Сергей Зубарев о digital-маркетинге: «Будущее уже наступило»
Эксперт в области стратегического и операционного маркетинга, он знает об инструментах искусственного интеллекта для бизнеса, формировании маркетинговых стратегий и digital-маркетинге все. Сергей Зубарев о том, как он пришел в сферу «будущего», почему предпринимателям опасно игнорировать современные тренды и с чего начать внедрение искусственного интеллекта в бизнес.
Автор: Редакция Fresh City
Вы являетесь экспертом в сфере, которая для многих людей представляется некой технологией из далёкого будущего. Объясните простыми словами, что такое digital-маркетинг?
На самом деле, будущее уже давно наступило. И инструменты Digital-маркетинга сейчас применяются компаниями повсеместно, в первую очередь в Интернете. Тут крайне широкий спектр инструментов, согласно примерным подсчетам их более 10 тысяч. Да, так много. Достаточно назвать некоторые категории, например реклама и промоушен, куда относится большое количество рекламных каналов - поисковый трафик, медийная реклама, видеореклама, а также мобильный маркетинг и инструменты PR. Далее, категории контент-маркетинга и взаимодействия с клиентом - социальные сети, E-mail, CRM, блогеры, сообщества, воронки продаж, чат-боты, колл-треккеры и тд. У Digital-маркетинга есть одно ключевое преимущество для бизнеса - огромные охваты и возможность «достучаться» до потенциальных клиентов в цифровом поле. А это открывает возможность привлекать новых клиентов, удерживать старых, улучшать отношения с клиентами, повышать лояльность и узнаваемость бренда. «Рынок - это диалог», как сказал Джефф Уокер, и digital-маркетинг прекрасно позволяет выстраивать диалоги.
Почему нельзя игнорировать новости из этой сферы, если вы занимаетесь бизнесом?
За новостями нужно следить, так как мир меняется, и технологии развиваются. Что работало вчера, может не работать сегодня, либо могут появиться новые подходы и методы в применении уже классических инструментов. Логично, что никто в здравом уме не желает упускать рыночные возможности. Вот вопрос: «Почему такое разнообразие инструментов, зачем столько всего придумано и все продолжает и продолжает появляться?» Чтобы каждый, исходя из своей специфики бизнеса и бизнес-модели, мог подобрать инструмент, ведущий только к главной цели любого бизнеса - прибыли. Давайте вспомним Билла Гейтса: «В будущем на рынке останется два вида компаний: те, кто в Интернете и те, кто вышел из бизнеса…»
К делу, которым вы сейчас занимаетесь, вы пришли не сразу. Если не секрет, откуда был совершен переход?
Далеко не сразу. Это долгая история. По первому образованию - музыкант. Окончил музыкальный колледж города Рудный и консерваторию им. Курмангазы в Алматы по классу баян. Да, баянист. (Улыбается). С третьего курса консерватории работал как звукорежиссер на студии «Classic». Данная студия была у истоков всем известного нынче радио «Classica 102,8 FM». После окончания консерватории продолжил развиваться как звукорежиссер. Поступил дистанционно в Высшую национальную школу телевидения, а через год и вовсе уехал в Москву учиться в ГИТР им. Литовчина по программе второго высшего образования как звукорежиссер кино и ТВ. Поработал на киностудии «Казахфильм» и 4 года в театре им. М.Ауэзова. Еще со времен консерватории всегда находил время изучать IT-технологии. «Грыз» языки программирования, системное администрирование. В итоге, работая звукорежиссером, поступил в университет «Мирас» и получил еще и высшее техническое образование. Здесь было сильное увлечение именно сетями - СISCORouting and Switching, пентестинг, BSD-системы и тд. Так вот и получился микс в голове творческих и технических профессий. Только все никак не получалось объединить все это. В 2015 абсолютно случайно решил поэкспериментировать с тогда еще «зеленым» Instagram. «Зеленый», так как тогда еще толком и не было привычной сейчас таргетированной рекламы, использовались , в основном, кустарные методы продвижения - массфоловинг, отметки на фотографиях, в комментариях … эх, ностальгия. Меня это сильно увлекло, в итоге занялся арбитражем трафика. Взаимодействовал с CPA-площадками, товарная вертикаль. Именно тогда и начал активно изучать маркетинг, много тестировать, познавать на практике взаимодействие с рынком. Обложился книгами, что называется, прогнал сквозь себя большой пласт истории маркетинга и понял, что это то, что так давно искал. В маркетинге было все - и творчество, и технические моменты, и что самое главное, ни один день не походил на предыдущий. Каждый раз новые вызовы, поиск необычных решений, а также встречи с прекрасными людьми, от которых ты заряжаешься идеями еще больше, и эта энергия двигает тебя вперед.
