«Глядя в окно на центр столицы, я понял, что размеренная жизнь не для меня. Я хочу быть с людьми», - эта мысль стала решающей в судьбе успешного бизнесмена, положив начало его политической карьере. Решение вернуться в общественную и политическую жизнь родной Западно-Казахстанской области далось ему нелегко, но с поддержкой земляков и единомышленников он выдвинул свою кандидатуру на выборах в Мажилис. Предприниматель, публицист, писатель Акылбек Даумшар в интервью FRESH CITY рассказал о своей мотивации, предвыборной программе и целях.
Акылбек Даумшар известен в предпринимательской среде как владелец ИП «ДАУМШАР», которое занимается обеспечением большей части салонного бизнеса Западно-Казахстанской области. Будучи первопроходцем в данной сфере, он сыграл ключевую роль в развитии популярных в Уральске парикмахерских и студий. Основываясь на свой опыт, он выпустил книгу «Как открыть салон красоты в Уральске», которую скачали более 11 тысяч раз. Примечательно, что книга распространяется в сети совершенно бесплатно. Как признается сам Акылбек, его целью было поделиться знаниями, а не заработать.
Широкой публике Акылбек Даумшар известен как автор романа «Порядок и Несправедливость», написанного на реальных событиях, которые он пережил, будучи доверенным лицом кандидата в президенты на выборах 2005 года. А для написания повести «Қанды Өзен», ему пришлось прожить месяц в нефтяном городке Жанаозен и провести собственное расследование печальных событий 2011 года.
Как предприниматель, на чем вы делаете акцент в своей предвыборной программе?
Предприниматели являются основой среднего класса. Малый бизнес сегодня наиболее развит, его проще организовать, даже имея небольшой опыт в работе или вовсе без него. В стабильном обществе 80% населения относятся к среднему классу, богатые составляют 10% и бедными являются оставшиеся 10%. В нестабильном обществе как у нас, бедные составляют более 70% населения страны, к среднему классу относят себя 20%, а остальные являются богатыми. Для подобных обществ характерны высокий протестный потенциал, низкий ресурс социально-экономического развития и политическая нестабильность, что мы сейчас и наблюдаем. На мой взгляд, необходимо освободить малый и средний бизнес на ближайшие 5 лет от уплаты всех видов налогов в бюджет до нормализации экономической ситуации в стране в целом. А также ввести мораторий на проверки малого и среднего бизнеса на 5 лет, как это было у нас с 2020 по 2022 гг. Это простимулирует появление новых субъектов малого бизнеса, а заодно предоставит возможность предпринимателям повысить заработные платы наемным работникам и увеличивать их штат.
Однако вы выступаете против субсидирования отечественного бизнеса?
Я считаю, что если ваш бизнес зависит от субсидий и преференций государства, то прекращайте называть себя бизнесменами. Вы обычные председатели колхоза. Я имею ввиду широкую аудиторию, начиная от производителей яиц и заканчивая автопроизводителями. Я против этого. Зачем давать деньги предпринимателю, чтобы он снизил стоимость своего товара, когда можно эти же средства пустить на повышение минимальной заработной платы, пенсий и пособий. Минимальную зарплату и минимальную пенсию нужно повышать в два раза при нынешнем уровне цен, а единоразовое пособие при рождении ребёнка вместо фиксированной ставки в 38 МРП (131100 тенге в 2023 году) увеличить до 1 млн. тенге с ежегодной индексации. И нельзя создавать искусственные препятствия для импорта товаров, чтобы снизить конкуренцию на внутреннем рынке. Из-за таких мер люди не могут ввозить автомобили из Европы, ОАЭ как это было раньше, но и на новые отечественного производства денег нет.
Поэтому вы создали сообщество, выступающее за отмену утильсбора?
