Наука против рака: как казахстанская медицина продвинулась в борьбе с онкологией
4 февраля отмечается Всемирный день борьбы против рака. С начала существования человечества эта болезнь преследует нас, и только недавно мы научились давать ей отпор. Учёные по всему миру ежегодно публикуют сотни и тысячи исследований о причинах возникновения и методах лечения онкологических заболеваний, и среди них есть наши соотечественники. Казахстанская наука за последние два года совершила прорыв в этой сфере. Авторские методики, доступные только в нашей стране, помогают вернуться к полноценной жизни пациентам, которые ещё недавно считались неизлечимыми.
Автор: Редакция Fresh City
FRESH CITY побеседовал с доктором медицинских наук, врачом-онкологом «Научно-клинического центра онкореабилитации» (ONCOMED) города Астаны Нурлыбеком Удербаевым, который рассказал о самых передовых методиках, разработанных и успешно применяемых им и его коллегами.
Первый и один из главных этапов лечения онкологии - своевременная постановка правильного диагноза. Как за последние годы изменилась ранняя диагностика онкологии в Казахстане? И как это повлияло на статистику выхода в ремиссию?
Ситуация по стране однозначно улучшается. По статистике, ежегодно в Казахстане около 40 тысяч человек заболевают раком. По итогам 2023 года на онкологическом учёте состояли 218 тысяч казахстанцев, а не справились с болезнью порядка 12 тысяч человек. Применение скрининга в поликлиниках улучшило раннюю выявляемость онкологии. Однако, к сожалению, часть населения продолжает игнорировать скрининги.
В зону риска онкологических заболеваний входят люди старше 45 лет - именно им проводят скрининги. Но рак затрагивает и совсем молодых, и даже детей. Что делать в этом случае, и как не пропустить первые симптомы?
Доказано, что основной причиной ошибок в распознавании появления опухоли является нарушение иммунитета. К сожалению, несмотря на всю очевидность этого факта, до настоящего времени не было предложено систем иммунного скрининга населения. Специалистами нашей клиники ONCOMED впервые в мире разработана система, которая позволяет определять, в каком состоянии находится иммунитет конкретного человека. Это единственная в мире система, позволяющая определить состояние иммунитета на расстоянии, что даёт возможность вовремя заметить нарушения в организме человека и предпринять меры по ранней диагностике. Уникальность системы подтверждена ведущими мировыми экспертами. Учёные нашей клиники в настоящее время завершают работу по интеграции её внедрения в мировую систему искусственного интеллекта.
Как сегодня проводится диагностика рака? Можно ли пройти тест, который сразу покажет, находитесь ли вы в зоне риска?
В своей практике мы применяем более сложный процесс диагностики - по сути, это иммунный паспорт конкретного человека. Нами разработана и на протяжении многих лет применяется технология IMMUNIGUIDE , которая позволяет проводить биомаркерную диагностику и своевременный мониторинг. Это даёт возможность заранее принять меры и не допустить развитие болезни.
Если вы стали чувствовать постоянную усталость, часто переносите вирусные заболевания и беспокоитесь о своём здоровье, вы можете пройти иммунный Check-up в клинике ONCOMED . Это авторское запатентованное обследование формально здоровых людей, цель которого - выявить, какие звенья иммунного ответа «работают неправильно», определить риски «срывов» и напряжения иммунитета, а также оценить резервный потенциал иммунных реакций конкретного человека.
Существует мнение, что рак лечится только на 1-й или 2-й стадии, а люди с 3-й и 4-й стадией могут надеяться лишь на паллиативную помощь. Так ли это на самом деле? Возможно ли с раком поздних стадий выйти в ремиссию? Есть ли шанс у тех, у кого опухоль дала метастазы?
Шанс есть всегда. Конечно, лечить рак целесообразно на ранних стадиях. Однако немало пациентов сталкиваются с ситуацией, когда болезнь выявляется на поздних стадиях с метастазами. Их появление представляет собой основную опасность. Выбор тактики лечения остаётся за врачом-онкологом, исходя из индивидуальных показаний пациента.
