- Сатыбалды Узакбаевич, расскажите о новом методе в медицине, чтобы было понятно простому читателю.
- С сентября 2021 года нами была внедрена технология по трансплантации культур аллогенных фибробластов. Клетки получают биотехнологическим процессом из абортивного материала в сроке от 16 до 21 недели. Их ценность в том, что они обладают ранозаживляющим действием. Показание к применению - длительно незаживающие раны, трофические язвы, ожоговые раны. На сегодняшний день мы уже пролечили 138 человек, и у всех пациентов отмечается положительная динамика. Важно, что лечение проводится бесплатно. В Казахстане именно мы стали первыми использовать данную процедуру. На базе областной больницы, в отделении №10 существует целая лаборатория для хранения и переработки клеток, которые содержат в специальном холодильнике, при температуре - 80 градусов. Почему другие специалисты не занимаются этим? Потому что это очень сложный процесс, требующий много времени, терпения, навыков и знаний.
- Но это не единственное новшество, которое вы ввели?
- Также мы стали заниматься трансплантацией фетальных стволовых клеток (клетки поджелудочной железы) при заболеваниях сахарным диабетом. Данный метод терапии широко используется только в Астане. Но благодаря нововведениям жители нашего региона теперь будут проходить лечение на базе нашего стационара и тоже абсолютно бесплатно. Данный метод позволит больным контролировать сахар в крови с возможностью исключения в дальнейшем инсулина из своей жизни, но при соблюдении всех рекомендаций и наставлений. Также метод позволяет избежать разного рода серьезных осложнений от основного заболевания. Согласно статистике, по области сахарным диабетом страдают более 12000 человек. 85 процентов имеют сахарный диабет 2 типа. В результате лечения больной получает неоднократный курс с интервалом 3-6 месяцев.
- Что самое тяжелое в работе хирурга?
- Я бы сказал в работе любого врача самое сложное, когда понимаешь, что пациент обратился слишком поздно. Такое, к сожалению, случается, и в первую очередь, потому что все чаще мы ставим диагноз - онкология. К нам обращаются уже в запущенном состоянии. Два года назад я оперировал 18-летнюю девушку, у нее был рак, спасти ее не удалось. Сегодня поступил мужчина, снова онкология и тоже на последней стадии. Мой друг умер от этого. Только в этом году я прооперировал 16 человек, все городские жители и с запущенной формой онкологии. Беда в том, что на ранних стадиях болезнь никак не проявляет себя, единственный способ уберечься - вовремя пройти обследование. Но, к сожалению, многие к своему здоровью относятся халатно. Я обучался в Южной Корее, так у них все по-другому. Смертность от онкологии низкая, к здоровью там относятся серьезно. В каждой организации отводится день для того, чтобы все сотрудники прошли полное обследование. Обязательно ФГДС и колоноскопия. Если обнаруживается небольшая опухоль, сразу берут биопсию и оперируют на ранней стадии. Уровень смертности минимальный.
- Чтобы оставаться здоровым, помимо обследования, что вы еще порекомендуете?
- Вести здоровый образ жизни и отказаться от фастфудов, газировок, энергетиков, которые очень популярны среди молодежи.
- В вашей практике было много тяжелых случаев, один из пациентов глотал железо?
- Было и такое. В хирургическое отделение на скорой помощи поступил больной. Мужчина жаловался на повышенную температуру и сильные боли в животе. Мы сразу же отправили его на рентген. Снимок показал, что в желудке у него присутствуют инородные металлические тела. Извлекли разных размеров металлические предметы: ножи, кусок арматуры, болты и так далее, многие из предметов были больше, чем 10 см. Рано или поздно они могли вызвать внутреннее кровотечение. Сейчас все это хранится в музее Областной больницы. Потом он снова попал к нам, и опять мы извлекли из его желудка почти два килограмма железа. Оказалось, что он психически болен. Рассказал, что у него живет в животе сущность, которую он кормил.
- Сатыбалды Узакбаевич, расскажите о себе.
- Я родом из Жанибекского района, в 1998 году окончил школу. Сразу поступил в медицинский колледж, который закончил с отличием. После окончания школы стал работать санитарным фельдшером в Жанибекском районе. Через год поступил в Актюбинскую медицинскую академию. Так как я поступал на грант, то конкурс был очень большой, но я его прошел. Окончив вуз, снова вернулся в свой район, где работал хирургом и анестезиологом. Через два года перевелся в Областную многопрофильную больницу. Работал сначала в приемном отделении, потом в отделении гнойно-проктологической хирургии. Сейчас я его возглавляю. Сами понимаете, что у нас проходят лечение в основном тяжелобольные, в том числе с ожогами.
