Имя Аружан Ыксан, хрупкой семнадцатилетней девушки из Уральска, прогремело на всю республику. Ворвавшись в мир национального конного спорта жамбы ату всего год назад, она уже успела завоевать титул чемпионки Казахстана, покорить сердца зрителей и заставить трепетать опытных соперников.
Автор: Редакция Fresh City
Зрелище завораживающее: мощный скакун под седлом и юная лучница, словно сошедшая со страниц древних легенд. Взмах руки - и стрела, выпущенная с невероятной точностью, поражает цель! Это не кадр из исторического фильма, а реальность, в которой живет и побеждает Аружан - восходящая звезда красивого, но необыкновенно сложного конного спорта.
- Аружан, здравствуйте! Спасибо, что согласились на интервью. Ваше имя сейчас у всех на устах. Всего год в спорте - и такие оглушительные успехи! Как вы это объясните? - Здравствуйте, и спасибо, что решили обо мне рассказать. Мой успех в жамбы ату - это, наверное, совокупность нескольких факторов. Во-первых, любовь к лошадям у меня с детства. Во-вторых, я всегда любила спорт и привыкла к активному образу жизни. И, в-третьих, у меня отличные тренеры и невероятная поддержка семьи. Я уже не представляю себя без лошади и лука, и тренировки для меня - это не труд, а удовольствие.
- Что вас привлекло в этом, безусловно, зрелищном и сложном виде спорта? - Я всегда восхищалась лошадьми - их красотой, силой и грацией. Однажды узнала от знакомых, что в поселке Асан есть школа по национальным видам спорта и есть конное направление, точнее - жамбы ату. Решила попробовать - и меня сразу затянуло. Для меня это не спорт, скорее искусство, связь с историей и культурой моего народа. А еще это большая честь и ответственность. Я чувствую себя частью великой истории казахского народа, частью традиций, которые передавались из поколения в поколение. И хочу внести свой вклад в сохранение и развитие жамбы ату, чтобы этот вид спорта процветал и радовал зрителей.
Большим бонусом идет общение с лошадьми, которых я безмерно люблю. Не случайно учусь на ветеринара. Конечно, не все так гладко складывалось: жамбы ату требует не только физической силы и меткости, но еще и духовной подготовки, выдержки. Все эти качества я до сих пор воспитываю в себе.
- Вы говорите, что скакун - партнер, точнее - напарник. В чем это проявляется? - Он друг. Мы чувствуем друг друга. Когда я сажусь в седло, мы становимся одним целым. Я стараюсь понимать его настроение, желания. Конь не просто понимает меня - он словно поддерживает, дает возможность совершить точный выстрел. Это сложно объяснить словами, это нужно почувствовать.
- Этот год был очень насыщенным: областные соревнования, чемпионат Республики, турнир «Жамбы ана» - и везде золото и серебро. Какие из этих соревнований запомнились вам больше всего и почему? - Каждый турнир - это новый опыт, новые эмоции. Но, конечно, чемпионат Республики запомнился особенно. Это первые соревнования такого уровня, и я очень волновалась. Но поддержка тренеров и семьи помогла мне справиться с волнением и показать свой лучший результат. В целом каждая победа - это огромный стимул для дальнейшего развития.
- Были моменты, когда хотелось бросить? Что помогало преодолевать трудности? - Бывают сложные тренировки, бывают поражения. Но я стараюсь не зацикливаться на неудачах. Я верю в себя, в свои силы. Спорт - это всегда преодоление, проверка на прочность. Не нужно бояться и жалеть себя, нужно просто идти к цели.
- Как удается совмещать спорт с учебой в университете? - Да, это непросто. Но я стараюсь правильно распределять свое время, планировать день. Я понимаю, что учеба важна, поэтому стараюсь не пропускать лекции и выполнять все задания вовремя. К тому же ветеринария - это то, что мне действительно интересно. Я люблю животных и хочу помогать им.