Сергей Зубарев о digital-маркетинге: «Будущее уже наступило»
Где вы учились, где работали, где совершенствовали навыки?
Если брать конкретно маркетинг, то первый год - сугубо книги и бесконечное количество экспериментов в арбитражном сообществе. Как сейчас помню, запускали первый гив… многие думают, что бум гивов несколько лет назад - это новинка. Нет. (Смеется). Мы разыгрывали еще IPhone 7 . да-да, так давно это было, создавали первые аккаунты-миллионники в СНГ. После, отошел от арбитражого движения, купил франшизу InstaTime и совершил попытку создать свое SMM-агентство. Агентство не пошло, но зато получил огромную базу, действительно, редких знаний, так как в основе франшизы лежали материалы из Hubbard Management System. Активно изучал рекламные системы. Безумно любил и люблю Facebook или как сейчас правильнее - Meta. Являлся Certified Media Buying Professional -высший сертификат для рекламодателей Facebook. Потом перешел в найм, поработал в маркетинговых агентствах на позициях сначала таргетолога, а затем и директора по маркетингу. В 2019 г. стал директором по маркетингу «Бизнес Молодость Казахстан». Последние потоки программы «ЦЕХ» - 29 и 30, потом «БМ», к сожалению, разделился - основатели разошлись. Но это был действительно невероятный опыт, мы собирали офлайн мастер-классы по 600 человек, постоянная докрутка идей, воркшопы, общение, внедрение опыта российских коллег. Безумный был год. Далее работал проектно и как удаленный сотрудник с маркетинговым агентством. Настал 2020 год, карантин. Цифровой маркетинг вошел в новое русло. Меня все более тянуло в управленческую сторону. Хотелось «докрутить» знания. Поэтому поступил на программу NIMAB (обучался через СНГ - MAED), успешно ее завершил и решил рискнуть и пойти на защиту одной из самых непростых сертификаций в мире маркетинга - сертификация от European Marketing Confederation. Называется она EMCQ (European Marketing Certification Qualification). Как выпускник NIMAB сдавал на уровень 6 из 8 доступных (для понимания,EMCQ lvl 4 -это CMO, EMCQ lvl 6 - это Digital Marketing Manager). Сдал 2 сложнейших экзамена , один из них - это защита маркетинговой стратегии компании. В итоге получил заветную квалификацию «DigitalMarketingManager» и сертификацию EMCQ lvl 6. С тех пор активно занимаюсь консалтингом в области маркетинга, разработкой стратегических концепций, разработкой маркетинговых стратегий, активно веду исследования.
Что у вас в планах профессионального развития?
