«Стоящий зал и нескончаемые овации», - концерт Захара Брона в Уральске
Ему стоя аплодировали короли и первые лица государств. Он выступал на лучших сценах мира. А теперь всемирно известному скрипачу Захару Брону рукоплескала публика родного Уральска. Профессор Цюрихского университета искусств, Высшей школы музыки Кёльна и Высшей школы музыки Королевы Софии в Мадриде вернулся спустя столько лет на свою родину, чтобы именно там, где совершились его первые музыкальные шаги, дать юбилейный концерт. Вместе с учениками Захар Нухимович заставил зал не слышать, а чувствовать музыку. Рассказываем, как прошло главное культурное событие июня, а может быть и современного Уральска.
Автор: Редакция Fresh City
Уральск никогда не был крупным городом, но благодаря своему расположению на стыке культур, подарил миру искусств немало талантливых людей. Город привлекал своей таинственной провинциальной красотой великих музыкантов, писателей, поэтов.
В свое время сцена русского драматического театра им. А.Н.Островского принимала оперного певца Федора Шаляпина. А в наше время, концертному залу «Атамекен» выпала честь принимать маэстро - Захара Брона.
Захар Брон - выдающийся советский и немецкий скрипач, всемирно известный педагог, народный артист РФ, заслуженный деятель РСФСР, кавалер ордена «За заслуги перед Федеративной Республикой Германия», Польши, профессор Цюрихского университета искусств, Высшей школы музыки Кёльна и Высшей школы музыки Королевы Софии в Мадриде. Его юбилейный концерт ждали ценители музыки по всему миру, но свое 75-летие Захар Нухимович решил отметить именно в Уральске. С нашим городом его связывает многое - это место, где после эвакуации познакомились его родители, родился он сам, и прошли его первые уроки музыки.
Услышать вживую игру Захара Брона в Уральск приехали гости из разных стран. Большая делегация, сопровождавшая музыканта, накануне юбилейного концерта провела пресс-конференцию. Среди участников были яркие лица русской эмиграции. К примеру, глава общества «Русский салон» в Стокгольме Людмила Турне, урожденная княгиня Демидова-Лопухина.
Главным организатором визита Захара Нухимовича и его концертов стала Галина Мачевская. С легкой руки генерального директора Международного фонда культуры и науки «Гармония» в нашем городе также прошел ряд мастер-классов от учеников Брона, приехавших вместе с ним.
На одной сцене с маэстро предстояло играть музыкантам эстрадно-симфонического оркестра акима Западно-Казахстанской области. За дирижерским пультом стоял художественный руководитель и дирижер музыкального фестиваля «Симфония» - Иван Спельник, который специально ради участия в концерте прилетел из Милана.
«Для всех профессиональных музыкантов Захар Нухимович является исключительной персоной. Также хотел бы поддержать юные дарования. Два дня назад у нас была встреча на телевидении, на которой для телезрителей играла ученица Захара Брона. Это серьезная заявка не только на предстоящие концерты, но и на будущее в целом», - отметил Иван Спельник.
Захар Брон - выдающийся педагог, воспитавший и взрастивший таланты по всему миру. Среди учеников известные музыканты, победители престижных музыкальных конкурсов и премий, чьи имена мы видим на афишах прославленных концертных залов - Вадим Репин, Максим Венгеров, Дэвид Гаретт, Вадим Глузман, Аркадий Гутников, Маюко Камио, Михаил Овруцкий, Кирилл Трусов, Дэниэл Хоуп, Саяка Сёдзи, а также блистательный казахстанский скрипач Ержан Кулибаев. Список воспитанников школы Брона постоянно пополняется, и 20 июня для уральцев выступило новое поколение.
Каждый из учеников Захара Брона достоин отдельного внимания, они уже признанные звезды, несмотря на то, что некоторые из них еще даже не окончили школу. Сара Драган, София Деметриадес, Эдуард Даян и др., они не только приняли участие в концерте, но также дали собственные мастер-классы для учащихся детских музыкальных школ Уральска.
В вопросе преподавания игры на скрипке, самой главной задачей Захар Брон считает заинтересовать музыкой ребенка с самых ранних лет. Скрипка - это удивительный инструмент, который может петь как птица, завывать как вьюга или шторм и даже плакать как ребенок. Чтобы овладеть скрипкой, нужно обладать тонким слухом и развивать его следует постепенно.