Да, сейчас это сообщество насчитывает около 50 тыс участников в Facebook. Я буду добиваться того, чтобы отменили утильсбор с ввезённых автомобилей для личного пользования гражданами Казахстана. У нас несуществующие или неработающие заводы по утилизации авто и сельхозтехники, на которые истрачены десятки миллиардов тенге. За период существования утильсбора с 2015 года средний возраст автомобиля в Казахстане вырос до 20-ти лет. Надо разрешить нашим гражданам, как это было в начале 2000-х годов, завозить из-за границы поддержанные иномарки не старше 7 лет и таким образом обновить в стране средний возраст автомобилей. Таможенные пошлины снизить до фиксированной суммы в 200 тысяч тенге, как это сейчас происходит с ввезёнными до 1 сентября 2022 года машинами. Таким образом, бюджет страны пополнится огромными средствами, а авторынок оживится куплей-продажей свежих иномарок.
Какой вы видите главную проблему Казахстана, как намерены это решать?
Проблема нашей экономики - это ресурсозависимость, из-за которой мы зависим от колебаний цен на нефть, газ, и другое сырье. Необходима дальнейшая диверсификация экономики: развитие отраслей технологии, услуг и туризма. Нашей стране не хватает развитой инфраструктуры, особенно в сельской местности. В итоге это приводит к ограничению потенциального экономического роста и развития страны. Модель экономического роста 2000-х, основанная на добыче и экспорте энергоресурсов при высоких ценах на сырье, не позволяет развить темпы роста выше 2%, обеспечивая при этом повышение уровня жизни граждан. Чтобы выйти на устойчивый экономический рост не ниже среднемирового уровня и войти в число стран с высокими подушевыми доходами населения, Казахстану нужно задействовать новые факторы роста, что не представляется возможным без структурных изменений. Казахстан снова оказывается в 90-х, потому что, как и тогда, у нас меняется экономическая модель. Старая уже не работает, а новая только будет появляться. Нет такого прироста экономики, чтобы можно было новыми кредитами закрывать старые долги. При этом, для населения уже нет таких возможностей как в 90-х - нет свободы торговли, нет массовой приватизации квартир и земельных участков.
Вы родились в Атырау, но большую часть жизни провели в Уральске. Что вы планируете сделать для своих родных регионов?
На посту депутата я буду добиваться выделения средств из республиканского бюджета на строительство четырёхполосной дороги с разделительной полосой на трассе республиканского значения Уральск-Атырау. Я сам часто езжу по этой трассе, лично знаю почему эту дорогу прозвали «дорогой смерти». По направлению в Атырау часто происходят аварии со смертельным исходом, особенно зимой, когда во время снегопада вовремя не чистят трассу от выпавшего снега. В результате чего образуется гололёд, и в лучшем случае автомобиль слетает с трассы, а в худшем выезжает на встречную полосу. Строительство дополнительно к действующей дороге двухполосной дороги с разделительной полосой, как это сделано на трассах Астана-Щучинск(Боровое) или Актау-Жанаозен, в разы уменьшит гибель людей на трассе Уральск-Атырау.
Какие изменения требуются в социальной политике?
Нужно срочно производить реновацию жилья, так называемых «хрущевок», построенных в 1960-1980 гг.. Провести капитальный ремонт и модернизацию для восстановления выработавшего свой ресурс жилья. Аварийные дома сносить и строить на их месте новые современные многоэтажные, не превращая их в «человейники». Также необходимо снижение порога минимальной достаточности пенсионных накоплений в ЕНПФ в два раза и предоставление возможности использовать пенсионные накопления для покупки автомобиля, оплаты обучения в вузах страны, что в свою очередь оживит национальную экономику.
Почему вы приняли решение баллотироваться в депутаты?