В своей работе я использую собственный маркетинговый фреймворк (сочетание процессов), ни один десяток раз доказавший свою эффективность. Сейчас в планах перевести его авторскую логику в полноценную AI-платформу для разработки маркетинговых концепций. Это реально, что абсолютно каждый сможет прорабатывать гипотезы для своих бизнес-идей и формировать стратегические документы. За все эти годы активной практики скопился довольно большой багаж проектов в разных областях. На вскидку, если считать агентские, в которых принимал самое, что ни на есть, активное участие - это точно более 200 проектов. Отрасли - от инфонаправлений до ритейла и фармкомпаний. Для примера, такие компании как «Бизнес Молодость Казахстан», «Люди Дела», NLP High School, САМО, X10, RichBrothers, Bionorica, Alhadaya, Venatura, Omshop…
Продолжаю учиться. С сентября стартует обучение в Oxford College of Marketing по программе CIM7. Это последний и самый сложный шаг в обучении для подачи на Chartered Marketer - высшая международная ступень в маркетинге.
Сегодня вы проводите курсы по digital-маркетингу, искусственному интеллекту для бизнеса. В каких видах бизнеса наиболее востребованы ваши курсы? И как можно у вас обучиться?
Что касается искусственного интеллекта, данная тема сейчас только развивается на массовом рынке, поэтому отдельный курс конкретно по ней не веду. Ряд инструментов, которые уже можно и нужно использовать, разумеется, демонстрирую, но в рамках других программ. Педагогика для меня - скорее способ коммуникации с рынком. Так скажем, большая мечта и идея - знакомство бизнесменов с инструментами, позволяющими эффективно выполнять бизнес - задачи через маркетинг. В основе всех курсов лежит все тот же собственный фреймворк, который активно применяю в консалтинге. Так как педагогика не является основным направлением деятельности, то и в рынке не представлен слишком открыто, как ряд общеизвестных бизнес-тренеров. По идее, я и не считаю себя бизнес-тренером, так как первично доношу до людей те практики и инструменты, что сейчас активно применяются за пределами нашей страны и те адаптации инструментов, что применяю сам. Из курсов и тренингов веду следующие авторские программы: «Маркетинговое планирование. Стратегическая сессия» на платформе JVTeam, «Маркетинг инноваций» в AlmaUMBA, «Цифровой маркетинг» в Farabi Business School MBA. Также являюсь наставником в Академии маркетинга «MAED» (г.Москва) по программам подготовки директоров по маркетингу.
Аналитики Euromonitor International одним из трендов в 2023 году назвали «автоматизацию с человеческим лицом», то есть искусственный интеллект. Где может применяться искусственный интеллект?
Забавно, мы применяли и применяем технологии искусственного интеллекта (ИИ) ежедневно уже много лет и даже не задумываемся об этом, но с выходом чат-бота ChatGPT мир содрогнулся, вспомнил о Скайнет (шутка) и занялся активным поиском возможностей применения данных технологий. А ведь мы используем системы сбора и анализа данных и ИИ, действия на их основе постоянно. К примеру, мобильный телефон, являющийся,по сути, системой персонального медиа. Мы даже и не задумываемся о том, откуда появляются списки рекомендаций музыки, фильмов, видео, новостей, постов, статей, изображений, товаров в различных приложениях и на сайтах. Почему реклама в Интернете, как правило, соответствует нашим интересам? Как при разблокировании телефона происходит распознавание лица владельца телефона? Как камера при съемке фото или видео определяет лица и улыбки в кадре? На руках у вас Smart-часы, которые синхронизированы с телефоном и также передают множество данных - сколько вы прошли шагов, где бывали, какие места посещали. А дома у вас Алиса, голосовой помощник с генерацией голоса за счет ИИ и тд. Сейчас воистину время технологий, сбора безумного объема данных. Как мы можем применять инструменты AI уже сегодня? Важно понять одну вещь,что ИИ не панацея, не волшебная таблетка, мыслить все равно придется. Например, людям нужно сделать следующую операцию - выбрать из пяти вариантов один, это мы умеем делать прекрасно, анализируя ряд факторов, часто психологических. Но у нас есть проблема превратить пять вариантов в десять. Вот именно здесь нам крайне полезны инструменты ИИ. Они прекрасно дополняют брейншторминг (мозговой штурм), полезны при формировании гипотез, референсов/образцов для дизайнера, то есть позволяют ускорить и упростить рутинные процессы. Но, мыслить должен человек. Иначе мы придем к ухудшению качества коммуникации и слишком большой шаблонизации. Это уже можно встретить на рынке.