- Как вы восстанавливаетесь после тяжелого рабочего дня?
- На работе я могу находиться и сутки, и двое. Сейчас, к примеру, полтора суток как я здесь. Первое, что я делаю, когда прихожу домой, сразу ложусь спать. Мне нужно несколько часов, чтобы прийти в себя. Лучше всего отвлечься от разного рода мыслей помогает физическая нагрузка. Поэтому я стараюсь заняться домашними делами. У нас частный дом, есть огород, так что дел много. А вот в отпуске я много лет не был. Очень хочется поехать отдыхать в какую-нибудь заморскую страну, свозить супругу и сына. Но пока не получается, я не могу оставить своих больных.
- Спасибо за разговор.
Хирург-проктолог Сатыбалды Шуқұлов: «Өзіңді қорғаудың бірден-бір жолы – уақытында тексерілу».
Астанада Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бастамасымен «Денсаулық сақтау саласындағы үздік маман – 2022» республикалық байқауы өтті. Байқауға республиканың барлық аймақтарынан мамандар қатысты. Марапатталғандар қатарында облыстық көпсалалы аурухананың іріңді-проктологиялық хирургия бөлімінің меңгерушісі Сатыбалды Ұзақбайұлы Шуқұлов та бар. «Денсаулық сақтау саласына қосқан үлесі үшін» аталымы бойынша сыйлықпен марапатталды. Сатыбалды Ұзақбайұлы Қазақстанда бірінші болып тері аллотрансплантациясын енгізді. 2021 жылдан бері 138 науқас осы әдіспен ем қабылдаған.
– Сатыбалды Ұзақбайұлы, қарапайым оқырманға түсінікті болуы үшін медицинадағы жаңа әдісті айтып өтсеңіз.
– 2021 жылдың қыркүйегінен бастап біз аллогенді фибробласт дақылдарын трансплантациялау технологиясын енгіздік. Жасушалар 16 және 21 апта аралығындағы аборт материалынан биотехнологиялық процесс арқылы алынады. Олардың құндылығы - жараларды емдейтін әсері бар. Қолдану көрсеткіштері: ұзақ жазылмайтын жаралар, трофикалық жаралар, күйік жаралары. Бүгінгі күні біз 138 адамды емдедік, барлық науқастар оң динамикаға ие. Емдеудің тегін болуы маңызды. Қазақстанда бұл процедураны бірінші болып қолдандық. Облыстық ауруханада, No10 бөлімшеде арнайы тоңазытқышта 80 градус температурада сақталатын жасушаларды сақтайтын және өңдейтін тұтас зертхана бар. Неліктен басқа мамандар мұны істемейді? Өйткені бұл көп уақытты, шыдамдылықты, дағды мен білімді талап ететін өте күрделі процесс.
– Бірақ бұл сіз енгізген жалғыз жаңалық емес пе?
– Қант диабетіне қарсы ұрықтың дің жасушаларын (ұйқы безі жасушаларын) трансплантациялаумен де айналыса бастадық. Бұл терапия әдісі тек Астанада ғана кеңінен қолданылады. Бірақ инновациялардың арқасында облысымыздың тұрғындары енді біздің ауруханада емделетін болады, сонымен қатар мүлдем тегін. Бұл әдіс пациенттерге болашақта инсулинді өмірінен алып тастау мүмкіндігімен қандағы қантты бақылауға мүмкіндік береді, бірақ барлық ұсыныстар мен нұсқауларды ескере отырып. Бұл әдіс сонымен қатар негізгі аурудан болатын әртүрлі ауыр асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, облыста 12 мыңнан астам адам қант диабетімен ауырады. 85 пайызы 2 типті қант диабетімен ауырады. Емдеу нәтижесінде науқас 3-6 ай аралықпен қайталанатын курстарды алады.
– Хирург болудың ең қиыны неде?