Самое главное - вовремя выявить в организме больного нарушения противоопухолевой защиты. Именно на это направлена вышеупомянутая система биомаркерной диагностики IMMUNIGUIDE . Каждый пациент, проходящий у нас лечение, имеет индивидуальный лист Check-up контроля биомаркерных параметров. Это означает, что специалисты проводят терапию на основании установленных и точно доказанных факторов, которые способствуют развитию опухоли и могут стимулировать появление метастазов.
На данный момент только в нашей клинике применяется подход, который называется превентивная онкология . Мы проводим лечение, направленное именно на устранение роста опухоли.
Наука против рака: как казахстанская медицина продвинулась в борьбе с онкологиейНаука против рака: как казахстанская медицина продвинулась в борьбе с онкологией
Насколько за последние годы шагнула вперёд казахстанская наука в вопросах лечения онкологии?
Рост отечественной науки особенно заметен за последние два года, и наша клиника внесла в это свой вклад. В частности, врачи ONCOMED являются авторами принципиально новых подходов к лечению пациентов, которые до недавнего времени считались неизлечимыми.
Наша цель - достижение состояния полного здоровья. В здоровом организме опухоли не развиваются, то есть мы устраняем саму почву для возникновения онкологии. Наши специалисты ведут научные проекты по следующим направлениям: иммунология рака, метаболическое перепрограммирование опухолевых клеток, инфекционный канцерогенез и антиэйджинговая терапия.
В социальных сетях мы часто видим объявления о сборах средств на лечение рака в зарубежных клиниках для детей и взрослых. Насколько оправдано стремление родственников пациента отправить его именно за границу? Действительно ли казахстанская медицина уступает турецкой, южнокорейской или индийской, куда так стремятся казахстанцы?
Действительно, сегодня идёт мощная реклама лечения за пределами Казахстана, которая никак не регулируется государственными органами. Казахстанская онкологическая служба зачастую подвергается необоснованной критике, а достижения отечественных онкологов замалчиваются.
Стоит отметить, что в некоторых развитых странах онкологическая служба отсутствует на государственном уровне. В то время как в Казахстане мы проводим сертифицированное лечение, которое даёт реальные результаты.
Ваша клиника является одной из лучших в Казахстане. За счёт чего? Какие технологии и современные методы лечения онкологии показывают наибольшую эффективность?
За годы работы наш Научно-клинический центр онкореабилитации, известный как ONCOMED, получил 13 авторских свидетельств, 3 патента и зарегистрировал 2 научно-исследовательские работы за счёт собственных средств.
Мы совершили принципиальный переход: вместо того чтобы сосредотачиваться исключительно на лечении опухоли, как это делает вся современная онкология, мы лечим сам организм, в котором появилась опухоль.
Психологический настрой также важен при лечении онкологии. Некоторые люди впадают в отчаяние, только получив направление на анализы в онкодиспансер. Как в стране развивается психологическая помощь онкобольным? Есть ли психологи в вашей клинике? Как помочь себе и близким принять сложный диагноз? К кому обратиться?
Онкология - одна из самых распространённых болезней в мире. Наши доктора учитывают психологическое состояние пациентов, находящихся на лечении. В нашей клинике к каждому пациенту применяется персонализированный, тщательно контролируемый подход с учётом состояния его здоровья.
Психологическая поддержка важна не только для пациентов, но и для их родственников. Мы стараемся объяснить, что онкология - не приговор, и лечение возможно.
Кроме того, родственники и сами пациенты могут отслеживать состояние своего иммунитета по общему анализу крови с помощью нашей Telegram-платформы ImmunoHubBot. Программа в реальном времени анализирует состояние иммунной системы человека и выявляет возможные нарушения в её работе.
Работа вашей клиники основана на доказательной медицине. Что это значит?
Вокруг медицины существует множество слухов, которыми пользуются различные шарлатаны. Иногда в заблуждение попадают даже врачи, которые, желая помочь пациенту, применяют недостаточно обоснованные методы диагностики и лечения.
Ключевой принцип работы врачей нашей клиники - без исключения - заключается в том, что они имеют доступ к мировым библиотечным агрегаторам, где специалисты международного уровня публикуют данные о самых современных и научно доказанных методах лечения онкобольных. Это наш основной принцип работы.
