Заводские династии - это не просто история о работе, это история о людях, о преемственности поколений, о традициях, которые формировали идентичность целых городов и регионов. Это живая нить, связывающая прошлое и будущее промышленности. И важно сохранять память об этих людях и их вкладе в развитие нашей страны.
На заводе «Зенит» работает династия, чей трудовой стаж в общей сложности составляет 200 лет. Сейчас династию продолжает Алексей Владимирович Бахарев. Он проработал на заводе 33 года, начинал учеником, потом связистом, а сейчас - начальник отдела связи. Здесь же работает и его супруга.
Алексей Владимирович с гордостью рассказывает историю их трудовой семьи. У истоков стоял его дед, Александр Павлович Бережной. Он пришел на предприятие сразу после окончания Великой Отечественной войны; в то время на заводе уже работали его брат, Иван Павлович, и его жена, Мария Власовна, которые в 1941 году были эвакуированы в Уральск вместе с заводом из Ленинграда. С первых дней Александр Павлович зарекомендовал себя ответственным работником, и его назначили на должность инженера по технике безопасности.
В толстом семейном альбоме хранятся уже пожелтевшие фотографии тех времен. На снимках - многочисленные родственники, все они заводчане, их друзья и коллеги. Многих уже нет в живых, но осталась память.
Четверо детей Александра Павловича и Марии Власовны, окончив школу, тоже пришли на завод. Три сына и дочь достойно продолжили дело своих родителей. Каждое утро гудок оповещал о начале нового трудового дня, и к заводской проходной вереницей тянулись рабочие. Среди них была и семья Бережных.
Старший сын, Станислав Александрович, начинал токарем, проработал на предприятии 20 лет, а когда открыли завод «Омега», ушел туда. Владимир Александрович, средний сын, тоже пришел на завод. Затем окончил вечернюю школу, поступил в Уральский педагогический институт им. А. С. Пушкина, а после окончания вуза стал преподавать в школе. Со школьной скамьи на заводе и младший сын - Сергей Александрович. Он работал слесарем, затем трудился в цеху связи. В трудовой книжке у него так и осталась одна-единственная запись. Проработал он на заводе до самой пенсии, стаж работы составил 51 год. Супруги двух братьев, Александра Кузьминична и Вера Павловна, тоже были заводчанками. Так что веселые свадьбы гуляли всем рабочим коллективом.
Дочь основателей династии, Татьяна Александровна, не стала исключением и тоже работала на заводе. Пришла в цеха сразу после школы, параллельно поступила в экономический техникум при заводе. Начинала разнорабочей, но после окончания учебного заведения стала экономистом-плановиком.
Со своим супругом, Владимиром Федоровичем Бахаревым, она познакомилась на заводе. Он работал водителем электрокара и тоже был из славной заводской династии. Его отец, Бахарев Федор Михайлович, пришел с войны и стал рабочим в кузнечном цеху, был старшим мастером. Его сестра, Бахарева Татьяна Федоровна, проработала на заводе до пенсии.
Алексей Владимирович продолжил династию именно по этой семейной ветви. И он сам, и его многочисленные родственники, которые работали на заводе, очень гордятся статусом рабочего человека. Завод - их семья, здесь шло становление и происходили самые важные моменты в жизни.
Начиная с далекого 1941 года завод пережил целую эпоху. Многое изменилось, многое пережито. Неизменным осталось отношение к людям. Завод действительно стал второй семьей для тысяч уральцев. Он был и остается не только местом работы, где проходят трудовые будни, но и школой жизни.
В советские годы завод имени Ворошилова называли флагманом промышленности области. Сегодня завод «Зенит» стал флагманом казахстанского кораблестроения и входит в структуру предприятий оборонно-промышленного комплекса. За эти годы «Зенит» спустил на воду десятки скоростных катеров и военно-сторожевых кораблей.