Политикой я увлекаюсь давно. Как журналист, как публицист пишу на политические темы. Однако, это не приносило никогда больших доходов, что очень давно дало мне толчок открыть свой бизнес. Постепенно мое дело росло, я вышел на пассивный доход. И в один день, глядя в окно на центр столицы, я понял, что размеренная жизнь не для меня. Я хочу быть с людьми, я хочу домой. Бросив все, вернулся в Уральск, сменил престижный автомобиль на скромный, отечественной сборки, начал самостоятельно ходить по супермаркетам, собирать по крупицам цельную картину того, как живет 70% населения страны. Мой опыт позволяет делать некоторые прогнозы и находить решения, поэтому я хочу быть полезен своему народу.
Благодарим за интервью и желаем удачи на выборах!
Facebook: Акылбек Даумшар
Ақылбек Дауымшар
Қайта өңдеу жарнасын алып тастау, жалақы мен зейнетақыны еселеу, тозығы жеткен тұрғын үйді жөндеу: Мәжіліс сайлауына өзін-өзі ұсынған кандидаттың сайлауалды бағдарламасы
«Глядя в окно на центр столицы, я понял, что размеренная жизнь не для меня. Я хочу быть с людьми», - эта мысль стала решающей в судьбе успешного бизнесмена, положив начало его политической карьере. Решение вернуться в общественную и политическую жизнь родной Западно-Казахстанской области далось ему нелегко, но с поддержкой земляков и единомышленников он выдвинул свою кандидатуру на выборах в Мажилис. Предприниматель, публицист, писатель Акылбек Даумшар в интервью FRESH CITY рассказал о своей мотивации, предвыборной программе и целях.
Акылбек Даумшар известен в предпринимательской среде как владелец ИП «ДАУМШАР», которое занимается обеспечением большей части салонного бизнеса Западно-Казахстанской области. Будучи первопроходцем в данной сфере, он сыграл ключевую роль в развитии популярных в Уральске парикмахерских и студий. Основываясь на свой опыт, он выпустил книгу «Как открыть салон красоты в Уральске», которую скачали более 11 тысяч раз. Примечательно, что книга распространяется в сети совершенно бесплатно. Как признается сам Акылбек, его целью было поделиться знаниями, а не заработать.
Широкой публике Акылбек Даумшар известен как автор романа «Порядок и Несправедливость», написанного на реальных событиях, которые он пережил, будучи доверенным лицом кандидата в президенты на выборах 2005 года. А для написания повести «Қанды Өзен», ему пришлось прожить месяц в нефтяном городке Жанаозен и провести собственное расследование печальных событий 2011 года.
Кәсіпкер ретінде сайлауалды бағдарламаңызда не нәрсеге көңіл бөлесіз?
Кәсіпкерлер – орта таптың тірегі. Шағын бизнес бүгінде ең дамыған; тәжірибесі аз немесе мүлдем болмаса да ұйымдастыру оңайырақ. Тұрақты қоғамда халықтың 80% орта тап, байлар 10%, қалған 10% кедей. Біздегідей тұрақсыз қоғамда кедейлер ел халқының 70 пайыздан астамын құрайды, 20 пайызы өзін орта тап санайды, ал қалғандары бай. Мұндай қоғамдар жоғары наразылық әлеуетімен, әлеуметтік-экономикалық даму ресурстарының төмендігімен және саяси тұрақсыздықпен сипатталады, мұны біз қазір көріп отырмыз. Менің ойымша, жалпы елдегі экономикалық жағдай қалыпқа келгенше, алдағы 5 жылда шағын және орта бизнесті бюджетке салықтың барлық түрін төлеуден босату қажет. Сондай-ақ, бізде 2020-2022 жылдар аралығындағыдай 5 жылға шағын және орта бизнесті тексеруге мораторий енгізу. Бұл жаңа шағын бизнестің пайда болуын ынталандырады, сонымен қатар кәсіпкерлерге жұмысшылардың жалақысын көбейтуге және олардың штат санын көбейтуге мүмкіндік береді.
Дегенмен отандық бизнесті субсидиялауға қарсысыз ба?