Именно поэтому в нашей клинике применяются исключительно методы доказательной медицины . Мы не раз сталкивались с ситуацией, когда врачи-онкологи с многолетним стажем, увидев результаты лечения наших пациентов, приходили в изумление. Причина в том, что у нас используются доказанные технологии мирового уровня, которые пока ещё малоизвестны не только в Казахстане, но и в крупных зарубежных клиниках.
Несмотря на старания медицинского сообщества донести до общества информацию о причинах рака и эффективных методах лечения, в Казахстане всё ещё крепко укоренено убеждение, что онкологию можно лечить народными «натуральными» средствами. Причём в это заблуждение попадают люди независимо от их уровня образования. Как объяснить им, что самолечение не просто бесполезно, но и опасно? Нужно ли это делать? Или «спасение утопающих - дело рук самих утопающих»?
Ключевая роль в разъяснении населению опасности применения немедицинских методов лечения онкобольных принадлежит средствам массовой информации . К сожалению, мы не видим достаточной заинтересованности со стороны казахстанских СМИ, которые могли бы системно и регулярно публиковать материалы о достижениях отечественной медицины. А они, как видите, есть.
Лечение рака - это всегда бесплодие? Были ли случаи, когда пациенты выходили в ремиссию и становились родителями?
В нашей практике были случаи, когда пациентки, считавшиеся неизлечимыми, выходили в ремиссию, беременели и рожали здоровых детей. Конечно, каждый случай индивидуален. Но врачи делают всё возможное, чтобы вернуть пациента к полноценной жизни.
Если говорить в цифрах, сколько ваших пациентов ежегодно выходят в ремиссию? Сколько это в процентном соотношении от общего числа обратившихся? От чего зависит успешный исход?
Если пациенты обращаются к нам вовремя, сразу после постановки диагноза на ранних стадиях, эффективность лечения может достигать 90% .
Состояние пациентов, у которых до поступления к нам развились осложнения после химиотерапии, удаётся стабилизировать в 60-70% случаев, а после лучевой терапии улучшение наблюдается в 50-80% случаев.
Однако, важно понимать, что каждый пациент индивидуален , и для каждого разрабатывается персональный план лечения . Именно от этого зависит качественный результат.
Спасибо за содержательную беседу! Желаем успехов в вашем нелёгком деле.
Қатерлі ісікке қарсы ғылым: онкологиямен күресте қазақстандық медицина қалай алға басты
4 ақпан Дүниежүзілік қатерлі ісікке қарсы күрес күні. Адамзат өмір сүргеннен бері бұл ауру бізді мазалап келеді және біз жақында ғана күресуді үйрендік. Дүние жүзінің ғалымдары жыл сайын онкологиялық ауруларды емдеудің себептері мен әдістері туралы жүздеген, мыңдаған зерттеулер жариялайды және олардың арасында біздің отандастарымыз бар. Қазақстан ғылымы соңғы екі жылда бұл салада бетбұрыс жасады. Біздің елде ғана қолжетімді авторлық әдістер соңғы уақытқа дейін емделмейтін деп саналатын науқастардың толыққанды өмірге оралуына көмектеседі.
FRESH CITY Астанадағы Онкореабилитация ғылыми-клиникалық орталығының (ONCOMED) онкологы, медицина ғылымдарының докторы Нұрлыбек Үдербаевпен әңгімелесті, ол өзі және оның әріптестері әзірлеген және сәтті қолданатын ең озық әдістер туралы айтты.
Онкологиялық емдеудің бірінші және негізгі кезеңдерінің бірі - дұрыс диагнозды уақтылы қою. Соңғы жылдары Қазақстанда онкологияның ерте диагностикасы қалай өзгерді? Бұл ремиссияға өту статистикасына қалай әсер етті?