О чем вы расскажете уральским предпринимателям? Кому особенно будет полезно послушать ваше выступление?
Планируется теплая ламповая встреча. Никакого сложно теоретического материала, показ сугубо практических инструментов, которые можно применять сразу после данного обучения. Скажем так, «универсальные советы на каждый день». Они подойдут и стартапам, и МСБ, и как элементы бизнес-процессов для крупных компаний. Есть большая проблема в рынке инфообразования, что не учитываются моменты, связанные со спецификой B2B. Мы затронем и B2B инструменты, важные для отхода от коммодитизации. Если обобщать, то поговорим о построении Системного Маркетинга, посмотрим на ряд инструментов AI и их применение. Плюс, я дам один очень удобный инструмент из своих наработок для базовой проработки маркетинговых концепций.
Чтобы лучше понять тему, о которой пойдёт речь на вашем мастер-классе в Уральске, как нужно подготовиться? О чем прочитать, какие данные о своём бизнесе проанализировать?
Особой подготовки не требуется. Главное одно - понимать свои бизнес-задачи. И они должны быть четко сформулированы. Так как Цели бизнеса диктуют Цели маркетинга и без прописанных бизнес-задач просто невозможно выстроить системный маркетинг. Да-да, все идет от «головы», и именно вы задаете тонус маркетингу, а не наоборот. Инструменты маркетинга подбираются, исходя из Целей Бизнеса и бизнес задач.
Сергей Зубарев цифрлық маркетинг туралы: «Болашақ келді»
Стратегиялық және операциялық маркетинг саласындағы сарапшы ол бизнеске арналған жасанды интеллект құралдары, маркетингтік стратегияларды қалыптастыру және цифрлық маркетинг туралы бәрін біледі. Сергей Зубарев өзінің «болашақ» саласына қалай келгені, кәсіпкерлер үшін заманауи трендтерді елемеу неліктен қауіпті және жасанды интеллектті бизнеске енгізуді қайдан бастау керектігі туралы.
Сіз көптеген адамдар үшін алыс болашақтағы технологияның бір түрі болып көрінетін саланың маманысыз. Сандық маркетинг деген не екенін қарапайым сөзбен түсіндіріңізші?
Шын мәнінде, болашақ та келді. Ал цифрлық маркетинг құралдарын қазір барлық жерде, ең алдымен Интернетте компаниялар пайдаланады. Құралдардың өте кең ауқымы бар, олардың шамамен 10 мыңнан астамы бар. Иә, сонша. Кейбір санаттарды атау жеткілікті, мысалы, жарнамалық арналардың үлкен санын қамтитын жарнама және жылжыту - іздеу трафигі, дисплейлік жарнама, бейне жарнама, сондай-ақ мобильді маркетинг және PR құралдары. Одан әрі контент маркетингі және тұтынушылармен өзара әрекеттесу категориялары – әлеуметтік желілер, E-mail, CRM, блогерлер, қауымдастықтар, сату шұңқырлары, чат-боттар, қоңырауларды бақылаушылар және т.б. Сандық маркетингтің бизнес үшін бір басты артықшылығы бар – ауқымды қамту және цифрлық салада әлеуетті тұтынушыларға «қол жеткізу» мүмкіндігі. Және бұл жаңа клиенттерді тартуға, ескілерін сақтап қалуға, тұтынушылармен қарым-қатынасты жақсартуға, адалдық пен бренд туралы хабардарлықты арттыруға мүмкіндік береді. Джефф Уокер айтқандай, «нарық - бұл әңгіме», және цифрлық маркетинг әңгіме құруда тамаша.
Неліктен бизнеспен айналысып жатсаңыз, осы саладағы жаңалықтарды елеусіз қалдыра алмайсыз?
