«Почему 3%, а не 2%?»: Как в Западно-Казахстанской области депутаты розничный налог снижали
Представьте, в ваших руках есть власть максимально улучшить положение определенной группы людей, сделать это лишь наполовину или вообще ничего не менять. При этом от вас требуется всего лишь проголосовать. Что вы выберете? Депутаты Западно-Казахстанского маслихата решили избрать путь полумер, в то время как их коллеги избрали максимальное благо для своих избирателей. А вот почему они так поступили, попробуем разобраться в данной статье. Если вы еще не догадались, благо - это льготная ставка розничного налога, а группа людей - предприниматели.
Автор: Редакция Fresh City
Что это такое?
Начнем с того, что такое розничный налог и почему депутаты решают, какой будет его ставка.
Розничный налог - это специальный налоговый режим (СНР) для предпринимателей, осуществляющих один или несколько видов деятельности из списка, определенного Правительством РК (в январе был расширен с 190 до 364 наименований ОКЭД). Изначально его вводили как меру поддержки МСБ в период пандемии, но в последующем он претерпел ряд изменений и остался с казахстанцами еще на несколько лет.
Розничный налог с базовой ставкой 4-8% заменяет собой 3-10% ИПН, 10-20% КПН, 12% НДС. 4% платят те, кто реализует товары или услуги физ.лицам, а 8% - те, кто делает то же самое, но для юр. лиц. При том, что маслихаты областей, городов и районов имеют полномочия снизить ставку розничного налога до 2%.
После всех редакций, СНР могут применять предприниматели, подходящие под эти три категории:
Кто поддерживает розничный налог?
Политическую поддержку предпринимателей на уровне Мажилиса оказывает фракция «Ак Жол». В этом году они направили запрос министру национальной экономики Нурлану Байбазарову, содержащий предложение снизить ставку розничного налога до 2%. Ранее они адресовали аналогичные запросы в Правительство и местные органы власти всех регионов.
«Отсутствие тотального контроля и давления - и есть основа массового предпринимательства. Если даже кто-то и скроет лишние 10-20 тыс. тенге - эти деньги останутся в стране. Зато государству не нужно содержать армию проверяющих», - приводит доводы депутатов официальный телеграм-канал Мажилиса.
Как отметил заместитель председателя ЗКОФ ДПК «Ак Жол» Багдат Измагамбетов, инициативу «сверху» депутаты областного, городского и районных маслихатов поддержали и неоднократно поднимали данный вопрос на заседаниях.
«Партия «Ак Жол» - это партия предпринимателей. Большинство членов партии являются предпринимателями. Малый бизнес, которого напрямую касается розничный налог, должен быть локомотивом экономики - как по поступлению налогов, так и по созданию рабочих мест. Развитие малого бизнеса - это, по сути, решение всех наших проблем», - считает депутат Западно-Казахстанского областного маслихата Аскар Мергалиев.
Почему депутаты не договорились?
Проголосовать за ставку в 2% было принципиально важно, так как допустимый по закону вариант в 3% попросту не имеет смысла. «Если установят налог на уровне 3%, то он будет почти таким же, как на «упрощенке». Тогда предпринимателям, а особенно с небольшим штатом сотрудников, не будет понятно, зачем менять на одно и то же», - рассуждает Аскар Мергалиев. 20 февраля на 10-ой очередной сессии областного маслихата вопрос со льготной ставкой розничного налога выносился на обсуждение. И тут не совсем ясно, как в итоге депутаты пришли к выводу, что налог должен составить 3%, тогда как обговаривалась 2%-ая ставка - почти во всех областях депутаты голосовали за максимальное снижение. На самой сессии наши журналисты не присутствовали, а те, кто был в зале в тот день, рассказывают следующее: «Поднялась какая-то женщина и объявила: «Все, будет 3%». Кто это был, нам не удалось выяснить.
А что с бюджетом? Как известно, местные бюджеты пополняются за счет земельного налога, налога на имущество физических и юридических лиц, сбора за регистрацию физических лиц, занимающихся предпринимательской деятельностью, юридических лиц, гос. пошлин и т.д. В рамках налоговой реформы и расширения самостоятельности регионов, в местный бюджет также поступают ИПН, социальный, имущественный и транспортный налоги. С 2023 года к ним прибавились платеж по возмещению исторических затрат, плата за использование животным миром, а также госпошлины на выдачу документов, удостоверяющих личность, за получение водительских прав, выдачу государственных регистрационных знаков, при совершении нотариальных действий, с подаваемых в суд исков и пр. К ним же причисляются административные штрафы, пени, санкции, взыскания и т.д. Если предприниматели переходят на СНР, получается бюджет региона останется без взносов по ИПН? Сразу стоит отметить, что нет. Во-первых, перейти на розничный налог смогут не все. Во-вторых, МСБ не является главным донором бюджета, а потому ввод льготной ставки практически не будет ощущаться на доходах региона. «Министерство экономики разрабатывая концепцию розничного налога все подсчитало. Напомню, помимо 4%-ого налога есть еще и 8%-ый, который применяется при сделках между двумя юридическими лицами. К примеру, если колбасный цех продает колбасу в магазин, то есть другому юридическому лицу, то колбасный цех будет платить 8% розничного налога, а магазин, продавая товар конечному потребителю будет платить 2-3%, если депутаты того региона утвердят снижение. Таким образом, эти 8% будут компенсировать снижение ставки до 2 или 3%», - поясняет Аскар Мергалиев.
