Уютное кресло, теплый плед, чашка горячего какао с зефирками и пасмурный осенний день за окном - почему-то именно так люди представляют себе идеальное чтение книг. На деле же для настоящего книголюба имеет значение только одно - наличие книги, которую можно читать в любое время, в любом месте и в любую погоду. Однако, как показывает наш буккроссерский опыт - именно с окончанием жаркого лета и приходом спасительной прохлады интерес к книгам значительно повышается.
Автор: Редакция Fresh City
Первая осенняя встреча книголюбов Уральска началась с обсуждения романов израильского писателя Йоава Блума. Для Мольдир Муратовой знакомство с первой книгой автора обернулось безоговорочной любовью ко всему его творчеству, о чем она и рассказала буккроссерам на сентябрьской встрече.
«Йоаву Блуму довольно элегантно удается вплетать магию в современный реальный мир. Он не придумывает какие-то новые фантастические миры с нуля, где нужно долго вчитываться, чтобы понять полное мироустройство. Такое мне обычно даётся тяжело, и подобные книги я забрасываю в дальний ящик, - поделилась Мольдир. - В книгах Блума читателю уже с первых строк удается погрузиться в его увлекательные сюжеты, потому что их действия происходят в понятном и привычном нам мире. Даже если здесь существуют люди, умеющие слышать чужие мысли. Или учёные создали устройство, благодаря которому люди могут меняться телами друг друга. Все это происходит не в далёком будущем, параллельной вселенной или другом мире, а именно здесь и сейчас».
Кроме того, что сюжеты книг Йоава Блума необычны, по словам Мольдир, в них также всегда имеется и некая мораль. К примеру, в книге «Я всегда остаюсь собой» люди могут меняться телами. Передал свое тело фитнес-тренеру, он тебе его быстренько подкачал. Не захотел тратить 9 часов времени на перелет в другую точку земли, поменялся телами с туземцем и отлично провел время под солнышком у моря. Очень удобно и вообще круто, не так ли?! Но стоит копнуть глубже, и ты понимаешь, что не так уж это и хорошо на самом деле. И лучше бы устройств с такими функциями вообще не создавали.
«Это очень напоминает то, как мы сейчас радуемся появлению нейросетей, которые облегчают нам жизнь, - отметила Мольдир. - Но потом мы понимаем, что из-за этого может теряться человечность, появляется много искусственности. А еще этими новшествами пользуются мошенники и прочие люди с недобрыми намерениями. Естественно, что мы никуда не денемся от технологического прогресса, новые технологии и гаджеты появляются буквально каждый день. Это все здорово, но хочется, чтобы вместе с тем продвигалась идея экологичного использования всех этих средств искусственного интеллекта, чтобы люди не теряли человечность, ведь именно она отличает нас от роботов».
Обсуждение этой книги привело нас к разговору о сериале «Чёрное зеркало», сюжеты которого в некоторой степени перекликаются с темой книги.
А вот книга «Творцы совпадений» напомнила фильм «Меняющие реальность». В обоих произведениях в основе сюжета лежит идея о существовании неких высших сил (созданий), которые управляют судьбами людей на земле, направляя их в нужное русло и приводя к тем или иным целям.
Однако даже при такой схожести сюжетных линий книги Блума остаются оригинальными и довольно самобытными. Новинка автора «Что другие думают во мне» рассказывает о людях, которые умеют слышать чужие мысли, а в «Руководстве к действию на ближайшие дни» люди могут смешивать чужой опыт с хорошим вином и, испив его, прочувствовать весь спектр пережитых владельцем этого опыта эмоций. Зачем прыгать с парашютом самому, если можно испить опыт того, кто это уже делал?!