«Вопрос, как заинтересовать ребенка музыкой, очень важен и всегда актуальный. Трудности у педагогов он вызывает не только сегодня. Здесь есть несколько направлений. Но, во-первых, с самого раннего детства нужно привлекать ребенка не только к прослушиванию музыки, но и к другим видам искусств. Когда вижу, что мои ученики тратят время на просмотр социальных сетей вместо чтения классической литературы, я советую им найти меру. Конечно, и то, и то важно, но нужно найти баланс. Потом задача педагога состоит в том, чтобы заинтересовать ученика его собственными достижениями. Многие сталкиваются с тем, что дети не хотят заниматься, но хотят играть. Я стараюсь мотивировать их не своими словами, а тем прогрессом, которого они добились сами. От этого больше пользы, так они сами хотят развиваться дальше», - поделился Захар Брон.
Кроме невероятного преподавательского опыта, Захар Нухимович является носителем уникальной культуры. Его ученики, под влиянием наставника, понимают и говорят на русском языке, независимо от того, в какой стране они родились. Маэстро никогда не скрывает, а даже гордится тем, что рожден в Казахстане, неоднократно признавался, что считает себя казахом. И благодаря мультикультурности самого педагога, такими же разносторонними становятся его воспитанники.
Так, к примеру, ученица Захара Нухимовича Сара Драган родилась в Польше, учится в Испании, хорошо говорит по-русски и выступает по всему миру.
«Когда я была маленькой, меня спросили, у кого ты хочешь учиться. Я даже профессора Брона лично не знала, но для меня это был самый потрясающий, самый лучший педагог. Тогда в семь лет я сказала: «У профессора Брона». Потом в 12 лет я сыграла с оркестром, и дирижер посоветовал мне обязательно идти к Захару Нухимовичу. Мы встретились у него, когда мне было 13 лет. И вот я его ученица», - рассказывает Сара Драган.
До самого конца мало кто верил, что сам Захар Брон приедет не в Алматы, не в Астану, а именно в небольшой Уральск. Организатор концерта Галина Мачевская поделилась, что даже поступали вопросы, точно ли состоится концерт.
«До этого дня многие сомневались, что у нас выступит Захар Брон. Музыканты нашего оркестра очень волнуются перед выступлением на одной сцене с маэстро», - поделился дирижер эстрадно-симфонического оркестра акима Западно-Казахстанской области Никита Говоров.
Два вечера - 16 и 20 июня зал концертного зала «Атамекен» наполняла гениальная музыка Ф. Мендельсона, Г.В. Эрнста, П. Сарасате, И. Брамса, С. Прокофьева, П.И. Чайковского, И.С. Баха, М. Равеля, К. Сен-Санса, К. Шимановского и др. Зал рукоплескал стоя, а у некоторых на глазах даже были слезы. Великая музыка в исполнении великого музыканта растопила сердца даже далеких от искусства зрителей.
После концерта маэстро окружили ценители его таланта ради фото и автографа. Толпа долго не расходилась вокруг Захара Нухимовича, а он с добродушной улыбкой принимал все восхищенные реплики. Сцена наполнялась цветами и подарками, за вечер музыкант сменил не один казахский традиционный чапан.
Кроме классической музыки уральцы также могли погрузиться в мир живописи благодаря выставке «А.С. Грибоедов как явление», которая расположилась также в культурном центре «Атамекен». Экспозицию из ценных полотен подготовили сотрудники государственного историко-культурного и природного музея-заповедника «Хмелита». Среди представленных художников были член Санкт-Петербургского союза художников Елена Колесникова, член Российской Академии художеств, академик Европейской Академии естественных наук в Ганновере Марк Смирнов, члены Союза художников России Лола Лонли и Константин Экономов.
«Музыка объединяет, стирает границы как географические, так и мировоззренческие. Музыка дает нам возможность отвлечься от суеты и возвыситься духовно», - говорит Галина Мачевская и отмечает, что концерт Захара Брона далеко не последний проект Международного фонда культуры и науки «Гармония» в Уральске.
«Стоящий зал и нескончаемые овации», - концерт Захара Брона в Уральске«Стоящий зал и нескончаемые овации», - концерт Захара Брона в Уральске
«Төре залы және шексіз қошемет» - Оралдағы Захар Бронның концерті
Корольдер мен штаттардың жоғары лауазымды тұлғалары оны дүр сілкіндірді. Ол әлемнің ең жақсы сахналарында өнер көрсетті. Енді міне, әлемге әйгілі скрипкашы Захар Бронды туған жері Оралдың көрермендері қошеметпен қарсы алды. Мадридтегі Цюрих өнер университетінің, Hochschule für Musik Cologne және Рейна София жоғары музыка мектебінің профессоры соншама жылдардан кейін туған жеріне өзінің алғашқы музыкалық қадамын жасаған мерейтойлық концертін беру үшін оралды. Захар Нухимұлы шәкірттерімен бірге тыңдарманға әуенді естіртпей, сезіндірді. Маусымның, бәлкім, қазіргі Оралдың басты мәдени оқиғасы қалай өткенін айтып береміз.
