Новые кадровые назначения
За два месяца до паводков в Казахстане произошло крупное политическое событие - в феврале к работе приступил новый кабинет министров. Среди немногочисленных назначений был и бывший начальник службы охраны президента Чингис Аринов, который возглавил Министерство по чрезвычайным ситуациям.
Снятие с должности министра ЧС Сырыма Шарипханова произошло на фоне масштабных лесных пожаров в Абайской области летом 2023 года, целой серии аварий на шахтах и землетрясения в Алматы, потому и не вызвало особого удивления. А вот кандидатура Аринова казалась не самой очевидной. На первом же брифинге прозвучал прямой вопрос от журналистов - а справится ли он со столь сложным ведомством? «Конечно, готов. Вы говорите, 18 лет держал в руках оружие… но ведь бывало всякое: и лопату в руки брали, и другие инструменты. Есть опыт. Я говорю: самое главное - организовать вовремя работу, в будущем покажет время в ходе работы», - заверил новоиспеченный министр.
Сомнения представителей СМИ были весьма обоснованными. Во-первых, По первому образованию Аринов - юрист, а по второму - специалист в организации перевозок, движения и эксплуатации транспорта. Во-вторых, почти всю свою жизнь, с 2006 по 2022 год, он служил на различных должностях в Службе государственной охраны РК и в период с 2022 по 2024 год был главным «секьюрити» президента.
Не меньше вопросов вызывало назначение врио начальника Департамента по ЧС Западно- Казахстанской области Руслана Касыбаева, которое подписывал в своей новой должности Чингис Аринов. В отличие от министра, Касыбаев имеет звание полковника гражданской защиты и 25-летний стаж в данной структуре. Но есть в его биографии и «темные пятна» . Так, будучи начальником ДЧС Алматы он был осужден за коррупционное преступление.
Из сентябрьского пресс-релиза Антикора следует: «Осужденный незаконно оплатил полную стоимость за фактически невыполненные объемы работ и без положительного заключения технадзора принял в эксплуатацию одну из пожарных частей города». Руслан Касыбаев был признан виновным в злоупотреблении властью и приговорен к трем годам лишения свободы с пожизненным лишением права занимать должности на
государственной службе. Как сообщает NUR.KZ, на момент оглашения приговора он все еще числился начальников ДЧС города Алматы. Однако, уже 12 декабря ему удалось добиться оправдательного приговора в Верховном суде, а 22 февраля - назначения на новую должность, аналогичную прежней. К слову, на этот раз журналисты обошлись без неудобных вопросов вроде: «А справитесь ли вы с паводками?» В других областях, сильно пострадавших от паводков, также незадолго до стихийного бедствия произошли кадровые изменения. В сентябре из Туркестанской области на должность начальника ДЧС Актюбинской области перевели полковника Нургали Жунусова, а его экс-заместитель Ерик Сарыбаев занял кресло начальника ДЧС СКО. В то же время из Мангыстауской области в Атыраускую перешел полковник Нурлан Жанабаев, из штаба-департамента МСЧ РК в ВКО перешел Ергали Бахаев, а ушедший в отставку после пожаров в Абайской области экс-вице-министр ЧС Марат Кульдиков, стал начальником ДЧС города Астана. В октябре экс-заместитель начальника ДЧС Карагандинской области Нурлан Бекбосынов возглавил ДЧС области Жетысу. А главное, ведь никто не задал им вопрос: «Готовы ли вы?»
Прогнозы и подготовка
Во время заседания правительства, вскоре после своего назначения, министр ЧС Чингис Аринов заявил, что в конце февраля и марте в юго-восточной, северной и центральной частях республики вероятно выпадение обильных осадков с месячной нормой за сутки. «Есть вероятность подтопления населенных пунктов в 10 регионах. Из них в следствие стоков горных вод - в Алматинской, Туркестанской, Восточно-Казахстанской областях. Из-за обильного таяния снега - в Западно-Казахстанской, Акмолинской, Северо- Казахстанской, Карагандинской, Павлодарской и Костанайской областях», - говорил Аринов, попутно отчитываясь об успешном проведении командно-штабных учений «Коктем» в перечисленных регионах.
«Возведены дамбы, очищены арыки и каналы, - рапортовал министр. - За последние три года, несмотря на превентивные меры, ежегодно подтапливаются населенные пункты Акмолинской, Костанайской, Павлодарской, Западно-Казахстанской, Восточно- Казахстанской и Северо-Казахтанской областей. Учитывая данные факты, необходимо более результативно решать вопросы защиты от паводков».