А вот что пишет о своих книгах сам Йоав Блум на своем официальном сайте: «Я пытаюсь писать книги, которые мне самому было бы интересно и приятно прочесть. Воображаемый читатель, который находится у меня в голове - или сидит у меня на плече - и делает мне замечания, - это нечто среднее между Йоавом в юности и тем, кем я являюсь сейчас, плюс небольшая толика того, как я представляю себе читателя, который «там, снаружи». В конце концов, процесс письма - это неизбежная борьба, поиск баланса: ты одновременно вытаскиваешь на свет Божий свой внутренний мир - и создаешь нечто новое, что должно понравиться внешнему миру. Я люблю писать о мирах, которые отделяет от нашего небольшое отличие, небольшое изменение, которое меняет законы - но на самом деле открывает нам нечто новое и важное о нашем «обычном» мире. По-моему, это одна из вещей, в которых заключена основная сила воображения. Я не люблю писать о текущем моменте, я размышляю о «больших» вещах - сущности человечества, судьбы, выбора, того, как мы определяем самих себя, и как наше одиночество и наши поступки определяют нас. Наконец, мне очень нравится придумывать, мечтать. Письмо - это просто побочный эффект необходимости поделиться плодами своего воображения с миром, дать им возможность существовать где-то еще, кроме моей головы».
Осень - лучшее время для книгОсень - лучшее время для книгОсень - лучшее время для книг
Күз - кітап оқу үшін ең жақсы уақыт
Ыңғайлы орындық, жылы көрпе, зефир қосылған бір кесе ыстық какао және сыртта күздің бұлтты күні - неге екені белгісіз, адамдар кітапты тамаша оқуды дәл осылай елестетеді. Шын мәнінде, нағыз кітапқұмар адам үшін бір ғана нәрсе маңызды – кез келген уақытта, кез келген жерде және кез келген ауа-райында оқуға болатын кітаптың болуы. Дегенмен, біздің буккроссинг тәжірибеміз көрсеткендей, ыстық жаздың аяқталуымен және үнемдейтін салқындықтың келуімен кітапқа деген қызығушылық айтарлықтай артады.
Оралдағы кітап сүйер қауымның алғашқы күзгі басқосуы израильдік жазушы Йоав Блумның романдарын талқылаудан басталды. Мөлдір Мұратова үшін жазушының бірінші кітабымен танысу оның бүкіл шығармашылығына деген шексіз сүйіспеншілікке айналды, ол туралы қыркүйектегі кездесуде букроссерлерге айтты.
"Йоав Блум заманауи шынайы әлемге сиқырды өте талғампаздықпен тоқыды. Ол нөлден бастап жаңа қиял әлемдерін ойлап таппайды, онда әлем тәртібін түсіну үшін ұзақ уақыт оқу керек. Бұл мен үшін әдетте қиын, мен мұндай кітаптарды артқы тартпаға тастаймын", - деп бөлісті Мөлдір. - Блум кітаптарында оқырман алғашқы жолдардан-ақ оның қызықты сюжеттеріне бойлай алады, өйткені олардың әрекеттері бізге түсінікті және таныс әлемде орын алады. Бұл жерде басқалардың ойын ести алатын адамдар болса да. Немесе ғалымдар адамдар бір-бірінің денесін өзгерте алатын құрылғы жасады. Мұның бәрі алыс болашақта, параллель ғаламда немесе басқа әлемде емес, дәл осы жерде және дәл қазір болады».
Мөлдірдің айтуынша, Йоав Блум кітаптарының сюжеті ерекше болуымен қатар, оларда әрқашан қандай да бір мораль бар. Мысалы, «Мен әрқашан мен болып қаламын» кітабында адамдар денелерін өзгерте алады. Сіз денеңізді фитнес жаттықтырушыға тапсырдыңыз, ол сізге оны тез сорды. Мен жердің басқа нүктесіне ұшуға 9 сағат уақытымды босқа кетіргім келмеді, денелерімді туған адаммен ауыстырып, теңіз жағасында күн астында тамаша уақыт өткіздім. Өте ыңғайлы және жалпы алғанда керемет, солай емес пе?! Бірақ тереңірек қазып алсаңыз, бұл шынымен де жақсы емес екенін түсінесіз. Ал мұндай функциялары бар құрылғылар мүлдем жасалмаса жақсы болар еді.