В сложные 90-е годы многие заводчане были вынуждены уйти с предприятия. Время было непростое, случались задержки зарплаты. Людям было тяжело расставаться с заводом. Но предприятие осталось в их сердцах, как остались и традиции. Люди по-прежнему выходили на демонстрации 1 мая, 7 ноября, 9 мая. Явка была стопроцентная, в колоннах - не только рабочие, но и члены их семей. 9 мая устраивали концерт и День открытых дверей на заводе. Прийти могли все желающие, кто когда-то здесь трудился. Встречи, объятия, радость в глазах… Ни одна встреча не проходит без воспоминаний и песен. Завод дал путевку в жизнь всем, кто там работал. И это не только рабочие места: многие получали квартиры и дачи.
Сложно переоценить ценность заводских династий. Это не просто трудовые коллективы, это хранители уникальных знаний, навыков и традиций. Они - живое воплощение истории предприятия, его дух и гордость. Сохранение памяти о них - это сохранение части нашей промышленной истории, свидетельство трудового героизма и преданности своему делу.
Зауыт әулетінің дастаны
Көптеген жылдар, кейде ондаған жылдар ішінде зауыттар жай жұмыс орны емес, бүкіл отбасының өмірінің бір бөлігіне айналды. Балалар ата-анасының жолын қуып, олардың тәжірибесі мен өнерін бойына сіңірген кезде нағыз әулеттер қалыптасты. Зауыт жұмысшыларының отбасында өскен жұмысшылар бала кезінен кәсіпорын мәдениетін, кәсіпке деген құрмет пен мақтаныш сезімін бойына сіңірді. Зауыттағы жұмыс бірнеше ұрпаққа тұрақты табыс пен әлеуметтік кепілдік берді.
Зауыт әулеттері - бұл жай ғана еңбек туралы әңгіме емес, бұл адамдар туралы, ұрпақтар сабақтастығы туралы, тұтас қалалар мен аймақтардың болмысын қалыптастырған дәстүрлер туралы әңгіме. Бұл өнеркәсіптің өткені мен болашағын байланыстыратын тірі жіп. Және бұл тұлғалардың естелігін және еліміздің дамуына қосқан үлесін сақтау маңызды.
«Зенит» зауытында еңбек өтілі 200 жылды құрайтын әулет жұмыс істейді. Қазір әулетті Алексей Владимирович Бахарев жалғастыруда. Ол зауытта 33 жыл бойы шәкірт болып, одан кейін сигналшы, қазір байланыс бөлімінің бастығы болып еңбек етті. Әйелі де осында жұмыс істейді.
Алексей Владимирович олардың жұмысшы отбасының тарихын мақтанышпен айтады. Оның бастауында атасы Бережной Александр Павлович тұрды. Ол ротаға Ұлы Отан соғысы аяқталғаннан кейін бірден келді; Ол кезде оның ағасы Иван Павлович пен оның әйелі Мария Власовна зауытта жұмыс істеп, 1941 жылы Ленинградтан зауытпен бірге Оралға эвакуацияланған болатын. Алғашқы күндерден бастап Александр Павлович өзін жауапты қызметкер ретінде танытып, қауіпсіздік техникасының инженері қызметіне тағайындалды.
Қалың отбасылық альбомда сол кездегі сарғайған фотосуреттер бар. Фотосуреттерде көптеген туыстары, олардың барлығы зауыт жұмысшылары, достары мен әріптестері бейнеленген. Көбісі енді тірі емес, бірақ естелік қалады.
Александр Павлович пен Мария Власовнаның төрт баласы да мектеп бітірген соң зауытқа келді. Үш ұл мен бір қыз ата-анасының ісін лайықты жалғастырды. Күн сайын таңертең жаңа жұмыс күнінің басталғанын білдіретін дыбыстық сигнал зауыттың кіреберісіне ағылды. Олардың арасында Бережный отбасы да болды.