Вот только через месяц его подчиненный выдал неожиданное оправдание катастрофическим разрушениям в связи с паводками в 11 регионах страны. «Вода пришла, откуда не ждали», - цитаты вице-министра по ЧС Бауржана Сыздыкова разлетелись по СМИ. Он утверждал, что подтопление населенных пунктов происходит из- за таяния снега в степи, а данный фактор уполномоченными органами не учитывается. Получается, что ни о какой результативности работы не может быть и речи? Хотя есть в этой истории и те, кто свои обязанности выполнил в достаточной мере. По словам министра экологии и природных ресурсов Ерлана Нысанбаева, с 15 марта «Казгидромет» выпустил более 100 штормовых предупреждений. Только акиматы их проигнорировали.
Глава Минэкологии подробно объяснил, что осенью выпало много осадков. После обильного увлажнения почвы наступили морозы, грунт промерз. А потом и зимой оттепели с осадками сменялись морозами, образовывались все новые и новые слои льда. Они то и препятствовали впитыванию грунтом талой воды с приходом весеннего тепла. Понимая, какими последствиями это все буквально выльется в марте, метеорологи предупреждали о паводках, начиная с декабря. «Однако акиматы не обратили особое внимание на прогноз, что не позволило реально оценить угрозу предстоящего паводка и своевременно принять превентивные меры», - заключил Нысанбаев.
Такая точность прогнозов метеорологов не может не пугать, ведь следующее «предсказание» - рекордное половодье в пойме реки Урал. Ожидаемый уровень воды может превысить среднемноголетние значения в 2-2,5 раза. «Ожидается, что объем весеннего половодья на участке Урал-Кушум составит от 11 до 15 кубических километров, что значительно превышает показатели прошлого года», - добавили в «Казгидромете».
7 миллиардов в воду
Всего за неделю до начала паводков и.о. начальника Департамента предупреждения чрезвычайных ситуаций МЧС РК Алтай Мырзабаев рассказал, как регионы подготовились к паводкам.
«В 2023 году реализовано более 800 противопаводковых мероприятий. С 22 января проводится «месячник» противопаводковых мероприятий. С начала текущего года уже возводятся временные дамбы вокруг населенных пунктов, очищаются каналы, арыки», - заявил он.
Всего на противопаводковые мероприятия было выделено из бюджета более 7 млрд тг. Примечательно, что на момент подготовки статьи, на сайте госзакупок с пометкой «в работе» находился лот «Строительство плотины на реке Деркул Переметнинского с/о района Байтерек ЗКО», стоимостью свыше 189 млн тг.
Одна беда на всех
В эти дни «тонули» не только казахстанские населенные пункты. Во власти паводков находятся 34 российских региона. По данным российских СМИ, из-за паводка закрыт участок федеральной трассы М-5 «Урал» в Оренбургской области, где действует режим чрезвычайной ситуации. Подтоплены свыше полутысячи домов, идет эвакуация. На Ириклинском водохранилище, чтобы оно не переполнялось, вдвое увеличили контролируемые сбросы. В Челябинской области потоками смыло мост. Сильнейшие за 58 лет подтопления в Вологодской области. А в Ленинградской - стихия вплотную подобралась к стенам Тихвинского мужского монастыря. Сложной остается ситуация в Алтайском крае. Подтопления также в Самарской области и Мордовии. В Подмосковье люди вынуждены передвигаться на лодках.
Во Франции отменили репетицию церемонии открытия Олимпийских игр из-за сильнейшего наводнения. В стране объявлен «оранжевый» уровень тревоги в 10 департаментах на юге, в центре и на западе, есть погибшие. Вода начала выходить из берегов реки Амарсон. В департаменте Эндр и Луара эвакуировали свыше 500 человек. Накануне здесь прошли проливные дожди.
В январе-феврале также из-за продолжительных дождей наводнение произошло в Германии. Плотность осадков здесь прогнозировалась до 80 литров на квадратный метр. «Почему так происходит? Всему виною глобальное потепление. Сейчас температура воздуха по всему миру в среднем выше нормы на 1,5-2 градуса. Вдобавок, как говорят ученые-океанологи, влияние оказывают подвижки в ядре земли. Таким образом, вода в океанах сильнее прогревается как сверху, так и снизу. Отсюда получаем циклоны, торнадо, вулканическую активность и прочее», - считает ученый, ветеран водного хозяйства Амирхан Кеншимов.
