Ртутный столбик термометра ниже нуля. Все торопятся одеться потеплее, но только не те, кто с полотенцем через плечо торопится на пляж. Место дислокации моржей - городской парк. Здесь несколько раз в неделю собираются те, кто в один момент круто изменил свою жизнь, с головой окунувшись в моржевание, точнее в ледяную воду. Вот и в этом году моржи уже открыли купальный сезон. Вся дружная команда в сборе.
Автор: Редакция Fresh City
Елена Шапошникова вспоминает день, когда первый раз увидела купающихся людей в ледяном Чагане. Подошла просто посмотреть. Была уверена, на такое лично она никогда согласится. Еще ребенком была склонна к простудным заболеваниям, часто простывала, будучи взрослой. И нырнуть в прорубь. Ни за что! Но ее уговорил брат, который предложил попробовать.
- Я, конечно, долго думала, но потом позвонила ему и сказала, давай сходим, посмотрим. Оказалось, что пришли и остались, опытные моржи нас встретили тепло и помогли сделать первый шаг, - рассказывает Елена. - Не могу сказать, что совсем не простываю, такое случается иногда, но чувствую себя намного бодрее. К тому же про ангину и бронхит практически забыла.
В составе местного клуба любителей зимнего плавания люди разного возраста, профессий, но всех их объединяет желание быть здоровыми, активными и позитивными. Возглавляет компанию Николай Семенович Рашник. Возраст у него преклонный, он самый старший, но это не мешает ему настраивать остальных на «подвиг». Перед заплывом в купели обязательно ряд физических упражнений и пробежка по тропинкам парка. И только когда организм подготовлен - в воду.
Валентина Александровна Турсинова плавает в ледяной реке около 40 лет. Говорит, без этого своей жизни не представляет. А началось все случайно, отдыхала в санатории, отдыхающие окунались в проруби, пригласили окунуться. Думать не стала, согласилась сразу. Правда, главный врач санатория отговаривал, даже попросил написать расписку, что в случае непредвиденной ситуации учреждение ответственности не несет. Подошла Валентина Александровна к купели и сразу нырнула с головой. Вынырнула другим человеком. С тех пор ни разу не болела простудными заболеваниями, да и про астму забыла, а ведь врачи делали неутешительные прогнозы. В этом году ей исполнилось 80 лет, а она про возраст и не думает.
Алан Габдулов в проруби как рыба в воде. Если другие входят в воду осторожно, то подросток с разбегу. Экстремальный метод оздоровления для него выбрали его родители, тоже моржи. Закаливать стали, когда ребенку было несколько месяцев. Самый молодой морж неоднократно участвовал в различных соревнованиях среди взрослых. Свои первые медали привез из Петрозаводска несколько лет назад, там проходили соревнования по зимнему плаванию. С тех пор принципам не изменяет, всегда и везде становится победителем. Ездил в Санкт-Петербург привез сразу две медали - золотую, серебряную. В его копилке достаточно наград. Алан единственный в Казахстане подросток, кто свободно плавает в ледяной реке в трех стилях: баттерфляем, брассом и вольным. И не важно, что в воздухе минус 40. Последнюю поездку на соревнования в Россию Алану помогли организовать волонтеры, клич объявила Асель Мырзахметова. Написала в Инстаграм про необычного парня, попросила скинуться, кто сколько может. В итоге нужная сумма была собрана. Асель не без гордости говорит, что она сама вместе со своими друзьями ведет активный и спортивный образ жизни. А два года назад стала тоже окунаться в проруби.
- Никакого страха в первый раз не было, - говорит девушка. - Все зависит от личного настроя. Я воду воспринимаю как исцеление, захожу с мыслью, что это оздоровительная и очень полезная для здоровья процедура.
Уральский клуб любителей зимнего плавания существует больше 40 лет, за это время через него прошли сотни людей, которые однажды, преодолев страх перед холодом, теперь не боятся простуды.
- Ледяная вода - живая, - уверенно говорит Елена Шапошникова. - Зимой она сжалась, поменяла структуру. Поэтому и стала лекарством. У нее совсем другая плотность, она стерильна, поэтому мы не болеем инфекционными заболеваниями.
Моржевание, без сомнения, дает колоссальный оздоравливающий эффект. Укрепляются сосуды, да и сердечно-сосудистая система взбадривается. Но сразу окунаться в прорубь опытные моржи не советуют. Особенно людям среднего и пожилого возраста. Начинать нужно с простого обливания прохладной водой в собственной ванной. Сначала ноги, потом по пояс, выше. Главное условие - без перерыва, каждый день! При этом необязательно сразу холодной водой. Можно водичкой комнатной температуры, затем все более и более холодной. А когда сможете обливаться холодной водой полностью, с головой, можно попробовать и в прорубь.
Похолодало - пора купаться!
Күн суып барады - жүзу уақыты!
Термометрдегі сынап бағанасы нөлден төмен. Барлығы жылы киінуге асығады, бірақ иығына орамал тағып жағаға асыққандар емес. Морждардың орналасқан жері - қалалық саябақ. Мұнда аптасына бірнеше рет қыста суға түсуге, дәлірек айтсақ, мұзды суға батып, өмірін күрт өзгерткендер осында жиналады. Биыл морждар суға түсу маусымын ашты. Бүкіл достық ұжым жиналды.