- Помимо спорта и учебы, у вас есть еще и другие увлечения: танцы, волейбол, кулинария… - Мне нравится жить активной жизнью (смеется). Танцы помогают расслабиться и отдохнуть, волейбол - отличная командная игра, а кулинария - способ проявить креатив. Считаю, что важно развиваться в разных направлениях, не зацикливаться только на чем-то одном.
- Планы на будущее? Какие цели ставите перед собой в спорте и в жизни? - В спорте хочу продолжать развиваться, улучшать свои результаты, участвовать в международных соревнованиях и представлять Казахстан на мировой арене. В жизни хочу получить хорошее образование, стать востребованным специалистом. И, конечно, хочу быть счастливой и успешной.
- Что бы вы посоветовали тем, кто только начинает свой путь в жамбы ату? - Не бояться трудностей, верить в себя, слушать своих тренеров и никогда не сдаваться. Жамбы ату - это не просто спорт, это образ жизни. Это любовь к лошадям, уважение к традициям и стремление к совершенству.
- Аружан, спасибо вам большое за интересную беседу. Желаем вам дальнейших успехов и новых побед!
Жамбы ату – жүректегі жебе
Оралдан келген нәзік жанды он жеті жасар Аружан Ықсанның есімі республика көлемінде дүр сілкінді. Ұлттық ат спорты әлеміне аттанған Жамба ат спорты осыдан бір жыл бұрын ғана Қазақстан чемпионы атағын жеңіп алып, көрерменнің жүрегін жаулап, тәжірибелі қарсыластарын елең еткізді.
Көрініс таң қалдырады: ер-тоқым астындағы қуатты тұлпар мен жас садақшы көне аңыз беттерінен тіке түскендей. Қолдың бұлғауы - және керемет дәлдікпен атылған жебе нысанаға тиеді! Бұл тарихи фильмнен алынған кадр емес, әдемі, бірақ ғажайып қиын ат спортының жұлдызы Аружан өмір сүріп, жеңіске жеткен шындық.
-Аружан, сәлем! Сұхбатқа келіскеніңізге рахмет. Сенің атың қазір жұрттың аузында. Спортта бар болғаны бір жыл - және осындай керемет табыстар! Мұны қалай түсіндіресіз? - Сәлеметсіз бе, мен туралы айтуды шешкеніңіз үшін рахмет. Менің жамбы атудағы жетістігім бірнеше факторлардың қосындысы болса керек. Біріншіден, бала кезімнен жылқыға құмар болдым. Екіншіден, мен әрқашан спортты жақсы көрдім және белсенді өмір салтына үйрендім. Үшіншіден, менде керемет жаттықтырушылар мен керемет отбасылық қолдау бар. Мен енді өзімді атсыз және садақсыз елестете алмаймын, мен үшін жаттығу жұмыс емес, рахат.
– Бұл сөзсіз әсерлі де қиын спорт түріне сізді не қызықтырды? – Мен жылқыларға – олардың сұлулығына, күші мен сымбатына тәнті болдым. Бір күні достарымнан Асан ауылында ұлттық спорт түрлері бойынша мектеп және ат спорты, дәлірек айтсақ жамбы ату мектебі бар екенін білдім. Мен оны сынап көруді шештім - және мен бірден байланып қалдым. Мен үшін бұл спорт емес, керісінше өнер, халқымның тарихымен, мәдениетімен байланыстыру. Бұл да үлкен құрмет пен жауапкершілік. Мен өзімді қазақ халқының ұлы тарихының, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан салт-дәстүрінің бір бөлігі ретінде сезінемін. Ал мен жамба атудың сақталуына, дамуына үлес қосқым келеді, осылайша бұл спорт түрі өркендеп, көрермендерді қуантады.
Мен өте жақсы көретін жылқылармен қарым-қатынас жасау үлкен бонус. Менің мал дәрігері мамандығын оқып жатқаным бекер емес. Әрине, бәрі оңай болған жоқ: жамбы ату тек физикалық күш пен дәлдікті ғана емес, рухани дайындық пен төзімділікті де қажет етеді. Осы қасиеттердің барлығын әлі күнге дейін бойыма сіңіріп келемін.