Елдегі жағдайдың жақсарғаны сөзсіз. Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда жыл сайын 40 мыңға жуық адам қатерлі ісікке шалдығады. 2023 жылдың соңында 218 мың қазақстандық қатерлі ісік ауруымен тіркелсе, 12 мыңға жуық адам аурумен күресе алмаған. Емханаларда скринингті қолдану онкологиялық ауруларды ерте анықтауды жақсартты. Алайда, өкінішке орай, халықтың бір бөлігі скринингтерді елемеуде.
45 жастан асқан адамдар қатерлі ісікке шалдығады; олар сүзгіден өтетіндер. Бірақ қатерлі ісік өте жастарға, тіпті балаларға да әсер етеді. Бұл жағдайда не істеу керек және алғашқы белгілерді қалай жіберіп алмау керек?
Ісіктің пайда болуын танудағы қателердің негізгі себебі иммунитеттің нашарлауы екендігі дәлелденді. Өкінішке орай, бұл фактінің анықтығына қарамастан, бүгінгі күнге дейін халық үшін иммундық скринингтік жүйелер ұсынылмаған. Әлемде бірінші рет біздің ONCOMED клиникасының мамандары белгілі бір адамның иммундық жүйесінің күйін анықтауға мүмкіндік беретін жүйені әзірледі. Бұл адам ағзасындағы бұзылуларды дер кезінде байқап, ерте диагностикалау шараларын қабылдауға мүмкіндік беретін қашықтықтан иммунитеттің күйін анықтауға мүмкіндік беретін әлемдегі жалғыз жүйе. Жүйенің бірегейлігін жетекші әлемдік сарапшылар растады. Қазіргі уақытта біздің клиниканың ғалымдары оны жаһандық жасанды интеллект жүйесіне енгізу бойынша жұмыстарды аяқтауда.
Бүгінгі күні қатерлі ісік қалай анықталады? Тәуекелге бар-жоғын бірден көрсететін тест тапсыруға бола ма?
Біздің тәжірибемізде біз неғұрлым күрделі диагностикалық процесті қолданамыз - мәні бойынша, бұл нақты адамның иммундық паспорты. Біз көптеген жылдар бойы IMMUNIGUIDE технологиясын әзірледік және қолданып келеміз, бұл биомаркерді диагностикалауға және уақтылы бақылауға мүмкіндік береді. Бұл алдын ала шаралар қабылдауға және аурудың дамуын болдырмауға мүмкіндік береді.
Егер сіз үнемі шаршай бастасаңыз, вирустық аурулармен жиі ауыратын болсаңыз және денсаулығыңыз үшін алаңдасаңыз, ONCOMED клиникасында иммундық тексеруден өтуіңізге болады. Бұл формальды сау адамдардың авторлық патенттелген сараптамасы, оның мақсаты иммундық жауаптың қай бөліктерінің «дұрыс жұмыс істемейтінін» анықтау, иммундық жүйенің «бұзылуы» және штаммының қаупін анықтау, сондай-ақ белгілі бір адамның иммундық реакцияларының резервтік әлеуетін бағалау.
Қатерлі ісік 1 немесе 2 сатысында ғана емделеді, ал 3 және 4 сатысы бар адамдар тек паллиативтік көмекке үміттене алады деген пікір бар. Бұл шынымен рас па? Соңғы сатыдағы қатерлі ісікпен ремиссияға өту мүмкін бе? Ісігі метастазданғандарға мүмкіндік бар ма?
Әрқашан мүмкіндік бар. Әрине, қатерлі ісік ауруын бастапқы кезеңде емдеген жөн. Дегенмен, көптеген пациенттер ауру метастаздармен кеш кезеңдерінде анықталған жағдайға тап болады. Олардың сыртқы түрі негізгі қауіпті білдіреді. Емдеу тактикасын таңдау пациенттің жеке көрсеткіштеріне негізделген онкологта қалады.
Ең бастысы - науқастың денесінде ісікке қарсы қорғаныс бұзылыстарын уақтылы анықтау. Жоғарыда аталған IMMUNIGUIDE биомаркер диагностикалық жүйесі дәл осы мақсатқа бағытталған. Бізде емделетін әрбір пациентте биомаркер параметрлерін бақылау үшін жеке тексеру парағы бар. Бұл мамандар ісіктің дамуына ықпал ететін және метастаздардың пайда болуын ынталандыратын белгіленген және дәл дәлелденген факторларға негізделген терапияны қамтамасыз ететінін білдіреді.