Менің ойымша, егер сіздің бизнесіңіз мемлекеттік субсидиялар мен преференцияларға тәуелді болса, онда өзіңізді бизнесмен деуді доғарыңыз. Қарапайым колхоз төрағаларысыңдар. Жұмыртқа өндірушілерден автоөндірушілерге дейін кең аудиторияны айтамын. Мен бұған қарсымын. Дәл сол қаражатқа ең төменгі жалақыны, зейнетақы мен жәрдемақыны көбейтуге болатындай кәсіпкерге тауарының құнын түсіретіндей ақша берудің не қажеті бар. Ең төменгі жалақы мен ең төменгі зейнетақыны ағымдағы баға деңгейінде екі есеге көбейтіп, бала тууына байланысты белгіленген 38 АЕК (2023 жылы 131 100 теңге) біржолғы жәрдемақыны жыл сайынғы индексациямен 1 миллион теңгеге дейін арттыру керек. Ал ішкі нарықтағы бәсекелестікті төмендету мақсатында импортталатын тауарларға жасанды кедергілер жасау мүмкін емес. Осындай шаралардың арқасында адамдар Еуропа мен БАӘ-ден көлік әкеле алмайды, бұрын болғандай, бірақ отандық жаңа көліктерге де ақша жоқ.
Сондықтан сіз қайта өңдеу ақысын алып тастауды жақтайтын қауымдастық құрдыңыз ба?
Иә, бұл қауымдастықтың қазір Facebook-те 50 мыңға жуық мүшесі бар. Мен Қазақстан азаматтарының жеке пайдалануы үшін әкелінетін автокөліктерді қайта өңдеу төлемін алып тастауға күш саламын. Бізде автомобильдер мен ауылшаруашылық техникаларын қайта өңдейтін зауыттар жоқ немесе жұмыс істемейді, оларға ондаған миллиард теңге жұмсалды. 2015 жылдан бері кәдеге жарату коллекциясы жұмыс істеп тұрған кезеңде Қазақстандағы автокөліктің орташа жасы 20 жылға дейін артты. Біз өз азаматтарымызға 2000 жылдардың басында болғандай, ескілігі 7 жылдан аспайтын шетелден қолданылған шетелдік көліктерді әкелуге мүмкіндік беруіміз керек және сол арқылы елдегі автокөліктердің орташа жасын жаңартуымыз керек. 2022 жылдың 1 қыркүйегіне дейін әкелінетін автокөліктерге қатысты кедендік баж салығын 200 мың теңгеге дейін төмендету керек. Осылайша, ел бюджеті қыруар қаржымен толығады, ал автокөлік нарығы жаңа шетелдік көліктерді сатып алу-сату арқылы жанданады.
Қазақстандағы басты мәселе ретінде нені көресіз және оны қалай шешуді көздеп отырсыз?
Экономикамыздың проблемасы – ресурстарға тәуелділік, соның салдарынан біз мұнай, газ және басқа да шикізат бағасының ауытқуына тәуелдіміз. Экономиканы одан әрі әртараптандыру қажет: технологияны, қызмет көрсетуді және туризмді дамыту. Елімізде дамыған инфрақұрылым жоқ, әсіресе ауылдық жерлерде. Бұл, сайып келгенде, елдің әлеуетті экономикалық өсуі мен дамуын шектеуге әкеледі. Шикізатқа жоғары бағамен энергетикалық ресурстарды өндіру мен экспорттауға негізделген 2000 жылдардағы экономикалық өсу моделі азаматтардың өмір сүру деңгейінің жоғарылауын қамтамасыз ете отырып, өсу қарқынын 2%-дан асыруға мүмкіндік бермейді. Орташа әлемдік деңгейден төмен емес тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу және жан басына шаққандағы кірісі жоғары елдердің қатарына ену үшін Қазақстан жаңа өсу факторларын пайдалануы қажет, бұл құрылымдық өзгерістерсіз мүмкін емес. Қазақстан қайтадан 90-шы жылдарға тап болды, өйткені дәл сол кездегідей біздің экономикалық модель өзгеріп жатыр. Ескі енді жұмыс істемейді, ал жаңасы пайда болады. Ескі қарыздарды жаңа несиелермен жабуға болатындай экономикалық өсім жоқ. Сонымен қатар, тұрғындардың 90-шы жылдардағыдай мүмкіндіктері жоқ – сауда еркіндігі жоқ, пәтерлер мен жер телімдерін жаппай жекешелендіру жоқ.