Метеорологи подтвердили то, о чем догадывались еще летом - 2023 год официально стал самым жарким за всю историю наблюдений с 1850 года, передает BBC. Среднегодовая температура на 1,48°C превысила доиндустриальный уровень, и человечество оказалось на первом из двух упомянутых в Парижском соглашении рубежей, за которыми ученые предрекают катастрофические последствия изменения климата для жизни на земле.
«Мы подаем всему миру красный сигнал тревоги, - сказала генсек Всемирной метеорологической организации Селеста Сауло, представляя доклад о состоянии климата на Земле. - Помимо потепления воздуха особое беспокойство вызывают наблюдавшиеся в 2023 году явления - беспрецедентное потепление океана, отступление ледников и потеря антарктического морского льда».
Жара, наводнения, засуха, лесные пожары и мощные тропические циклоны - все это тревожные признаки глобального потепления. «Долгосрочное повышение глобальной температуры вызвано увеличением концентрации парниковых газов в атмосфере. Переход от условий "„Ла-Нинья" к "Эль-Ниньо"“ в середине 2023 года способствовал быстрому росту температуры с 2022 по 2023 год», - считают ученые.
Политические катаклизмы
Несмотря на то, что долгое время в Казахстане наблюдалась практика незамедлительной отставки высших чинов при чрезвычайных ситуациях (взять хотя бы Мактаарал или Арысь), на этот раз президент не спешит устраивать «чистку». С одной стороны, в нынешних условиях менять руководитель поздно, и нужно как можно скорее ликвидировать последствия паводков. С другой, как мы уже отмечали в начале статьи, менять почти некого. Новые назначения происходят в Казахстане с поразительной частотой. В этом можно разглядеть как стремление руководства страны избавиться от имен «старого Казахстана», так и кадровый голод.
Авторы телеграмм-канала Prokadry справедливо заметили: «Паводки, а до того многочисленные аварии в системе отопления показали, что после Қаңтара и ухода целой обоймы «назарбаевской» номенклатуры в системе управления возникла огромная брешь. Страна нуждается в крепких хозяйственниках вне зависимости от политической конъектуры и каких-то просчетов в прошлом, вызвавших их опалу». Токаеву все же пришлось обратиться к чиновникам из «старого Казахстана». Канат Бозумбаев, возглавлявший Алматинскую область во время Январских событий, а до этого Министерство энергетики, экстренно был назначен заместителем премьер-министра. На него возложены обязанности курировать вопросы региональной политики, жилищно- коммунального хозяйства, чрезвычайных ситуаций и водных ресурсов. Он должен стать буквально кризис-менеджером в критической для страны ситуации - паводках.
Су тасқыны 2024: республикалық ауқымдағы апат қалай дамыды
2024 жылғы су тасқынынан Қазақстанның 11 облысы зардап шекті. Президент мұндай су тасқынының бұрын ешқашан болмағанын айтты. Ең қиын жағдай Ақтөбе, Батыс Қазақстан және Қостанай облыстарында қалыптасып отыр. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің күшімен су тасқыны аймағынан 19 мыңға жуық адам эвакуацияланды, апаттық-құтқару жұмыстарына 11 мыңнан астам адам тартылды, қазірдің өзінде келтірілген шығын миллиардтаған теңгені құрайды. Ең өкініштісі, су тасқынының шарықтау шегі әлі алда, синоптиктердің болжауынша, сәуір айының ортасында шынымен де үлкен суды көреміз. Әзірге табиғи апаттың алдында не болғанын және төтенше жағдайдың алдын алуға болатынын анықтауға тырысайық.
Жаңа кадрлық тағайындаулар
Су тасқынынан екі ай бұрын Қазақстанда үлкен саяси оқиға болды – жаңа министрлер кабинеті ақпан айында жұмысын бастады. Санаулы тағайындаулардың ішінде президенттің қауіпсіздік қызметінің бұрынғы басшысы, Төтенше жағдайлар министрлігін басқарған Шыңғыс Әрінов те болды.
