В марте с 75-летним юбилеем коллеги и благодарный зритель поздравляли известную актрису драматического театра им. А.Н.Островского Тамару Михайловну Столярову. Уральскому театру Тамара Михайловна посвятила более 40 лет, сыграв за это время блистательные роли в спектаклях «Дорогая Памела», «Проделки Ханумы», «Дядюшкин сон» и др. Самое интересное, что начать актерскую карьеру, ее подвигла случайность, о которой она потом ни разу не пожалела. В интервью FRESH CITY Тамара Столярова рассказала о своих любимых ролях, любви к театру и жизни во имя искусства.
Автор: Редакция Fresh City
В театральную студию вы попали, сопровождая свою подругу, которая боялась идти одна. А сами вы при этом не испытывали страха и волнения?
Мое детство прошло во времена, когда не было такого разнообразия развлечений как сейчас. Поэтому для родителей мы детьми часто устраивали концерты, ставили сценки. Тогда моей маме соседи говорили: «Гляди, она у тебя артистка». Но мама не воспринимала всерьез эти слова, ведь она хотела, чтобы я стала врачом или учителем. Я, признаться, уже забыла имя той девочки, что потянула меня с собой на прослушивание в театральную студию. Хотя я и была не из бойких, но все же пошла. На самом прослушивании я не боялась, не стеснялась, выступила со стихотворением Мусы Джалиля «Варварство». И меня взяли, а ту девочку нет.
После выпуска из театральной студии вам не удалось поступить в театральное училище, как вы этого хотели. Чем вы занимались во время этого перерыва?
После 10 класса я отправилась поступать в театральное училище, но не поступила в одно заведение, опоздала на пробы в другое. Оставшись в итоге в родном Петропавловске, получила предложение от местного телевидения. В то время не было такого разнообразия телепередач, поэтому в эфире часто транслировали телеспектакли. Так прошли 10 лет моей жизни.
Почему в итоге вернулись к театру?
Благодаря моему супругу, тоже актеру, мы переехали в Уральск. Он сказал мне, что я актриса и в театре меня ждут большие роли, поэтому какое-то время до переезда я проработала в петропавловском театре. Виктору (мужу) предложили работу в Уральске завпостом в театре с перспективой стать заместителем директора. Он уехал первым в 1979 году, а я после в 1980 году. Хотя мы приехали по приглашению, и с режиссером у нас были дружеские отношения, добиться главной роли оказалось непросто. Все изменилось после роли Варьки в «Поднятой целине». После спектаклей мы всегда собираемся на чаепитие, и во время такого собрания режиссер во всеуслышание произнес: «Сегодня я открыл для себя актрису». С тех пор я играла во всех его вечерних спектаклях, и каждый раз роли становились все больше.
Уже 43 года вы выступаете на сцене уральского театра. А был ли какой-то период творческого кризиса, когда вы хотели бросить театр?
Во время перестройки все началось меняться, про театр многие забыли. Актерам не платили зарплату месяцами. В поисках достойного заработка мой муж устроился в немецкую компанию, сделал гражданство Германии и уже собирался уезжать на работу туда. Я же получила предложение вступить в труппу одного перспективного театра, уже планировала гастроли, представляла, с какими талантливыми людьми буду работать. Но все случилось иначе. Муж скоропостижно умер. Я тяжело переносила его смерть и совсем позабыла о театре. Вернуться к жизни мне помогла сцена. Начинался новый театральный сезон, в котором для меня были роли. От спектакля к спектаклю я оживала.
Вы никогда не жалели о своем выборе?
Нет. Ни о том, что выбрала театр, ни о том, что осталась именно в Уральске.
Какой вы актрисой себя считаете, драматической или комедийной?
Конечно, драматической. И скажу, что играть комедии намного сложнее, для этого нужно обладать врожденным чувством юмора.
Какие ваши любимые роли?
Пока мы молодые, мы жаждем только главных ролей. Но с опытом приходит понимание, что каждая роль важна, ее нужно сыграть. Поэтому сложно сказать, какая именно роль в каком спектакле для меня самая любимая - я люблю каждую из них. Хотя «Дорогая Памела», «Проделки Ханумы» особенно близки мне.
На сцене вас можно увидеть в самых разнообразных костюмах. А есть среди них самый любимый образ?
Я очень люблю костюмы для классических ролей. Знаете, в театре было время, когда денег не хватало даже на зарплату, но не было ни одного года, чтобы возникала проблема с костюмами. Наши замечательные костюмеры особенно в кризисный период шили нам платья из портьер. И это были настолько красивые костюмы, что никто никогда бы не догадался, что они еще недавно висели на окнах.
Вы имеете колоссальный опыт, делитесь ли вы им с молодыми актерами?