Қазіргі уақытта тек біздің емханада профилактикалық онкология деген әдіс қолданылады. Біз ісіктердің өсуін жоюға бағытталған емдеуді қамтамасыз етеміз.
Соңғы жылдары онкологияны емдеуде қазақстандық ғылым қаншалықты алға жылжыды?
Отандық ғылымның өсуі әсіресе соңғы екі жылда байқалып, бұған біздің емхана өз үлесін қосты. Атап айтқанда, ONCOMED дәрігерлері соңғы уақытқа дейін емделмейтін деп саналып келген науқастарды емдеудің принципті жаңа тәсілдерінің авторлары болып табылады.
Біздің мақсатымыз – толық денсаулық жағдайына қол жеткізу. Сау денеде ісіктер дамымайды, яғни онкологияның пайда болуы үшін біз топырақтың өзін жоямыз. Біздің мамандар келесі бағыттар бойынша ғылыми жобаларды жүргізеді: қатерлі ісік иммунологиясы, ісік жасушаларының метаболикалық қайта бағдарламалануы, инфекциялық канцерогенез және қартаюға қарсы терапия.
Әлеуметтік желілерде балалар мен ересектерге арналған шетелдік емханаларда онкологиялық ауруларды емдеуге қаражат жинау туралы хабарландыруларды жиі көреміз. Науқастың туыстарының оны шетелге жіберуге деген ұмтылысы қаншалықты орынды? Қазақ медицинасы шынымен де қазақстандықтар соншалықты талпынған түрік, оңтүстік корея немесе үнді медицинасынан төмен ме?
Шынында да, бүгінде Қазақстаннан тысқары жерлерде емдеудің күшті жарнамасы бар, оны мемлекеттік органдар реттемейді. Қазақстандық онкологиялық қызмет жиі негізсіз сынға ұшырап, отандық онкологтардың жетістіктері тым-тырыс.
Бір айта кетерлігі, кейбір дамыған елдерде мемлекеттік деңгейде онкологиялық қызмет жоқ. Қазақстанда болған кезде біз нақты нәтиже беретін сертификатталған емдеуді қамтамасыз етеміз.
Сіздің емханаңыз Қазақстандағы ең үздік клиникалардың бірі. Ненің арқасында? Онкологиялық емдеудің қандай технологиялары мен заманауи әдістері ең жоғары тиімділікті көрсетеді?
Осы жылдар ішінде біздің ONCOMED деп аталатын ғылыми-клиникалық онкологиялық оңалту орталығы өз қаражатымызға 13 авторлық куәлік, 3 патент және 2 ғылыми жұмысты тіркеді.
Біз түбегейлі көшуді жасадық: барлық заманауи онкология сияқты тек ісіктерді емдеуге назар аударудың орнына, біз ісік пайда болған дененің өзін емдеп жатырмыз.
Онкологияны емдеуде психологиялық көзқарастың да маңызы зор. Кейбір адамдар онкологиялық диспансерге тексеруге жолдама алғаннан кейін ғана үмітсіздікке ұшырайды. Елімізде онкологиялық науқастарға психологиялық көмек қалай дамып жатыр? Сіздің емханаңызда психологтар бар ма? Өзіңізге және жақындарыңызға қиын диагнозды қабылдауға қалай көмектесе аласыз? Кімге хабарласуым керек?
Онкология - әлемдегі ең көп таралған аурулардың бірі. Біздің дәрігерлер емделіп жатқан науқастардың психологиялық жағдайын ескереді. Біздің клиникада әр науқасқа оның денсаулығының жағдайын ескере отырып, жекелендірілген, мұқият бақыланатын тәсіл қолданылады.
Психологиялық қолдау тек науқастар үшін ғана емес, олардың туыстары үшін де маңызды. Біз онкология өлім үкімі емес, емдеуге болатынын түсіндіруге тырысамыз.
