесіп, ұмытып кетті. Бірақ бұл бизнес үшін пайдалы сабақ болды. Rixos оқиғасы қадағалаушы органдардың жүйелі, мұқият тексерулеріне себеп болды. Ағынды суларды тазарту, қатты тұрмыстық қалдықтарды шығару, өрт қауіпсіздігі - мұны сақтау керек екенін бәрі біледі, бірақ бұл мәселелерге қосымша ынталандырулар арқылы алдын-ала назар аудара бастады. Біздің мысалға сүйене отырып, мен ішімізден және сыртымыздан тексерілетінімізді айта аламын».
Маңғыстау – Қазақстанның ең реакцияшыл аймағы
Маңғыстау. Бұл аймақ қандай ассоциацияларды тудырады? Мұнай, газ және ереуілдер. Римма Мұханова мұнда келгенде, оның қайда кеткенін бірден түсінбеді. Бірақ ұжымдағы еңбек жанжалын шешудің алғашқы тәжірибесі көп күттірмеді.
"Қиындықтар болды, жасырмаймын. Мен 2019 жылы бас директор болып тағайындалған кезде біздің қызметкерлер кішігірім ереуілге шықты. Оған барлығы 100-ге жуық адам қатысты. Мені жағдайды реттеу үшін жиналыс өткізуге жіберді. Алдымда 100-ге жуық адам тұрған камералар маған қарап тұрды, мен неден бастарымды, мақсатым не екенін білмедім. Компания, мен 99% ықтималдықпен YouTube-ке түсетінімді түсіндім, мен өз-өзіме күлімсіреп және оң көзқараспен кездесуді бастадым, бірақ мен 10 минут ішінде өзімнің эмоцияларымды жеңдім Римма.
«Маңғыстауда жұмыс істеген жылдары бұл өңір мені шыңдады. Мінезімнің қаншалықты өзгергенін Астанадағы тренингтердің бірінде мені «темір ханым» деп атағанда ғана түсіндім. Білесіз бе, Маңғыстауда жергілікті менталитетті түсіне білу керек. Мұнда барлығы «біріміз бәріміз үшін, бәріміз біріміз үшін» қағидасымен өмір сүріп жатыр. Біреулер ереуілге шықса, енді біреулері ынтымақ белгісі ретінде ереуілге шығады. Бұл солай. Сондықтан 2022 жылдың қаңтарында мен өз командама қатты алаңдамадым. Олар бірнеше күн ереуілге шығып, ынтымақ танытып, бейбіт жұмысқа қайта оралды».
2024 жыл Маңғыстау үшін үлкен өзгерістер жылы болды. Облыстың жоғарғы басшылығы мүлде ауысты. Бірақ аймақ айтарлықтай күйзелістерді сезінбеді.
«Бизнес еш өзгерісті сезген жоқ, біз жұмыс істейміз, мақсатымызға қарай жүреміз және саясатқа араласпаймыз», - деп бөлісті кәсіпкер әйел.
Мұнай «қарғыс»
Мұнай мен газ өндіру – Маңғыстаудың символы. Бірақ мұның жалғасуы керек дегенмен бәрі бірдей келіспейді. Аймақ бизнесінің өкілі ретінде Римма Мұхановадан өңірдің мұнай ерекшеліктеріне қалай қарайтынын сұраған едік.
«Маңғыстаулықтар болашақты тек мұнай-газ саласында ғана көреді дегенмен келіспеймін.Жастар, ата-аналарының айтуынша, бұл жерде бір ғана дұрыс жол бар – мұнай мен газ.Мен жастардың IT-мамандықтарды меңгеруіне, ғылым мен технологияны, ауыл шаруашылығы саласын дамытуын қолдаймын».
Әйел тұлғасы бар бизнес
Римма Мұханова – Маңғыстау облысының іскер әйелдер қауымдастығының белсенді мүшесі. Бұл қоғамдық жұмыс ол үшін іргелі қадам болып табылады:
"Әйелдер қауымдастығын құратын болсақ, бұл оны ерлерге қарсы жасаймыз деген сөз емес. Бизнес пен саясатта әйелдер көп емес, бірақ олардың үлесі кем дегенде 45%-ға жетуі керек. Бұл экономикалық тұрғыдан маңызды".
Іскер әйелдер қауымдастығы – бұл мүмкіндік, деп санайды кәсіпкер:
"Жақында Іскер әйелдер қауымдастығы Испанияда испандық кәсіпкер әйелдер мен әзірлеуші әйелдердің жетістіктерімен танысу мақсатында гастрольдік сапар өткізді. Мен үшін бұл сапардың үлкен жаңалығы құрылыста робототехниканы кеңінен қолдану болды. Делегацияның басқа мүшелері де жаңа тәжірибе жинады. Қауымдастықтың арқасында біз тәжірибе алмасып қана қоймай, халықаралық тәжірибе жинақтап, өз жұмыстарын бастауға көмектесеміз. бизнес жүргізу, қайырымдылық жасау және гуманитарлық көмек жинау қауымдастығының қызмет аясы шексіз».
Римма Мұханованың кәсіпкер әйелдерге жеке кеңесі бар:
«Әрине, достарым мен туыстарым мансапты қалай құру керектігі туралы кеңес сұрайды.Мен әрқашан: «Мәселе неде? Оқуды бастаңыз." Өзін-өзі тәрбиелеу - бұл әр нәрсенің бірінші қадамы. Компанияның директоры болу міндетті емес; біреу басқа нәрсеге шақырады, мысалы, шығармашылықта. Бірақ үнемі дайындықсыз және кітапты қарапайым оқымайынша, кез келген салада биіктерге жету мүмкін емес. Өзіңізден бастаңыз. Ал, дәл қазір."
Жеке сұрақ
– Римма, мансаптық өсудің кілті қандай туа біткен және бойға сіңген жеке қасиеттерді санайсыз?
- Мен туа біткен қасиеттен бастайын - Мен қалай ренжітерімді білмеймін, ол маған 5 минутқа созылады, содан кейін ұмытып кетемін. Сатып алғандары өте көп. Олар үшін үнемі жанымда болып, іс жүзінде үйреткен тәлімгерлеріме алғысым шексіз. Мен мектептен бастап жүйелі адам болдым, бірақ мен адамдарды түсінуді, кез келген жағдайда берік болуды және жұмыс тәжірибесі арқылы қажеттіні жеке тұлғадан ажыратуды үйрендім. Мен қысым арқылы адамнан ештеңеге қол жеткізуге болмайды деп санаймын; Мен әділдікті жақсы көремін. Менің тактикам мынадай: алтыға дейін біз әріптес, бастық және бағыныштымыз, ал алтыдан кейін доспыз. Мен өзімнің басты жеке қасиетім ретінде адамдықты ерекше айтар едім. Адамды уақытында түсіну маңызды, бұл жұмысқа және кез келген басқа қарым-қатынасқа қатысты.