Әлем өзгеріп, технология дамыған сайын жаңалықтарды қадағалап отыру керек. Кеше жұмыс істеген нәрсе бүгін жұмыс істемеуі мүмкін немесе классикалық құралдарды пайдалануда жаңа тәсілдер мен әдістер пайда болуы мүмкін. Ақыл-есі дұрыс ешкім нарық мүмкіндіктерін жіберіп алғысы келмейтіні мағынасы бар. Міне, сұрақ: «Неліктен мұндай әртүрлі құралдар бар, неліктен сонша көп нәрсе ойлап табылды және неге бәрі жалғасуда және пайда болуда?» Әрбір адам өзінің нақты бизнесі мен бизнес үлгісіне сүйене отырып, кез келген бизнестің негізгі мақсаты - пайдаға апаратын құралды таңдай алатындай. Билл Гейтсті еске түсірейік: «Болашақта нарықта екі түрлі компания пайда болады: Интернетте жүргендер және бизнесі жоқтар...»
Сіз қазір істеп жатқан бизнеске бірден келген жоқсыз. Құпия болмаса, көшу қайдан келді?
Бірден емес. Бұл ұзақ әңгіме. Бірінші білімі бойынша ол музыкант. Рудный музыкалық училищесін және консерваторияны бітірген. Түйме аккордеон класы бойынша Алматыдағы Құрманғазы. Иә, аккордеон ойнаушы. (Күліп). Консерваториядағы үшінші курстан бастап Classic студиясында дыбыс инженері болып жұмыс істеді. Бұл студия қазір әйгілі «Classica 102.8 FM» радиосының бастауында болды. Консерваторияны бітіргеннен кейін ол дыбыс инженері ретінде дамуын жалғастырды. Ол жоғары ұлттық теледидар мектебіне қашықтан оқуға түсіп, бір жылдан кейін Мәскеуге Мемлекеттік телерадио хабарларын тарату институтына оқуға кетті. Литвалық екінші жоғары білім бағдарламасы бойынша кино және теледидар дыбыс инженері. «Қазақфильм» киностудиясында, 4 жыл бойы атындағы театрда қызмет етті. М.Әуезова. Консерваториядан бері мен IT-технологияларды үйренуге уақыт табатынмын. «Gryz» программалау тілдері, жүйелік басқару. Соның нәтижесінде дыбыс инженері болып жұмыс істеп, «Мирас» университетіне оқуға түсіп, жоғары техникалық білім де алды. Желілерге деген құштарлық күшті болды - CISCORouting және Switching, пентестинг, BSD жүйелері және т. Бірақ мұның бәрін біріктірудің жолы болмады. 2015 жылы кездейсоқ, мен сол кездегі «жасыл» Instagram-мен тәжірибе жасауды шештім. «Жасыл», өйткені ол кезде қазір әдеттегідей мақсатты жарнама болған жоқ, негізінен қолөнерді жарнамалау әдістері қолданылды - жаппай бақылау, фотосуреттердегі белгілер, түсініктемелер ... о, ностальгия. Мен бұған қатты қызығып, трафик арбитражына араластым. CPA платформаларымен өзара әрекеттеседі, өнім тік. Дәл сол кезде мен маркетингті белсенді түрде зерттей бастадым, көп тестілеуден өтіп, нарықпен қалай әрекеттесу керектігін іс жүзінде үйрендім. Мен өзімді кітаптармен көмкердім, олар айтқандай, маркетинг тарихының үлкен қабатынан өттім және бұл менің көптен бері іздегенім екенін түсіндім. Маркетингте бәрі болды - шығармашылық, техникалық аспектілер, ең бастысы, бір күн бұрынғыдай болмады. Жаңа міндеттер туындаған сайын, әдеттен тыс шешімдерді іздеу, сондай-ақ керемет адамдармен кездесулер, сіз одан да көп идеяларға ие боласыз және бұл энергия сізді алға жетелейді.