А что по прогнозам?
С точки зрения финансовой и экономической выгоды, вопрос с розничным налогом досконально изучен профильными министерствами. Мы же готовы сделать прогнозы касательно бизнес-климата в регионе.
По закону, районные маслихаты имеют право провести собственное голосование и установить у себя ставку розничного налога в 2%. Например, в начале марта должна состояться сессия маслихата района Байтерек, на которой депутаты могут сделать это. Таким шагом они резко поменяют ситуацию. Предпринимателям будет выгодно регистрироваться в районе, где ставка розничного налога 2%. Кто-то захочет поменять «прописку» только юридически, а кто-то задумается о переориентировании бизнеса на село. Все зависит от итогового решения депутатов. В их руках сейчас сосредоточены интересные карты, главное правильно ими сыграть.
«Неге 2 пайыз емес, 3 пайыз?»: Батыс Қазақстан облысында депутаттар бөлшек сауда салығын қалай төмендетті
Елестетіп көріңізші, сізде белгілі бір топтың жағдайын мүмкіндігінше жақсартуға, оны жарты жолда ғана жасауға немесе ештеңені өзгертпеуге мүмкіндік бар. Бар болғаны дауыс беру керек. Сіз не таңдайсыз? Батыс Қазақстан мәслихатының депутаттары жарты шара жолын таңдауды ұйғарса, әріптестері өз сайлаушылары үшін барынша тиімділікті таңдады. Бірақ олардың неге бұлай жасағанын осы мақалада анықтауға тырысайық. Егер сіз әлі болжамаған болсаңыз, жеңілдік бөлшек салық ставкасы, ал адамдар тобы кәсіпкерлер.
Бұл не?
Бөлшек сауда салығы дегеніміз не және оның мөлшерлемесі қандай болатынын депутаттар неліктен шешетінінен бастайық.
Бөлшек сауда салығы – Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тізбедегі қызметтің бір немесе бірнеше түрін жүзеге асыратын кәсіпкерлерге арналған арнаулы салық режимі (Қаңтар айында ол 190-нан 364 ОКЕД позициясына дейін кеңейтілді). Бастапқыда бұл пандемия кезінде ШОБ-ты қолдау шарасы ретінде енгізілген болатын, бірақ кейін ол бірқатар өзгерістерге ұшырап, тағы бірнеше жыл қазақстандықтардың еншісінде қалды.
Базалық мөлшерлемесі 4-8% бөлшек сауда салығы 3-10% жеке табыс салығын, 10-20% корпоративтік салықты, 12% ҚҚС ауыстырады. Жеке тұлғаларға тауарларды немесе қызметтерді сататындар 4% төлейді, ал 8% -ды осымен айналысатындар төлейді, бірақ заңды тұлғалар үшін. тұлғалар Облыстардың, қалалардың және аудандардың мәслихаттарында бөлшек сауда салығы ставкасын 2%-ға дейін төмендетуге өкілеттік берілгеніне қарамастан.
Барлық түзетулерден кейін SNR-ді осы үш санатқа сәйкес келетін кәсіпкерлер пайдалана алады:
Бөлшек сауда салығын кім қолдайды?
Кәсіпкерлерге Мәжіліс деңгейінде саяси қолдау көрсетуді «Ақ жол» фракциясы жүзеге асырады. Биыл олар Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаровқа бөлшек сауда салығын 2 пайызға дейін төмендету ұсынысын қамтитын сауал жолдаған. Бұған дейін олар Үкіметке және барлық облыстардың жергілікті билік органдарына осындай сауалдар жолдаған болатын.
"Толық бақылау мен қысымның жоқтығы - жаппай кәсіпкерліктің негізі. Біреу артық 10-20 мың теңгені жасырса да, бұл ақша елде қалады. Бірақ мемлекетке инспекторлар армиясын ұстаудың қажеті жоқ", - делінген Мәжілістің ресми телеграм-каналында депутаттардың уәждерін келтірген.
«Ақ жол» ҚДП БҚОФ төрағасының орынбасары Бағдат Ізмағамбетов атап өткендей, облыстық, қалалық және аудандық мәслихат депутаттары «жоғарыдан» көтерілген бастаманы қолдап, бұл мәселені жиындарда талай рет көтерген болатын.