Үлкен ұлы Станислав Александрович токарь болып бастап, кәсіпорында 20 жыл еңбек етті, «Омега» зауыты ашылғанда сол жерге барды. Зауытқа ортаншы ұлы Владимир Александрович те келді. Одан кейін кешкі мектепті бітіріп, Орал педагогикалық институтына оқуға түседі. Пушкин А.С., университетті бітіргеннен кейін мектепте сабақ берді. Мектепте оқып жүрген кезінен кенже ұлы Сергей Александрович зауытта еңбек етті. Слесарь болып жұмыс істеді, кейін байланыс цехында жұмыс істеді. Оның еңбек кітапшасында әлі бір ғана жазба болған. Ол зауытта зейнеткерлікке шыққанша жұмыс істеді; еңбек өтілі 51 жыл болды. Екі ағайындының жұбайлары Александра Кузьминична мен Вера Павловна да зауыт жұмысшысы болған. Осылайша бүкіл еңбек ұжымы тойларды қызықты өткізді.
Әулеттің негізін қалаушылардың қызы Татьяна Александровна да осы зауытта жұмыс істеді. Мен мектептен кейін бірден цехтарға келдім, сонымен қатар зауыт жанындағы экономика техникумына түстім. Ол жұмысшы болып бастады, бірақ оны бітіргеннен кейін экономист-жоспарлаушы болды.
Ол күйеуі Владимир Федорович Бахаревпен зауытта танысқан. Ол электромобиль жүргізушісі болып жұмыс істеген, сонымен қатар даңқты зауыт әулетінен шыққан. Әкесі Бахарев Федор Михайлович соғыстан келіп, ұста цехында жұмысшы, аға бригадир болған. Оның әпкесі Татьяна Федоровна Бахарева зейнетке шыққанға дейін зауытта жұмыс істеді.
Алексей Владимирович әулетті осы әулет тармағында жалғастырды. Оның өзі де, зауытта еңбек еткен көптеген туыстары да еңбек адамы мәртебесін мақтан тұтады. Зауыт - олардың отбасы, қалыптасуы осы жерде өтті және өмірдегі ең маңызды сәттер болды.
Алыс 1941 жылдан бастап зауыт тұтас бір дәуірді бастан өткерді. Көп нәрсе өзгерді, көп тәжірибе жинақталды. Адамдарға деген көзқарас өзгеріссіз қалды. Зауыт мыңдаған оралдықтар үшін шынымен екінші отбасы болды. Бұл күнделікті жұмыс атқарылатын жұмыс орны ғана емес, өмір мектебі болды және солай болып қала береді.
Кеңес Одағы жылдарында Ворошилов зауыты облыс өнеркәсібінің флагманы деп аталды. Бүгінде «Зенит» зауыты қазақстандық кеме жасау саласының флагманына айналды және әскери-өнеркәсіптік кешен кәсіпорындарының құрылымына кіреді. Осы жылдар ішінде «Зенит» ондаған жүрдек қайықтар мен әскери патрульдік кемелерді суға түсірді.
Қиын 90-шы жылдары көптеген зауыт жұмысшылары кәсіпорынды тастап кетуге мәжбүр болды. Заман қиын болды, жалақы кешіктірілді. Адамдарға зауытпен қоштасу қиын болды. Бірақ кәсіпорын дәстүрлері сияқты олардың жүректерінде қалды. Халық әлі де 1 мамырда, 7 қарашада және 9 мамырда демонстрацияға шықты. Дауыс беруге қатысқандар жүз пайыз болды; колонналарда жұмысшылар ғана емес, олардың отбасы мүшелері де болды. 9 мамыр күні олар зауытта концерттік бағдарлама мен Ашық есік күнін өткізді. Кезінде осында жұмыс істеген кез келген адам келе алады. Кездесулер, құшақтар, көз қуаныш... Бірде-бір кездесу естеліксіз, әнсіз өтпейді. Зауыт онда жұмыс істейтіндердің барлығына өмірдің бастауын берді. Бұл тек жұмыс емес: көптеген пәтерлер мен саяжайлар.
Зауыттық әулеттердің құнын асыра бағалау қиын. Бұл жай ғана еңбек ұжымдары емес, олар қайталанбас білім, дағды мен дәстүрдің сақтаушылары. Олар кәсіпорын тарихының жанды бейнесі, оның рухы мен мақтанышы. Оларды есте сақтау – бұл біздің өндірістік тарихымыздың бір бөлігін сақтау, еңбек ерлігі мен еңбектеріне берілгендіктің айғағы.