– Жылқы серік, дәлірек айтсақ, серік дейсіз. Бұл өзін қалай көрсетеді? -Ол дос. Біз бір-бірімізді сезінеміз. Мен ер-тоқымға отырсам, екеуміз бір боламыз. Мен оның көңіл-күйін, қалауын түсінуге тырысамын. Жылқы мені түсініп қана қоймайды – дәл соққы жасауға мүмкіндік беріп, қолдау көрсеткендей. Сөзбен айтып жеткізу қиын, оны сезіну керек.
– Биылғы жыл оқиғаға толы болды: облыстық жарыстар, Республика чемпионаты, «Жамбы ана» турнирі – барлық жерде алтын мен күміс. Осы жарыстардың қайсысы сіздің есіңізде қалды және неге? - Әрбір турнир - бұл жаңа тәжірибе, жаңа эмоциялар. Бірақ, әрине, Республика чемпионаты ерекше есте қалды. Бұл мұндай деңгейдегі бірінші жарыс, мен қатты қобалжыдым. Бірақ жаттықтырушыларым мен отбасымның қолдауы маған алаңдаушылықты жеңуге және ең жақсы нәтижелерді көрсетуге көмектесті. Жалпы, әрбір жеңіс одан әрі дамуға үлкен ынталандыру болып табылады.
– Жұмыстан кеткіңіз келген сәттер болды ма? Сізге қиындықтарды жеңуге не көмектесті? – Қиын жаттығулар бар, жеңілістер бар. Бірақ мен сәтсіздіктерге тоқталмауға тырысамын. Мен өзіме, күшіме сенемін. Спорт қашанда жеңу, күш сынағы. Қорықпау және өзіңізді аяудың қажеті жоқ, тек мақсатқа жету керек.
Университеттегі оқумен спортты қалай ұштастыра аласыз? – Иә, оңай емес. Бірақ мен уақытымды дұрыс басқарып, күнімді жоспарлауға тырысамын. Мен оқудың маңызды екенін түсінемін, сондықтан дәрістерді жіберіп алмауға және барлық тапсырмаларды уақытында орындауға тырысамын. Оның үстіне ветеринария мені қатты қызықтыратын нәрсе. Мен жануарларды жақсы көремін және оларға көмектескім келеді.
– Спорт пен оқудан басқа хоббиіңіз де бар: би билеу, волейбол, тамақ дайындау... – Мен белсенді өмір сүргенді ұнатамын (күлді). Би демалуға және демалуға көмектеседі, волейбол - тамаша командалық ойын, ал тамақ әзірлеу - шығармашылықпен айналысудың тәсілі. Менің ойымша, бір нәрсеге назар аудармай, әртүрлі бағытта даму маңызды.
– Болашаққа жоспарларыңыз бар ма? Сіз спортта және өмірде өзіңізге қандай мақсаттар қоясыз? – Мен спортты одан әрі дамытып, өз нәтижелерімді жақсартып, халықаралық жарыстарға қатысып, Қазақстанды әлемдік аренада танытқым келеді. Өмірде жақсы білім алып, ізденетін маман болғым келеді. Және, әрине, мен бақытты және табысты болғым келеді.
– Жамбы атуға енді ғана жол бастағалы отырғандарға қандай кеңес берер едіңіз? - Қиындықтан қорықпа, өзіңе сен, жаттықтырушыларыңды тыңда және ешқашан берілме. Жамбы ату – жай ғана спорт емес, ол – өмір салты. Бұл жылқыға деген сүйіспеншілік, салт-дәстүрді құрметтеу және биікке ұмтылу.
– Аружан, қызықты әңгімеңізге көп рахмет. Сізге одан әрі табыстар мен жаңа жеңістер тілейміз!