Сіз қайда оқыдыңыз, қайда жұмыс істедіңіз, қай жерде біліктілігіңізді арттырдыңыз?
Егер маркетингті арнайы алатын болсақ, онда бірінші жыл таза кітаптар және арбитраждық қауымдастықта шексіз эксперименттер. Қазір есімде, олар алғашқы стипендиатты бастады... көптеген адамдар бірнеше жыл бұрынғы сыйлықтардың бумы жаңа нәрсе деп ойлайды. Жоқ (Күлді). Біз iPhone 7 телефонын да сыйға тарттық. Иә, иә, ТМД елдерінде алғашқы миллион долларлық шоттар ашылған болатын. Содан кейін ол арбитраждық қозғалыстан кетіп, InstaTime франшизасын сатып алып, өзінің SMM агенттігін құруға әрекет жасады. Агенттік бармады, бірақ ол шынымен сирек кездесетін білімнің үлкен базасын алды, өйткені франшиза Хаббард басқару жүйесінің материалдарына негізделген. Белсенді түрде жарнама жүйелерін зерттеді. Facebook-ті қатты жақсы көретін және жақсы көретін немесе қазір дұрысырақ - Мета. Ол сертификатталған медиа сатып алу кәсіпқойы болды, бұл Facebook жарнама берушілері үшін ең жоғары сертификат. Содан кейін ол жұмысқа ауысып, маркетинг агенттіктерінде алдымен таргетолог, содан кейін маркетинг жөніндегі директор болып жұмыс істеді. 2019 жылы Business Youth Kazakhstan компаниясының маркетинг жөніндегі директоры болды. TSEKH бағдарламасының соңғы ағындары 29 және 30 болды, содан кейін БМ, өкінішке орай, бөлінді - құрылтайшылар өз жолдарымен кетті. Бірақ бұл шынымен де керемет тәжірибе болды, біз 600 адамға арналған офлайн мастер-класстар жинадық, үнемі идеяларды, семинарларды, коммуникацияларды қосып, ресейлік әріптестердің тәжірибесін енгіздік. Бұл жынды жыл болды. Содан кейін ол жобаларда және маркетингтік агенттікте қашықтан қызметкер ретінде жұмыс істеді. 2020 жыл, карантин. Цифрлық маркетинг жаңа бағытқа енді. Мен басқару жағына көбірек тартылдым. Мен өз білімімді «толықтырғым» келді. Сондықтан мен NIMAB бағдарламасына (ТМД арқылы оқыдым – MAED) түсіп, оны сәтті аяқтап, тәуекелге бел буып, маркетинг әлеміндегі ең қиын сертификаттардың бірі – Еуропалық маркетинг конфедерациясының сертификатына баруды жөн көрдім. Ол EMCQ (European Marketing Certification Qualification) деп аталады. NIMAB түлегі ретінде мен қолжетімді 8 деңгейдің 6 деңгейінен өттім (түсіну үшін, EMCQ lvl 4 – CMO, EMCQ lvl 6 – цифрлық маркетинг менеджері). 2 қиын емтиханнан өтті, оның бірі компанияның маркетингтік стратегиясын қорғады. Нәтижесінде мен «DigitalMarketingManager» біліктілігін және EMCQ lvl 6 сертификатын алдым. Содан бері мен маркетингтік консалтингке, стратегиялық тұжырымдамаларды әзірлеуге, маркетингтік стратегияларды әзірлеуге және белсенді зерттеулер жүргізуге белсенді қатыстым.
Сіздің кәсіби даму жоспарыңыз қандай?