Сырым Шәріпхановтың Төтенше жағдайлар министрі қызметінен босатылуы 2023 жылдың жазында Абай ауданында болған ауқымды орман өрттері, шахталардағы бірқатар апаттар және Алматыдағы жер сілкінісі аясында орын алды, сондықтан көп таңданыс тудырмады. Бірақ Ариновтың кандидатурасы айқын көрінбеді. Алғашқы брифингте журналистер тарапынан төте сұрақ қойылды – ол мұндай күрделі бөлімнің төтеп бере ала ма? "Әрине мен дайынмын. 18 жыл қолымда қару ұстадым дейсіз ғой... бірақ неше түрлі болды: қолдарына күрек алып, басқа да құралдарды алды. Менің тәжірибем бар. Мен айтамын: ең бастысы жұмысты уақытында ұйымдастыру керек, алдағы уақытта жұмыс барысын уақыт көрсетеді", - деп сендірді жаңадан шығарылған министр.
БАҚ өкілдерінің күдігі өте орынды болды. Біріншіден, бірінші білімі бойынша Аринов заңгер болса, екіншіден – тасымалдауды, қозғалысты және көлікті пайдалануды ұйымдастырудың маманы. Екіншіден, ол 2006-2022 жылдар аралығында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік күзет қызметінде әртүрлі лауазымдарда қызмет атқарып, 2022-2024 жылдар аралығында президенттің «қауіпсіздігі» бойынша басшы болған.
Шыңғыс Әрінов жаңа қызметіне қол қойған Батыс Қазақстан облысы Төтенше жағдайлар департаменті бастығының міндетін атқарушы Руслан Қасыбаевтың тағайындалуында да аз емес сұрақтар туындады. Министрден айырмашылығы, Қасыбаев азаматтық қорғау полковнигі шені және бұл құрылымда 25 жыл еңбек өтілі бар. Бірақ оның өмірбаянында «қара дақтар» да бар. Сөйтіп, Алматы қаласы Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы бола тұрып, сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін сотталды.
Антикордың қыркүйек айындағы пресс-релизінде былай делінген: «Сотталған адам нақты орындалмаған жұмыс көлемінің толық құнын заңсыз төледі және техникалық қадағалаудың оң қорытындысынсыз қаладағы өрт сөндіру бекеттерінің бірін пайдалануға берді». Руслан Қасыбаев билігін асыра пайдаланды деп танылып, өмір бойына мемлекеттік қызмет атқару құқығынан айырумен үш жылға бас бостандығынан айырылды.
мемлекеттік қызмет. Сот үкімі жарияланған кезде ол әлі Алматы қалалық Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы болып есепте тұрған деп хабарлайды NUR.KZ. Алайда 12 желтоқсанда ол Жоғарғы Сотта ақтау үкіміне қол жеткізді, ал 22 ақпанда ол бұрынғы лауазымына ұқсас жаңа қызметке тағайындалды. Айтпақшы, бұл жолы журналистер «су тасқынына төтеп бере аласыз ба?» деген ыңғайсыз сұрақтардан аулақ болды. Су тасқынынан қатты зардап шеккен басқа аймақтарда да апаттан аз уақыт бұрын кадрлық өзгерістер болды. Қыркүйек айында Түркістан облысынан Ақтөбе облысы Төтенше жағдайлар қызметінің бастығы қызметіне полковник Нұрғали Жүнісов, ал Солтүстік Қазақстан облысы төтенше жағдайлар қызметінің бастығы лауазымына оның бұрынғы орынбасары Ерік Сарыбаев ауысты. Сонымен бірге, полковник Нұрлан Жаңабаев Маңғыстау облысынан Атырау облысына, Ерғали Бахаев Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Бас басқармасынан Шығыс Қазақстан облысына, ал төтенше жағдайлар экс-вице-министрі Марат Құлдықов Еуроодақтағы өрттерден кейін қызметінен кеткен Е. Астана. Қазан айында Қарағанды облысы Төтенше жағдайлар департаменті бастығының экс-орынбасары Нұрлан Бекбосынов Жетісу облысы Төтенше жағдайлар департаментін басқарды. Ең бастысы, оларға ешкім: «Сіз дайынсыз ба?» Деген сұрақ қойған жоқ.
Болжамдар және дайындық
Үкімет отырысында Төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов тағайындалғаннан кейін көп ұзамай республиканың оңтүстік-шығыс, солтүстік және орталық бөлігінде ақпан мен наурыз айының соңында айлық нормада тәуліктік жаңбыр жаууы мүмкін екенін айтты. "10 облыста елді мекендерді су басу мүмкіндігі бар. Оның ішінде тау суының ағыны салдарынан Алматы, Түркістан, Шығыс Қазақстан облыстарында. Қардың мол еруіне байланысты Батыс Қазақстан, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Павлодар және Қостанай облыстарында", - деді Әрінов. аймақтар.