«Бұл біздің өмірімізді жеңілдететін нейрондық желілердің пайда болуына қалай қуанатынымызды еске салады», - деп атап өтті Мөлдір. – Бірақ содан кейін түсінеміз, соның кесірінен адамдық жоғалып кетуі мүмкін, көп жасандылық пайда болады. Бұл жаңалықтарды алаяқтар мен басқа да жаман ниетті адамдар пайдаланады. Әрине, біз технологиялық прогресстен қашып құтыла алмаймыз; жаңа технологиялар мен гаджеттер күн сайын пайда болады. Мұның бәрі керемет, бірақ мен адамдар адамдық қасиетін жоғалтпау үшін жасанды интеллект құралдарының барлығын қоршаған ортаға зиянсыз пайдалану идеясын алға жылжытуды қалаймын, өйткені бұл бізді роботтардан ерекшелендіреді.
Осы кітапты талқылау сюжеттері белгілі бір дәрежеде кітаптың тақырыбымен сәйкес келетін «Қара айна» телехикаясы туралы айтуымызға әкелді.
Бірақ «Кездейсоқтық жасаушылар» кітабы маған «Шындықты өзгертушілер» фильмін еске түсірді. Екі шығармада да сюжет жер бетіндегі адамдардың тағдырын басқарып, оларды дұрыс бағытқа бағыттап, белгілі бір мақсаттарға жетелейтін белгілі бір жоғары күштердің (жаратылыстардың) болуы идеясына негізделген.
Дегенмен, сюжеттік желілердің осындай ұқсастығына қарамастан, Блумның кітаптары түпнұсқа және айтарлықтай ерекше болып қала береді. Автордың «Басқалар мен туралы не ойлайды» атты жаңа өнімі басқа адамдардың ойын ести алатын адамдар туралы, ал «Алдағы күндерге арналған іс-әрекет нұсқаулығында» адамдар басқа адамдардың тәжірибесін жақсы шараппен араластыра алады және оны ішкеннен кейін осы тәжірибенің иесі бастан кешірген эмоциялардың толық спектрін сезіне алады. Жасаған адамның тәжірибесінен сусындай алсаң, парашютпен өзің секірудің не қажеті бар?!
Йоав Блум өзінің ресми веб-сайтында кітаптары туралы былай деп жазады: «Мен өзім қызықтыратын және оқуға қуанышты болатын кітаптар жазуға тырысамын. Менің басымда немесе менің иығымда отырған және маған түсініктеме беретін қиялдағы оқырман - бұл Йоавтың жас кезіндегі және мен қазір кім екенін, сонымен қатар мен «сырттағы оқырманды» қалай елестететінімді ». Сайып келгенде, жазу процесі - бұл еріксіз күрес, тепе-теңдік іздеу: сіз бір уақытта ішкі әлеміңізді Құдайдың нұрына жеткізесіз - және сыртқы әлемге ұнайтын жаңа нәрсе жасайсыз. Мен біздікінен кішігірім айырмашылықпен, заңдарды өзгертетін шағын өзгеріспен бөлінген әлемдер туралы жазғанды жақсы көремін, бірақ шын мәнінде бізге «қарапайым» әлеміміз туралы жаңа және маңызды нәрсені ашады. Менің ойымша, бұл қиялдың негізгі күші жатқан нәрселердің бірі. Мен қазіргі сәт туралы жазғанды ұнатпаймын, мен «үлкен» нәрселер туралы ойлаймын - адамзаттың мәні, тағдыры, таңдауы, өзімізді қалай анықтайтынымыз және біздің жалғыздығымыз бен іс-әрекетіміз бізді қалай анықтайды. Ақырында, мен ойлап тапқанды және армандағанды ұнатамын. Жазу - бұл менің қиялымды әлеммен бөлісудің, оның менің басымнан басқа жерде болуына мүмкіндік берудің жанама әсері».