Елена Шапошникова мұзды Шағанда жүзіп жүрген адамдарды алғаш көрген күнін еске алады. Мен жай ғана қарау үшін келдім. Ол мұнымен ешқашан келіспейтініне сенімді болды. Бала кезімде суық тиюге бейім болдым, ересек адамда жиі суық тиетінмін. Және шұңқырға сүңгіңіз. Мүмкін емес! Бірақ оны сынап көруді ұсынған ағасы көндірді.
«Әрине, мен ұзақ ойладым, бірақ содан кейін мен оған қоңырау шалып, барайық және көрейік» дедім. Олар келіп, қалған болып шықты; тәжірибелі морждар бізді жылы қарсы алып, алғашқы қадам жасауға көмектесті, - дейді Елена.- Мен мүлдем суық тигізбеймін деп айта алмаймын, бұл кейде болады, бірақ мен өзімді әлдеқайда көңілді сезінемін.Сонымен қатар, мен тамақ ауруы мен бронхит туралы ұмытып кете жаздадым.
Жергілікті қысқы жүзу үйірмесі әр түрлі жастағы және кәсіптегі адамдардан тұрады, бірақ олардың барлығын дені сау, белсенді және позитивті болу ниеті біріктіреді. Компанияны Николай Семенович Рашник басқарады. Ол егде жастағы, ол ең үлкені, бірақ бұл оған басқаларды «ерлікке» баулуға кедергі болмайды. Шрифтпен жүзу алдында бірқатар физикалық жаттығулар мен саябақтың жолдарымен жүгіру қажет. Ал дене дайын болған кезде ғана - суға.
Валентина Александровна Турсинованың мұзды өзенде жүзгеніне 40 жылдай болды. Ол онсыз өмірін елестете алмайтынын айтады. Барлығы кездейсоқ басталды, мен шипажайда демалып жатырмын, демалушылар мұз шұңқырында суға түсіп жатыр, мені суға түсуге шақырды. Мен екі рет ойланбай, бірден келістім. Рас, шипажайдың бас дәрігері мені сөзімнен тайдырды, тіпті күтпеген жағдай бола қалса, мекеме жауапты емес деп қолхат жазып беруімді өтінді. Валентина Александровна шрифтке жақындап, бірден басымен сүңгіп кетті. Ол басқа адам болып шықты. Содан бері мен ешқашан суық тиген емеспін, демікпе дегенді ұмыттым, бірақ дәрігерлер көңілсіз болжамдар жасады. Биыл ол 80 жасқа толды, бірақ ол жасы туралы ойламайды.
Алан Ғабдулов судағы балықтай мұз құрсауында. Егер басқалар суға мұқият кірсе, онда жасөспірім жүгіруге кіріседі. Оны қалпына келтірудің экстремалды әдісін ата-анасы, сонымен қатар морждар таңдады. Олар бала бірнеше айлық болғанда қатая бастады. Ең жас морж ересектер арасындағы түрлі жарыстарға бірнеше рет қатысқан. Мен алғашқы медальдарымды бірнеше жыл бұрын қысқы жүзу жарыстары өткен Петрозаводскіден әкелдім. Содан бері ол өз ұстанымдарын өзгертпей, әрқашан және барлық жерде жеңімпаз атанады. Мен Санкт-Петербургке барып, бірден екі медаль алып келдім – алтын мен күміс. Оның қазынасында марапаттары жеткілікті. Алан мұзды өзенде үш стильде: баттерфляй, брасс және фристайл бойынша еркін жүзе алатын Қазақстандағы жалғыз жасөспірім. Оның ауада минус 40 болғаны маңызды емес. Еріктілер Аланның Ресейдегі жарысқа соңғы сапарын ұйымдастыруға көмектесті, бұл туралы Әсел Мырзахметова хабарлады. Мен Instagram-да ерекше жігіт туралы жаздым және барлығынан мүмкіндігінше чипке кіруді сұрадым. Нәтижесінде қажетті сома жиналды. Әсел өзінің достарымен бірге белсенді және спорттық өмір салтын ұстанатынын мақтанышсыз дейді. Екі жыл бұрын мен де мұз шұңқырларына сүңгуді бастадым.
«Алғаш рет қорқыныш болған жоқ», - дейді қыз. - Барлығы сіздің жеке көңіл-күйіңізге байланысты. Мен суды емдік деп қабылдаймын, бұл емдік және денсаулыққа өте пайдалы процедура деген оймен барамын.
«Жайық» қысқы жүзу үйірмесі 40 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келеді, осы уақыт ішінде ол жерден бір кездері суықтан қорқуын жеңген, қазір суықтан қорықпайтын жүздеген адамдар өтті.
«Мұзды су тірі», - дейді Елена Шапошникова сенімді түрде. – Қыста кішірейіп, құрылымын өзгертті. Сондықтан ол дәріге айналды. Оның тығыздығы мүлдем басқа, ол стерильді, сондықтан біз жұқпалы аурулардан зардап шекпейміз.
Қысқы жүзу, сөзсіз, керемет емдік әсері бар. Қан тамырлары нығайып, жүрек-тамыр жүйесі күшейеді. Бірақ тәжірибелі морждар мұзды шұңқырға бірден сүңгуді ұсынбайды. Әсіресе, орта жастағы және қарт адамдар. Жуынатын бөлмеде қарапайым салқын сумен жуудан бастау керек. Алдымен аяғы, содан кейін белі терең, жоғары. Негізгі шарт - үзіліссіз, күн сайын! Бұл жағдайда дереу суық суды пайдалану қажет емес. Суды бөлме температурасында ішуге болады, содан кейін суық және суық. Ал сіз өзіңізді суық сумен толығымен шайып алған кезде, оны мұзды тесікке салып көріңіз.