Сонымен қатар, туыстары мен пациенттерінің өздері біздің Telegram ImmunoHubBot платформамыз арқылы жалпы қан анализі арқылы иммунитетінің күйін бақылай алады. Бағдарлама нақты уақыт режимінде адамның иммундық жүйесінің жағдайын талдайды және оның жұмысында мүмкін болатын бұзылуларды анықтайды.
Сіздің емханаңыздың жұмысы дәлелді медицинаға негізделген. Ол нені білдіреді?
Медицинаның айналасында әртүрлі шарлатандар қолданатын көптеген қауесеттер бар. Кейде тіпті дәрігерлер науқасқа көмектескісі келіп, диагностика мен емдеудің жеткіліксіз дәлелденген әдістерін пайдаланғанда жаңылысады.
Біздің клиника дәрігерлерінің жұмысының басты қағидасы – олардың халықаралық сарапшылар онкологиялық науқастарды емдеудің ең заманауи және ғылыми дәлелденген әдістері туралы мәліметтерді жариялайтын жаһандық кітапхана агрегаторларына қол жеткізуі. Бұл біздің негізгі жұмыс принципіміз.
Сондықтан біздің клиникада тек дәлелді медицина қолданылады. Көп жылдық тәжірибесі бар онкологтар пациенттерімізді емдеудің нәтижесін көріп, таңғалған жағдайды біз бірнеше рет кездестірдік. Себебі, біз тек Қазақстанда ғана емес, шетелдік ірі клиникаларда әлі де аз белгілі әлемдік деңгейдегі дәлелденген технологияларды қолданамыз.
Медициналық қауымдастықтың қатерлі ісік ауруларының себептері мен тиімді емдеу әдістері туралы ақпаратты халыққа жеткізуге күш салғанына қарамастан, Қазақстанда онкологияны халықтық «табиғи» емдеу әдістерімен емдеуге болады деген сенім әлі де берік орнығып отыр. Оның үстіне адамдар білім деңгейіне қарамастан бұл қате пікірге түседі. Оларға өзін-өзі емдеу тек пайдасыз ғана емес, сонымен қатар қауіпті екенін қалай түсіндіруге болады? Мұны істеу керек пе? Әлде «суға батып бара жатқан адамдарды құтқару суға батып бара жатқандардың өз ісі» ме?
Онкологиялық науқастарды емдеудің медициналық емес әдістерін қолданудың қауіптілігін халыққа түсіндіруде БАҚ басты рөл атқарады. Өкінішке орай, отандық медицинаның жетістіктері туралы материалдарды жүйелі және тұрақты жариялай алатын қазақстандық БАҚ тарапынан жеткілікті қызығушылықты көрмейміз. Көріп отырғаныңыздай, олар бар.
Қатерлі ісік емдеу әрқашан бедеулікті білдіреді ме? Науқастар ремиссияға өтіп, ата-ана болған жағдайлар болды ма?
Біздің тәжірибемізде жазылмайды деп есептелген науқастар ремиссияға өтіп, жүкті болып, дені сау балаларды дүниеге әкелген жағдайлар болды. Әрине, әрбір жағдай жеке. Бірақ дәрігерлер науқасты толыққанды өмірге қайтару үшін қолдан келгеннің бәрін жасауда.
Санмен айтсақ, жыл сайын қанша емделуші ремиссияға түседі? Бұл өтініш берушілердің жалпы санынан қанша пайызды құрайды? Табысты нәтиже неге байланысты?
Егер пациенттер ерте кезеңде диагноз қойылғаннан кейін дереу бізге уақытында хабарласса, емдеудің тиімділігі 90% жетуі мүмкін.
Бізге түскенге дейін химиотерапиядан кейін асқынған науқастардың жағдайын 60-70% жағдайда тұрақтандыруға болады, ал сәулелік терапиядан кейін 50-80% жағдайда жақсару байқалады.
Дегенмен, әр пациенттің жеке екенін түсіну маңызды, және әрқайсысы үшін жеке емдеу жоспары әзірленеді. Сапалы нәтиже осыған байланысты.
Маңызды әңгімеңізге рахмет! Сізге қиын міндеттеріңізге сәттілік тілейміз.