– Кез келген дәрігердің жұмысындағы ең қиыны – науқастың кеш келгенін түсіну дер едім. Бұл, өкінішке орай, орын алады, ең алдымен, бізде онкология жиі диагноз қойылады. Адамдар бізге мүшкіл халде келеді. Екі жыл бұрын 18 жасар қызға операция жасадым, ол қатерлі ісікке шалдыққан, бірақ оны құтқару мүмкін болмады. Бүгін ер адам қайтадан онкологиямен, сонымен қатар соңғы кезеңде түсті. Менің досым осыдан қайтыс болды. Биылдың өзінде барлық қала тұрғындары және онкологияның дамыған түрі бар 16 адамға операция жасадым. Мәселе мынада, ерте кезеңдерде ауру ешқандай түрде өзін көрсетпейді; Өзіңізді қорғаудың жалғыз жолы - дер кезінде тексеруден өту. Бірақ, өкінішке орай, көптеген адамдар өз денсаулығына немқұрайлы қарайды. Мен Оңтүстік Кореяда оқыдым, сондықтан ол жақта бәрі басқаша. Қатерлі ісік ауруынан болатын өлім-жітім деңгейі төмен және адамдар денсаулыққа үлкен мән береді. Әрбір ұйым барлық қызметкерлерге толық тексеруден өту үшін бір күн бөледі. FGDS және колоноскопия қажет. Кішкентай ісік анықталса, дереу биопсия алынады және ерте кезеңде операция жасалады. Өлім деңгейі минималды.
– Денсаулықты сақтау үшін тексеруден басқа тағы не ұсынасыз?
- Салауатты өмір салтын ұстаныңыз және жастар арасында өте танымал фастфуд, газдалған сусын, энергетикалық сусындардан бас тартыңыз.
– Сіздің тәжірибеңізде ауыр жағдайлар көп болды, науқастардың бірі темірді жұтып қойды ма?
-Осылай болды. Науқас хирургиялық бөлімшеге жедел жәрдеммен түсті. Ер адам дене қызуының көтерілуіне, ішінің қатты ауруына шағымданды. Біз оны бірден рентгенге жібердік. Суретте оның асқазанында бөгде металл денелері бар екені көрінді. Олар әртүрлі өлшемдегі металл заттарды алып тастады: пышақтар, арматураның бір бөлігі, болттар және т.б., көптеген заттардың көлемі 10 см-ден асатын. Ерте ме, кеш пе, олар ішкі қан кетуді тудыруы мүмкін. Қазір мұның бәрі Облыстық аурухананың мұражайында сақтаулы. Сосын ол бізге тағы келді, біз оның асқазанынан тағы екі келіге жуық темір шығарып алдық. Оның психикалық ауру екені белгілі болды. Оның асқазанында өзі тамақтандыратын зат бар екенін айтты.
– Сатыбалды Ұзақбайұлы, өзіңіз туралы айтсаңыз.
– Мен Жәнібек ауданынан боламын, мектепті 1998 жылы бітірдім. Ол бірден медициналық колледжге түсіп, оны үздік бітірді. Мектепті бітіргеннен кейін Жәнібек өңірінде фельдшер болып жұмысқа орналасты. Бір жылдан кейін Ақтөбе медициналық академиясына оқуға түсті. Мен грантқа түскендіктен конкурс өте үлкен болды, бірақ мен одан өттім. Университетті бітіргеннен кейін өз аймағына оралып, хирург, анестезиолог болып жұмыс істеді. Екі жылдан кейін облыстық көпсалалы ауруханаға ауыстырылды. Алдымен жедел жәрдем бөлімінде, кейін іріңді-проктологиялық хирургия бөлімінде жұмыс істеді. Енді мен оны басқарамын. Біз негізінен ауыр науқастарды, оның ішінде күйік шалғандарды емдейтінімізді түсінесіздер.
- Жұмыстағы ауыр күннен кейін қалай қалпына келесіз?
- Бір-екі күн жұмыста бола аламын. Қазір, мысалы, мен мұнда бір жарым күн болдым. Үйге келгенде бірінші істейтінім - бірден төсекке бару. Өзіме келу үшін бірнеше сағат керек. Физикалық белсенділік - өзіңізді әртүрлі ойлардан алшақтатудың ең жақсы тәсілі. Сондықтан үй шаруасымен айналысуға тырысамын. Жеке үйіміз, бақшамыз бар, сондықтан атқарар шаруа көп. Бірақ көп жылдар бойы демалысқа шықпадым. Мен шетелдегі бір елге демалысқа барғым келеді, әйелім мен баламды алып кеткім келеді. Бірақ әзірге ол нәтиже бермеді, мен пациенттерімді қалдыра алмаймын.
- Әңгімеңізге рахмет.