«Бөгендер салынды, арықтар мен каналдар тазартылды», - деді министр. – Соңғы үш жылда алдын алу шараларына қарамастан Ақмола, Қостанай, Павлодар, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы елді мекендерді жыл сайын су басып жатыр. Осы фактілерді ескере отырып, су тасқынынан қорғау мәселелерін тиімдірек шешу қажет».
Бір айдан кейін ғана оның қарамағындағы қызметкер елдің 11 аймағындағы су тасқыны салдарынан болған алапат қирауды күтпеген жерден түсіндірді. Төтенше жағдайлар вице-министрі Бауыржан Сыздықовтың «Су біз күтпеген жерден келді» деген сөздері БАҚ-та тарап кетті. Ол елді мекендерді су басу даладағы қардың еруінен болатынын және бұл факторды уәкілетті органдар ескермейтінін алға тартты. Ешқандай еңбек өнімділігі туралы сөз бола алмайды екен? Бұл әңгімеде өз міндеттерін жеткілікті түрде орындағандар бар. Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың айтуынша, «Қазгидромет» 15 наурыздан бері 100-ден астам дауылды ескерту жасап, тек әкімдіктер ескермеген.
Экология министрлігінің басшысы күзде жауын-шашын көп болғанын егжей-тегжейлі түсіндірді. Топырақта мол ылғалдан кейін аяз басылып, топырақ қатып қалады. Содан кейін қыста жауын-шашынмен ерулер аязға ауысып, мұз қабаттары көбірек пайда болды. Олар көктемнің жылы келуімен топырақтың еріген суды сіңіруіне жол бермеді. Мұның салдары наурыз айында болатынын түсінген метеорологтар желтоқсан айында басталатын су тасқыны туралы ескертті. «Алайда әкімдіктер болжамға аса мән бермеді, бұл алдағы су тасқынының қаупін шынайы бағалауға және дер кезінде алдын алу шараларын қабылдауға мүмкіндік бермеді», - деп түйіндеді Нысанбаев.
Метеорологтардың болжамдарының мұндай дәлдігі үрей туғызбайды, өйткені келесі «болжам» Жайық өзенінің жайылмасындағы рекордтық су тасқыны болып табылады. Судың күтілетін деңгейі көпжылдық орташа мәндерден 2-2,5 есе асып кетуі мүмкін. «Жайық-Көшім учаскесінде көктемгі су тасқынының көлемі 11-ден 15 текше шақырымға дейін болады деп күтілуде, бұл өткен жылғы көрсеткіштерден айтарлықтай асып түседі», - деп қосты «Қазгидромет» РМК.
Суда 7 млрд
Су тасқынының басталуына бір апта қалғанда әрекет етуде. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Төтенше жағдайлардың алдын алу басқармасының басшысы Алтай Мырзабаев өңірлердің су тасқынына қалай дайындалғанын айтып берді.
"2023 жылы су тасқынына қарсы 800-ден астам іс-шара жүзеге асырылды. 22 қаңтардан бастап су тасқынына қарсы іс-шаралардың "айлығы" өтті. Биылғы жылдың басынан бері елді мекендердің айналасына уақытша бөгеттер салынып, каналдар мен суару арықтары тазартылды", - деді ол.
Су тасқынына қарсы іс-шараларға бюджеттен барлығы 7 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінді. Бір қызығы, мақала дайындалған кезде мемлекеттік сатып алулар сайтында «орындалуда» деп белгіленген 189 миллион теңгеден астам сомаға «БҚО Бәйтерек ауылдық округіне қарасты Дерқұл өзеніне бөгет салу» көп болды.
Барлығы үшін бір мәселе
Бұл күндері қазақ елді мекендері ғана суға батқан жоқ. Ресейдің 34 облысы су тасқынынан зардап шекті. Ресейлік БАҚ-тың хабарлауынша, су тасқынына байланысты Орынбор облысындағы М-5 Орал федералды тас жолының бір бөлігі жабылып, онда төтенше жағдай режимі жүріп жатыр. Жарты мыңнан астам үйді су басып, эвакуациялау жұмыстары жүргізілуде. Ириклинск су қоймасында оның толып кетуіне жол бермеу үшін реттелетін төгінділер екі еселенді. Челябі облысында көпірді ағын су шайып кетті. Вологда облысында соңғы 58 жылдағы ең қатты су тасқыны болды. Ал Ленинградскаяда элементтер Тихвин монастырының қабырғаларына жақындады. Алтай аймағындағы жағдай күрделі күйінде қалып отыр. Су тасқыны Самара облысы мен Мордовияда да бар. Мәскеу облысында халық қайықпен жүруге мәжбүр.