Только если ко мне подойдут и спросят, потому что сама не уверена, знаю ли я как играть ту или иную роль правильно. А вдруг я своим замечанием собью актера, вдруг мое видение окажется ошибочным. Да, я много лет работаю театре, но театр не стоит на месте. Я знаю, как было 40 лет назад, но молодежь знает, как будет завтра. Так как я по образованию учитель и даже преподавала, я знаю, насколько это сложно, даже когда мне предлагали выступить где-то наставником, вежливо отказывалась.
О чем бы вы предупредили молодых актеров, которые только окончили училище или институт?
Идти в театр нужно только в том случае, если вы, действительно, любите его. Потом, нужно быть готовыми много трудиться. У актера нет больничного - есть спектакль, есть зрители, которые ждут. Я сама выступала с температурой 38 градусов. Накануне премьеры буквально не могла встать с постели, но собрав всю волю, уговорив врачей поставить меня на ноги хотя бы на один вечер, сыграла свою роль. Сцена действует на актеров и в частности на меня чудесным образом. Поэтому все неудобства во время гастролей, сжатые сроки на подготовку, болезни и жизненные неурядицы уйдут на второй план, если вы искренне любите театр и зрителя.
С юбилеем вас! Спасибо за интервью. А читателям напоминаем, что 7 апреля состоится премьера спектакля «Пиковая дама» с участием Тамары Столяровой.
Уральский драматический театр им.А.Н.Островского г.Уральск, ул. Д.Нурпеисовой, 17 Uralsk_theatre
Сахнада да, өмірде де тек шынайылық
Наурыз айында оның атындағы драма театрының танымал актрисасын 75 жасқа толған мерейтойымен әріптестері мен ризашылық білдірген көрермендер құттықтады. А.Н. Островский Тамара Михайловна Столяров. Тамара Михайловна 40 жылдан астам өмірін Орал театрына арнады, осы уақыт аралығында «Қымбатты Памела», «Хануманың айлалары», «Ағайдың арманы» және т.б пьесаларда тамаша рөлдерді сомдады... Ең қызығы, оның актерлік мансабын бастауға кездейсоқ оқиға себеп болған, кейін өкінген емес. Тамара Столярова FRESH CITY басылымына берген сұхбатында өзінің сүйікті рөлдері, театрға деген сүйіспеншілігі және өнер жолындағы өмір туралы айтып берді.
Сіз театр студиясына жалғыз баруға қорқып жүрген досыңызды ертіп келдің. Сіз қорқыныш пен алаңдаушылықты сезіндіңіз емес пе?
Менің балалық шағым қазіргідей түрлі ойын-сауық болмаған заманда өтті. Сондықтан бала кезімізде ата-аналарымызға жиі концерттер ұйымдастырып, сахналық қойылымдар қоятынбыз. Сонда көршілер анама: «Қарағым, ол суретші екен», – деді. Бірақ анам бұл сөздерді қатты қабылдамады, өйткені ол менің дәрігер немесе мұғалім болғанымды қалады. Шынымды айтсам, театр студиясының кастингіне мені сүйреп апарған қыздың атын ұмытып қалдым. Жандылардың қатарынан болмасам да, бардым. Тыңдаудың өзінде мен қорықпадым, ұялмай, Мұса Жәлилдің «Барбарлық» поэмасын орындадым. Олар мені алды, бірақ ол қызды емес.
Драма училищесін бітіріп, драма училищесіне қалағаныңыздай түсе алмай қалдыңыз. Осы үзілісте не істедіңіз?
10-сыныптан кейін мен театр училищесіне оқуға түсуге бардым, бірақ бір оқу орнына түсе алмай, екінші оқу орнына кешігіп қалдым. Ақырында туған жері Петропавлда тұрып, оған жергілікті телеарнадан ұсыныс түсті. Ол кезде телебағдарламалардың сан алуан түрі болмағандықтан, телепьесалар жиі беріліп тұратын. Менің өмірімнің 10 жылы осылай өтті.
Неліктен театрға қайта оралдыңыз?
Жолдасымның өзі де актер болғандықтан Оралға көшіп келдік. Ол менің актриса екенімді, мені театрда үлкен рөлдер күтіп тұрғанын айтты, сондықтан көшкенге дейін біраз уақыт Петропавл театрында жұмыс істедім. Викторға (күйеуі) Оралда директордың орынбасары болу үмітімен театрға пошта меңгерушісі болып жұмысқа орналасты. Ол 1979 жылы бірінші кетті, мен 1980 жылы келдім. Шақырумен келіп, режиссермен достық қарым-қатынаста болғанымызбен, басты рөлді алу қиынға соқты. «Тың топырақ төңкерілген» фильміндегі Варка рөлінен кейін бәрі өзгерді. Спектакльдерден кейін біз әрқашан шайға жиналамыз, және осындай кездесуде режиссер көпшілік алдында: «Бүгін мен актрисаны таптым», - деді. Содан бері мен оның кешкі қойылымдарының бәрінде ойнадым, әр жолы рөлдер көбейе берді.