«Ақ жол» партиясы – кәсіпкерлер партиясы. Партия мүшелерінің басым бөлігі – кәсіпкерлер. Бөлшек саудадан түсетін салық тікелей әсер ететін шағын бизнес – салық түсімдері жағынан да, жаңа жұмыс орындарын ашу жағынан да экономиканың қозғалтқышы болуы керек. Шағын кәсіпкерлікті дамыту – шын мәнінде, біздің барлық мәселелеріміздің шешімі», – дейді Батыс Қазақстан облыстық мәслихатының депутаты Мерғали Асқар.
Депутаттар неге келіспеді?
2 пайыздық мөлшерлеме үшін дауыс беру өте маңызды болды, өйткені заңды түрде қолайлы 3 пайыздық опцияның мағынасы жоқ. «Егер олар салықты 3% деңгейінде белгілесе, ол оңайлатылған жүйедегімен бірдей болады». Сонда кәсіпкерлер, әсіресе, штаты аз, неге бір нәрсеге ауысу керектігін түсінбей қалады», - дейді Асқар Мерғалиев.20 ақпанда облыстық мәслихаттың кезекті 10-шы сессиясында бөлшек саудада салықтың жеңілдетілген мөлшерлемесі мәселесі талқыға салынды.Ал бұл жерде депутаттардың салық ставкасын қалай талқылағаны, ақырында салық ставкасы %2 деген қорытындыға келгені толық түсініксіз. - Барлық облыстарда депутаттар барынша қысқартуға дауыс берді, біздің журналистер сессияның өзінде болған жоқ, сол күні залда отырғандар: «Бір әйел тұрып: «Болды, 3% болады» деп мәлімдеді. Оның кім екенін біле алмадық.
Ал бюджет ше? Жергiлiктi бюджеттер жер салығы, жеке және заңды тұлғалардың мүлiк салығы, кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды, заңды тұлғаларды және мемлекеттiк тiркеу алымдарымен толықтырылады. алымдар және т.б.Салық реформасы және аймақтық тәуелсіздікті кеңейту шеңберінде жергілікті бюджетке жеке табыс салығы, әлеуметтік, мүлік және көлік салықтары да түседі. 2023 жылдан бастап оларға тарихи шығындарды өтеу, жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін алымдар, сондай-ақ жеке басын куәландыратын құжаттарды бергені, жүргізуші куәлігін алғаны, мемлекеттік тіркеу белгілерін бергені үшін, нотариаттық іс-әрекеттер жасағаны үшін, сотқа шағым түсіргені үшін және т.б. мемлекеттік алымдар төленеді. Бұған әкімшілік айыппұлдар, айыппұлдар, айыппұлдар және т.б. кіреді. Кәсіпкерлер SNR-ге ауысады, аймақтың бюджеті ЖТИ жарналарынсыз қала ма? Жоқ екенін бірден атап өткен жөн. Біріншіден, бөлшек сауда салығына кез келген адам ауыса алмайды. Екіншіден, ШОБ бюджеттің негізгі доноры болып табылмайды, сондықтан жеңілдетілген мөлшерлемені енгізу аймақтың кірісіне іс жүзінде әсер етпейді. "Бөлшек саудаға салынатын салықтың тұжырымдамасын әзірлеу кезінде Экономика министрлігі барлығын есептеп шықты. Еске сала кетейін, 4 пайыздық салықтан басқа екі заңды тұлға арасындағы операцияларға қатысты 8 пайыздық салық бар. Мысалы, шұжық цехы шұжықты дүкенге, яғни басқа заңды тұлғаға сатса, онда шұжық цехы бөлшек саудаға, ал дүкеннің өнімі бөлшек саудаға 8 пайыз төлейді. тұтынушы, егер сол өңірдің депутаттары төмендетуді мақұлдаса, 2-3% төлейді, осылайша, бұл 8% ставканың 2 немесе 3% -ға дейін төмендеуін өтейді», - деп түсіндірді Асқар Мерғалиев.
Болжамдар қандай?
Қаржы-экономикалық тиімділік тұрғысынан бөлшек салық мәселесі тиісті министрліктер тарапынан жан-жақты зерделенген. Біз аймақтағы бизнес-климатқа қатысты болжамдар жасауға дайынбыз.
Заңға сәйкес, аудандық мәслихаттар жеке дауыс беру құқығына ие және бөлшек сауда салығының мөлшерлемесін 2 пайыз деңгейінде белгіледі. Мәселен, наурыз айының басында Бәйтерек аудандық мәслихатының сессиясы болуы керек, онда депутаттар мұны істей алады. Бұл қадаммен олар жағдайды түбегейлі өзгертеді. Кәсіпкерлердің бөлшек сауда салығы 2 пайызды құрайтын аймаққа тіркелуі тиімді болмақ. Біреулер «тіркеулерін» тек заңды түрде өзгерткісі келеді, ал басқалары бизнесін ауылға қайта бағыттауды ойлайды. Барлығы депутаттардың соңғы шешіміне байланысты. Қызықты карталар қазір олардың қолында шоғырланған, бастысы - оларды дұрыс ойнау.