Францияда қатты су тасқынына байланысты Олимпиада ойындарының ашылу салтанатының репетициясы өтпей қалды. Елде оңтүстік, орталық және батыстағы 10 департаментте «қызғылт сары» дабыл деңгейі жарияланды, өлім-жітім бар. Су Амарсон өзенінің жағасынан шыға бастады. Индре-э-Луара департаментінде 500-ден астам адам эвакуацияланды. Бір күн бұрын мұнда қатты жаңбыр жауған болатын.
Қаңтар-ақпан айларында да ұзаққа созылған жаңбырдың салдарынан Германияда су тасқыны болды. Мұндағы жауын-шашынның тығыздығы шаршы метрге 80 литрге дейін жетеді деп болжанған. "Бұл неліктен болып жатыр? Мұның бәрі жаһандық жылынумен байланысты. Қазіргі уақытта дүние жүзінде ауа температурасы қалыпты деңгейден орта есеппен 1,5-2 градусқа жоғары. Сонымен қатар, мұхит ғалымдары айтқандай, жер ядросының ығысуы да әсер етеді. Осылайша, мұхиттағы су жоғарыдан да, төменнен де қатты қызады. Бұл жерден біз циклондар, циклондар, циклондар, циклондар және т. ардагер Әмірхан Кеншімов.
Метеорологтар жазда күдіктенгенін растады - 2023 жыл ресми түрде 1850 жылдан бері рекордтық ең ыстық жыл болды, деп хабарлайды ВВС. Орташа жылдық температура өнеркәсіпке дейінгі деңгейден 1,48°С жоғары, бұл адамзатты Париж келісімінде айтылған екі шектің біріншісіне қояды, ал одан жоғары ғалымдар климаттың өзгеруінің жер бетіндегі тіршілік үшін апатты салдарын болжайды.
Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның бас хатшысы Селесте Сауло Жердегі климаттың жай-күйі туралы баяндамасын ұсынып: «Біз бүкіл әлемге қызыл дабылды жібереміз», - деді. «Ауаның жылынуынан басқа, 2023 жылы байқалатын құбылыстарға мұхиттың бұрын-соңды болмаған жылынуы, мұздықтардың шегінуі және Антарктикадағы теңіз мұзының жоғалуы ерекше алаңдаушылық туғызады».
Жылу, су тасқыны, құрғақшылық, орман өрттері және күшті тропикалық циклондар - барлығы жаһандық жылынудың ескерту белгілері. "Жаһандық температураның ұзақ мерзімді өсуі атмосферадағы парниктік газдар концентрациясының артуына байланысты. 2023 жылдың ортасында Ла-Ниньядан Эль-Ниньо жағдайына өту температураның 2022 жылдан 2023 жылға дейін жылдам өсуіне ықпал етті", - дейді ғалымдар.
Саяси апаттар
Несмотря на то, что долгое время в Казахстане наблюдалась практика незамедлительной отставки высших чинов при чрезвычайных ситуациях (взять хотя бы Мактаарал или Арысь), на этот раз президент не спешит устраивать «чистку». С одной стороны, в нынешних условиях менять руководитель поздно, и нужно как можно скорее ликвидировать последствия паводков. С другой, как мы уже отмечали в начале статьи, менять почти некого. Новые назначения происходят в Казахстане с поразительной частотой. В этом можно разглядеть как стремление руководства страны избавиться от имен «старого Казахстана», так и кадровый голод.
Авторы телеграмм-канала Prokadry справедливо заметили: «Паводки, а до того многочисленные аварии в системе отопления показали, что после Қаңтара и ухода целой обоймы «назарбаевской» номенклатуры в системе управления возникла огромная брешь. Страна нуждается в крепких хозяйственниках вне зависимости от политической конъектуры и каких-то просчетов в прошлом, вызвавших их опалу». Токаеву все же пришлось обратиться к чиновникам из «старого Казахстана». Канат Бозумбаев, возглавлявший Алматинскую область во время Январских событий, а до этого Министерство энергетики, экстренно был назначен заместителем премьер-министра. На него возложены обязанности курировать вопросы региональной политики, жилищно- коммунального хозяйства, чрезвычайных ситуаций и водных ресурсов. Он должен стать буквально кризис-менеджером в критической для страны ситуации - паводках.