Сіз Атырауда дүниеге келдіңіз, бірақ өміріңіздің көп бөлігін Оралда өткіздіңіз. Туған аймақтарыңыз үшін не істеуді жоспарлап отырсыз?
Мен депутат ретінде республикалық маңызы бар Орал-Атырау тас жолының төрт жолақты бөлгіш жолағын салуға республикалық бюджеттен қаржы бөлуді сұраймын. Мен өзім осы жолмен жиі саяхаттаймын; Мен бұл жолдың неліктен «өлім жолы» деген лақап аты бар екенін білемін. Атырау бағытында, әсіресе, қыс мезгілінде, қар жауған кезде жол дер кезінде түскен қардан тазаланбаған кезде адам өліміне әкелетін апаттар жиі орын алады. Нәтижесінде мұз қалыптасады, ең жақсы жағдайда көлік жолдан ұшып кетеді, ал ең нашар жағдайда қарсы жолаққа шығады. «Астана-Щучинск» (Бурабай) немесе Ақтау-Жаңаөзен тас жолдарында жасалғандай, қолданыстағы жолға қосымша бөлу жолағы бар екі жолақты жол құрылысы Орал-Атырау тас жолындағы адам шығынын айтарлықтай азайтады.
Әлеуметтік саясатта қандай өзгерістер қажет?
1960-1980 жылдары салынған «Хрущев» ғимараттары деп аталатын тұрғын үйлерді жедел жөндеу қажет. Пайдалану мерзімі біткен тұрғын үйлерді қалпына келтіру үшін күрделі жөндеу және жаңғырту жұмыстарын жүргізу. Қауіпті ғимараттарды бұзып, орнына «адамдық ғимараттарға» айналдырмай, жаңа заманауи көпқабатты үйлер салу. Сондай-ақ БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтарының ең төменгі барабарлығының шекті мәнін екі есе қысқартып, зейнетақы жинақтарын автокөлік сатып алуға және еліміздегі жоғары оқу орындарында оқу ақысын төлеуге пайдалану мүмкіндігін беру қажет, бұл өз кезегінде ұлттық экономиканы жандандырады.
Неліктен парламенттік сайлауға түсу туралы шешім қабылдадыңыз?
Мен саясатқа көптен бері қызыққанмын. Мен журналист, публицист ретінде саяси тақырыптарда қалам тербеп жүрмін. Дегенмен, бұл ешқашан көп табыс әкелмеді, бұл маған бұрыннан өз бизнесімді ашуға серпін берді. Бірте-бірте бизнесім өсіп, пассивті табыс таба бастадым. Бір күні елорданың қақ ортасындағы терезеге қарап отырып, өлшенген өмір мен үшін емес екенін түсіндім. Адамдармен бірге болғым келеді, үйге барғым келеді. Барлығын тастап, Оралға оралды, беделді көлікті қарапайым, отандық құрастырылған көлікке айырбастады, ел халқының 70% қалай өмір сүріп жатқаны туралы толық суретті жинап, супермаркеттерге өз бетімен бара бастады. Менің тәжірибем кейбір болжамдар жасауға және шешімдерді табуға мүмкіндік береді, сондықтан мен өз халқыма пайдалы болғым келеді.
Сұхбатыңызға рахмет және сайлауда сәттілік тілейміз!
Facebook: Ақылбек Даумшар