Мен өз жұмысымда тиімділігін ондаған рет дәлелдеген өзімнің маркетингтік жүйемді (үдерістердің жиынтығы) қолданамын. Енді оның меншік логикасын маркетингтік тұжырымдамаларды әзірлеуге арналған толыққанды AI платформасына аудару жоспарлары бар. Әрбір адам өзінің бизнес-идеялары үшін гипотеза жасап, стратегиялық құжаттарды жасай алатыны шындық. Белсенді тәжірибенің барлық жылдарында әртүрлі салалардағы жобалардың жеткілікті үлкен багажы жинақталды. Ол белсенді қатысқан агенттіктерді санайтын болсақ, бұл 200-ден астам жоба екені сөзсіз. Салалар – ақпараттық салалардан бастап бөлшек сауда және фармацевтикалық компанияларға дейін. Мысалы, «Business Youth Kazakhstan», «People of Dela», NLP High School, SAMO, X10, RichBrothers, Bionorica, Alhadaya, Venatura, Omshop... сияқты компаниялар.
Мен оқуымды жалғастырамын. Қыркүйек айында Оксфорд маркетинг колледжінде CIM7 бағдарламасы бойынша оқыту басталады. Бұл маркетингтегі ең жоғары халықаралық деңгей – Chartered Marketer-ке түсу үшін оқудағы соңғы және ең қиын қадам.
Бүгін сіз цифрлық маркетинг және бизнес үшін жасанды интеллект бойынша курстар өткізесіз. Сіздің курстарыңыз қандай бизнес түрлерінде сұранысқа ие? Ал мен сізден қалай сабақ аламын?
Жасанды интеллектке келетін болсақ, бұл тақырып жаппай нарықта дамып келеді, сондықтан мен бұл туралы жеке курсты оқытпаймын. Әрине, мен қолдануға болатын және қолдануға болатын бірқатар құралдарды көрсетемін, бірақ басқа бағдарламалар аясында. Мен үшін педагогика нарықпен қарым-қатынас жасау тәсілі. Сонымен, бизнесмендерді маркетинг арқылы бизнес тапсырмаларын тиімді орындауға мүмкіндік беретін құралдармен таныстыру үлкен арман мен идея делік. Барлық курстар мен консалтингте белсенді түрде қолданатын бір меншіктік жүйеге негізделген. Педагогика қызметтің негізгі саласы болмағандықтан, ол бірқатар танымал бизнес-тренерлер сияқты нарықта тым ашық көрсетілмейді. Теориялық тұрғыдан мен өзімді бизнес-жаттықтырушы деп санамаймын, өйткені мен адамдарға қазір біздің елден тыс жерде белсенді түрде қолданылып жүрген тәжірибелер мен құралдарды және өзім қолданатын құралдардың бейімделуін жеткіземін. Курстар мен тренингтердің ішінде мен келесі жеке бағдарламаларды жүргіземін: JVTeam платформасында «Маркетингті жоспарлау. Стратегиялық сессия», AlmaUMBA-да «Инновациялар маркетингі», Farabi Business School MBA-да «Цифрлық маркетинг». Мен сондай-ақ «MAED» маркетинг академиясында (Мәскеу) маркетинг директорларын оқыту бағдарламалары бойынша тәлімгермін.
Euromonitor International сарапшылары 2023 жылғы трендтердің бірі ретінде «адам тұлғасы бар автоматтандыруды», яғни жасанды интеллектті атады. Жасанды интеллект қайда қолданылуы мүмкін?