Міне, 43 жылдан бері Орал театрының сахнасында өнер көрсетіп келесіз. Театрдан кеткіңіз келген шығармашылық дағдарыс кезеңі болды ма?
Қайта құру кезінде бәрі өзгере бастады; көбі театрды ұмытты. Әртістер айлап жалақы алмаған. Лайықты табыс іздеп күйеуім неміс компаниясына жұмысқа орналасып, Германия азаматтығын алып, сол жерге жұмысқа кетейін деп жатыр. Маған келешегі зор бір театрдың труппасына қосылу туралы ұсыныс түсті, мен гастрольдік сапарды жоспарлап жүр едім, қандай талантты адамдармен жұмыс істейтінімді елестететінмін. Бірақ бәрі басқаша болды. Күйеуі кенеттен қайтыс болды. Мен оның өлімін қатты қабылдадым және театрды мүлдем ұмыттым. Сахна менің өмірге қайта оралуыма көмектесті. Жаңа театр маусымы басталды, онда мен үшін рөлдер болды. Спектакльден спектакльге дейін өмірге келдім.
Таңдауыңызға өкінген кезіңіз болды ма?
Жоқ. Театрды таңдағаным туралы да, Оралда қалғаным туралы да.
Сіз өзіңізді қандай актриса деп санайсыз, драмалық немесе комедиялық?
Әрине, драмалық. Ал комедия ойнау әлдеқайда қиын екенін айтайын; ол үшін туа біткен юмор сезімі болуы керек.
Сіздің сүйікті рөлдеріңіз қандай?
Жас кезімізде біз тек басты рөлдерге құмармыз. Бірақ тәжірибенің арқасында әрбір рөл маңызды және ойнау керек екенін түсінеді. Сондықтан қай спектакльдің маған ұнайтынын айту қиын - мен олардың әрқайсысын жақсы көремін. «Құрметті Памела», «Хануманың айлалары» маған ерекше жақын.
Сахнада әртүрлі костюмдерде көруге болады. Олардың арасында сүйікті образ бар ма?
Мен классикалық рөлдерге арналған костюмдерді жақсы көремін. Білесіз бе, театрда жалақыға да ақша жетпейтін кездер болды, бірақ киім кию мәселесі бірде-бір жыл болған жоқ. Біздің керемет көйлекшілер, әсіресе дағдарыс кезеңінде бізге пердеден көйлек тігіп берді. Және бұл әдемі костюмдер болды, олар жақында терезелерге ілулі тұрғанын ешкім болжамас еді.
Сізде үлкен тәжірибе бар, оны жас актерлермен бөлісесіз бе?
Тек олар маған келіп сұраса ғана, өйткені мен бұл немесе басқа рөлді қалай дұрыс ойнайтынымды білмеймін. Ескертпелеріммен актерді шатастырсам ше, көзқарасым дұрыс емес болып шықса ше. Иә, мен театрда көп жыл жұмыс істеп келемін, бірақ театр бір орында тұрған жоқ. Мен 40 жыл бұрынғы жағдайды білемін, бірақ ертеңгі күннің қалай болатынын жастар біледі. Мен мұғалім болғандықтан, тіпті сабақ бергендіктен, оның қаншалықты қиын екенін білемін, тіпті маған бір жерде тәлімгер болуды ұсынғанда, мен сыпайы түрде бас тарттым.
Колледжді немесе колледжді енді ғана бітірген жас актерлерге нені ескертер едіңіз?
Сіз театрды шынымен жақсы көрсеңіз ғана баруыңыз керек. Содан кейін сіз көп жұмыс істеуге дайын болуыңыз керек. Актердің еңбек демалысы жоқ – спектакль бар, күтіп отырған көрермендер бар. Мен өзім 38 градус температурада өнер көрсеттім. Премьера қарсаңында төсектен тұра алмадым, бірақ бар ерік-жігерімді жинап, дәрігерлерді кем дегенде бір кешке аяғыма тұрғызуға көндіру арқылы мен өз рөлімді ойнадым. Сахна актерлерге, әсіресе маған керемет әсер етеді. Сондықтан гастроль кезіндегі барлық қолайсыздықтар, қысқа дайындық уақыттары, аурулар мен өмірдің қиыншылықтары, егер сіз театрды және көрерменді шын жүректен сүйсеңіз, артта қалады.
Мерейтойыңыз құтты болсын! Сұхбатыңызға рахмет. Оқырмандардың естеріңізге саламыз, 7 сәуірде Тамара Столярованың қатысуымен «Күректер патшайымы» спектаклінің премьерасы өтеді.
А.Н. атындағы Орал драма театры. Островский, Орал қ., көш. Д.Нұрпейісова, 17 Орал_театр