Орал ешқашан үлкен қала болмағанымен, мәдениеттер тоғысында орналасуының арқасында өнер әлеміне көптеген дарынды тұлғаларды сыйлады. Қала өзінің жұмбақ провинциялық сұлулығымен ұлы музыканттарды, жазушыларды және ақындарды тартты.
атындағы орыс драма театрының сахнасы кезінде. А.Н. Островский опера әншісі Федор Шаляпинді қабылдады. Ал біздің уақытта «Атамекен» концерт залы маэстро Захар Бронды қабылдау құрметіне ие.
Захар Брон – көрнекті кеңестік және неміс скрипкашысы, әлемге әйгілі педагог, Ресей Федерациясының халық әртісі, РСФСР еңбек сіңірген қайраткері, Германия Федеративтік Республикасының, Польшаның «Құрмет белгісі» орденінің иегері, Цюрих өнер университетінің, Кельндегі Жоғары музыка мектебінің және Мадридтегі Рейна София жоғары музыкалық мектебінің профессоры. Оның мерейтойлық концертін дүние жүзіндегі музыка білгірлері асыға күтсе, Захар Нухимович 75 жылдық мерейтойын Оралда атап өтуге бел буды. Оның біздің қаламен ортақ тұстары бар – әке-шешесі эвакуациядан кейін кездескен, туған жері, алғашқы музыка сабағын алған жері.
Захар Бронның әнін тікелей эфирде тыңдау үшін Оралға әр елден қонақтар келді. Музыкантты ертіп келген үлкен делегация мерейтойлық концерт қарсаңында баспасөз мәслихатын өткізді. Қатысушылар арасында орыс эмиграциясының жарқын тұлғалары болды. Мысалы, Стокгольмдегі ресейлік салон қоғамының жетекшісі Людмила Турне, неке ханшайымы Демидова-Лопухина.
Захар Нухимовичтің сапары мен оның концерттерінің басты ұйымдастырушысы Галина Мачевская болды. «Гармония» халықаралық мәдениет және ғылым қорының бас директорының жеңіл қолымен қаламызда онымен бірге келген Бронның шәкірттері де бірқатар шеберлік сабақтарын өткізді.
Маэстромен бір сахнада Батыс Қазақстан облысы әкімінің эстрадалық-симфониялық оркестрінің музыканттары өнер көрсетуі керек еді. Дирижер стендінде концертке қатысу үшін Миланнан арнайы ұшып келген Симфониялық музыка фестивалінің көркемдік жетекшісі және дирижері Иван Спельник тұрды.
"Барлық кәсіби музыканттар үшін Захар Нухимович ерекше тұлға. Мен де жас таланттарды қолдағым келеді. Екі күн бұрын біз теледидарда кездесу өткіздік, онда студент Захара Брона көрермендерге арнап ойнады. Бұл тек алдағы концерттер үшін ғана емес, жалпы болашақ үшін де маңызды бағдарлама", - деп атап өтті Иван Спельник.
Захар Брон – бүкіл әлемде таланттарды тәрбиелеп, тәрбиелеген көрнекті ұстаз. Студенттер арасында атақты музыканттар, беделді музыкалық конкурстар мен жүлделердің лауреаттары бар, олардың есімдерін біз атақты концерттік залдардың плакаттарынан көреміз - Вадим Репин, Максим Венгеров, Давид Гаррет, Вадим Глузман, Аркадий Гутников, Маюко Камио, Михаил Овруцкий, Кирилл Сайкака, Шодзи Брипе, сондай-ақ қазақстандық Кирилл Трусов, Шодзи Брипе. Ержан Құлыбаев. Брона мектебінің оқушыларының тізімі үнемі өсіп, 20 маусымда Жайық үшін жаңа буын өнер көрсетті.
Захар Бронның шәкірттерінің әрқайсысы ерекше назар аударуға лайық; Кейбіреулері мектеп бітірмегеніне қарамастан, олар қазірдің өзінде танымал жұлдыздар. Сара Драган, София Деметриадес, Эдуард Даян және т.б. Олар концертке қатысып қана қоймай, Орал қаласындағы балалар музыка мектептерінің оқушыларына өздерінің шеберлік сабақтарын да берді.
Захар Брон скрипкаға үйрету мәселесіне келгенде баланы кішкентай кезінен музыкаға қызықтыру деп есептейді. Скрипка – құстай ән салатын, боран немесе дауыл сияқты сайрайтын, тіпті баладай жылайтын ғажайып аспап. Скрипканы меңгеру үшін құлақтың өткір болуы керек және оны біртіндеп дамыту керек.