Бір қызығы, біз көптеген жылдар бойы жасанды интеллект (AI) технологияларын күн сайын қолданып келеміз және қолданамыз және бұл туралы тіпті ойламаймыз, бірақ ChatGPT чат-ботының шығуымен әлем селт еткізді, Skynet есіне түсті (жай қалжыңдады) және осы технологияларды пайдалану мүмкіндіктерін белсенді түрде іздей бастады. Бірақ біз деректерді және АИ-ді жинау және талдау жүйелерін және оларға негізделген әрекеттерді үнемі қолданамыз. Мысалы, ұялы телефон, ол негізінен жеке медиа жүйесі болып табылады. Музыкаға, фильмдерге, бейнелерге, жаңалықтарға, посттарға, мақалаларға, суреттерге, өнімдерге арналған ұсыныстар тізімі әртүрлі қолданбалар мен веб-сайттарда қайдан келетінін ойламаймыз. Неліктен онлайн жарнамалар біздің мүдделерімізге сәйкес келеді? Телефон құлпы ашылған кезде телефон иесінің беті қалай танылады? Фотосуреттерді немесе бейнелерді түсіру кезінде камера кадрдағы жүздер мен күлкілерді қалай анықтайды? Сіздің қолыңызда телефонмен синхрондалған, сонымен қатар көптеген деректерді жіберетін Smart сағат бар - сіз қанша қадам жасадыңыз, қайда болдыңыз, қандай жерлерге бардыңыз. Ал үйде сізде AI көмегімен дауысты генерациялайтын дауыстық көмекші Алиса және т.б. бар. Қазір шын мәнінде технологияның, ақылға қонымсыз деректерді жинайтын уақыты. Бүгінгі күні AI құралдарын қалай қолдана аламыз? Бір нәрсені түсіну маңызды, AI панацея емес, сиқырлы таблетка емес, сіз әлі де ойлануыңыз керек. Мысалы, адамдар келесі операцияны орындауы керек - бес нұсқаның біреуін таңдаңыз, біз көптеген факторларды, көбінесе психологиялық талдауды жасай отырып, мұны өте жақсы жасай аламыз. Бірақ бізде бес нұсқаны онға айналдыру мәселесі бар. Дәл осы жерде AI құралдары біз үшін өте пайдалы. Олар миға шабуылды тамаша толықтырады және дизайнер үшін гипотезалар мен анықтамаларды/үлгілерді қалыптастыруда пайдалы, яғни олар күнделікті процестерді жылдамдатуға және жеңілдетуге мүмкіндік береді. Бірақ адам ойлауы керек. Әйтпесе, біз байланыс сапасының нашарлауымен және тым көп стандарттаумен аяқталамыз. Мұны қазірдің өзінде нарықта табуға болады.
Орал кәсіпкерлеріне не айтасыз? Сіздің баяндамаңызды тыңдау кімге әсіресе пайдалы болады?
Жылы кездесу жоспарланған. Бұл тренингтен кейін бірден қолдануға болатын таза практикалық құралдарды көрсететін күрделі теориялық материал жоқ. «Әрбір күн үшін әмбебап кеңес» делік. Олар стартаптар, ШОБ үшін және ірі компаниялар үшін бизнес-процестердің элементтері ретінде қолайлы. Ақпараттық білім беру нарығында B2B ерекшеліктеріне қатысты аспектілер ескерілмейтін үлкен мәселе бар. Біз сондай-ақ тауарландырудан бас тарту үшін маңызды B2B құралдарына тоқталамыз. Қорытындылай келе, жүйелік маркетингті құру туралы сөйлесейік, бірқатар AI құралдарын және олардың қолданылуын қарастырайық. Сонымен қатар, мен сізге маркетинг концепцияларын негізгі әзірлеуге арналған жұмысымнан өте ыңғайлы құрал беремін.
Оралдағы шеберлік сабағыңызда талқыланатын тақырыпты жақсы түсіну үшін қалай дайындалу керек? Не туралы оқу керек, бизнесіңіз туралы қандай деректерді талдау керек?
Арнайы дайындық қажет емес. Ең бастысы - сіздің бизнес тапсырмаларыңызды түсіну. Және олар нақты тұжырымдалған болуы керек. Бизнес мақсаттары маркетинг мақсаттарын белгілейтіндіктен, жазбаша бизнес мақсаттарынсыз жүйелік маркетингті құру мүмкін емес. Иә, иә, бәрі де «бас» дегеннен шығады, ал сіз маркетингтің өңін орнатасыз, керісінше емес. Маркетинг құралдары бизнес мақсаттары мен бизнес мақсаттары негізінде таңдалады.