"Баланы музыкаға қалай қызықтыру керек деген сұрақ өте маңызды және әрқашан өзекті. Мұғалімдерге қиындық туғызып отырған бүгінгі күні ғана емес. Бұл жерде бірнеше бағыт бар. Бірақ, біріншіден, баланы ерте жастан музыка тыңдауға ғана емес, өнердің басқа да түрлеріне баулу керек. Оқушыларымның классикалық әдебиеттерді оқудың орнына әлеуметтік желіні шарлап уақыт өткізіп жатқанын көргенде, екеуіне де бір тепе-теңдік табуға кеңес беремін. Олай болса, мұғалімнің міндеті – оқушыны өз жетістіктеріне қызықтыру, бірақ мен оларды өз сөздеріммен емес, олардың қол жеткізген жетістіктерімен ынталандыруға тырысамын», - деп бөлісті Захар Брон.
Керемет ұстаздық тәжірибесімен қатар, Захар Нухимович бірегей мәдениеттің иесі. Оның шәкірттері тәлімгерінің ықпалымен қай елде туылғанына қарамастан орысша түсінеді, сөйлейді. Маэстро өзінің Қазақстанда туғанын ешқашан жасырмайды, тіпті мақтанады; өзін қазақпын деп санайтынын әлденеше рет мойындады. Ал ұстаздың өзінің көп мәдениеттілігінің арқасында шәкірттері де сондай жан-жақты болып келеді.
Мысалы, Захар Нухимовичтің шәкірті Сара Драган Польшада дүниеге келген, Испанияда оқиды, орыс тілін жақсы біледі және дүние жүзінде өнер көрсетеді.
"Кішкентай кезімде менен кімнен үйренгің келеді деп сұрады. Мен тіпті профессор Бронды жеке танымайтынмын, бірақ мен үшін ол ең керемет, ең жақсы мұғалім болды. Содан жеті жасымда мен: "Профессор Брондікі" дедім. Содан 12 жасымда оркестрмен ойнадым, дирижер міндетті түрде Захар Нухимовичке баруға кеңес берді. Мен 13 жасымда оның үйінде кездестік. Міне, мен оның шәкіртімін», – дейді Сара Драган.
Захар Бронның өзі Алматыға емес, Астанаға емес, шағын Оралға келеді деп соңына дейін сенген адам аз еді. Концерттің ұйымдастырушысы Галина Мачевская тіпті концерттің міндетті түрде өтетін-өтпейтініне қатысты сұрақтардың бар екенімен бөлісті.
"Осы күнге дейін көп адамдар Захар Бронның бізбен бірге өнер көрсететініне күмәнданатын. Біздің оркестрдің музыканттары маэстромен бір сахнада өнер көрсетер алдында қатты толқыды", - деп бөлісті Батыс Қазақстан облысы әкімінің эстрадалық-симфониялық оркестрінің дирижері Никита Говоров.
Екі кеште – 16 және 20 маусымда «Атамекен» концерт залының залы Ф.Мендельсонның, Г.В. Эрнст, П.Сарасате, И.Брамс, С.Прокофьев, П.И. Чайковский, И.С. Бах, М.Равел, К.Сен-Санс, К.Шимановский және т.б. Көрермендер тұрып қол соғып, тіпті кейбірінің көздеріне жас алды. Ұлы музыканттың орындауындағы тамаша әуен өнерден алшақ көрермендердің де жүрегін балқытты.
Концерттен кейін маэстро суретке түсіп, қолтаңба алу үшін оның талантын білушілермен қоршалған. Захар Нұхимұлының айналасына жиналған жұрт көпке дейін тарамай, сүйсінерлік сөздердің бәрін ақжарқын жүзбен қабылдады. Сахна гүлдер мен сыйлықтарға толы болды; кеш барысында музыкант бір емес, қазақтың дәстүрлі шапанын ауыстырды.
Орал тұрғындары классикалық музыкадан бөлек, «Атамекен» мәдени орталығында орналасқан «А.С.Грибоедов феномен ретінде» көрмесінің арқасында кескіндеме әлеміне де қанық болды. Бағалы картиналар көрмесін Хмелита мемлекеттік тарихи-мәдени және табиғи мұражай-қорығы қызметкерлері дайындады. Өкілдікке келген суретшілер арасында Санкт-Петербург Суретшілер одағының мүшесі Елена Колесникова, Ресей Көркемсурет академиясының мүшесі, Ганновердегі Еуропалық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі Марк Смирнов, Ресей Суретшілер одағының мүшелері Лола Лонлей мен Константин Экономов болды.
«Музыка географиялық және идеологиялық шекараларды біріктіреді және жояды. Музыка бізге қарбалас пен қарбаластан қашып, рухани көтерілуге мүмкіндік береді», - дейді Галина Мачевская және Захар Бронның концерті «Гармония» мәдениет және ғылым халықаралық қорының Оралдағы соңғы жобасы емес екенін айтады.
