Бизнес и индустрия • FRESH CITY •

Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»

Андрей Березин - предприниматель, инвестор, сооснователь международного инвестиционного холдинга Raison http://raison.kz/

Автор:
Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»

Холдинг управляет активами на сумму $117 млн, включая активы венчурного фонда. В интервью FRESH CITY эксперт рассказал о том, как составить инвестиционный портфель, о преимуществах и рисках венчурных инвестиций и о том, почему искусственный интеллект - это не просто «хайп».

Андрей, в последнее время жизнь инвесторов усложнилась, мы наблюдаем высокую инфляцию в США и еврозоне, в итоге даже номинированный в валюте капитал быстро обесценивается. Как вести себя инвестору?

Да, в прошлом году мы наблюдали рекордную за последние десятилетия инфляцию доллара и евро, главных мировых резервных валют. В первую очередь, это связано с политикой национальных банков в пандемию, когда для поддержки экономики было напечатано слишком много денег. Сейчас инфляция ослабевает, но она по-прежнему высокая, намного выше стандартных значений. И, судя по всему, в ближайшие годы ситуация не изменится. Для инвестора это означает, что капитал быстро обесценивается. При инфляции в 5% за год фактически теряется двадцатая часть капитала. Проценты по банковским депозитам не покрывают этих потерь, поэтому единственный выход - инвестировать в инструменты, которые по доходности способны обогнать инфляцию или хотя бы нивелировать ее.

Какие это инструменты? Как собрать инвестиционный портфель, который будет обгонять инфляцию и приносить доход?

Все зависит от конкретного инвестора - какой у него капитал, отношение к риску и цели по доходности. Дать универсальный совет нельзя. Кому-то подходят консервативные инструменты с доходностью чуть выше инфляции, кто-то готов к рискам и временным просадкам по портфелю ради большей прибыли. Многое зависит от цели: если инвестор планирует, допустим, ровно через 5 лет оплатить учебу ребенку за границей, ему крайне важна предсказуемость. В этом случае обычно рассматривают инструменты с фиксированной доходностью - облигации с хорошим кредитным рейтингом. С другой стороны, если конкретных сроков по выходу из инвестиции нет, можно покупать акции и другие более рисковые инструменты. При этом надо понимать, что ситуация на рынке инвестиций постоянно меняется, и то, что приносило хорошую доходность три года назад, может быть не привлекательно сегодня и, наоборот.

Кстати, о конкретных инструментах, в последнее время стала популярной тема венчурных инвестиций. В Алматы второй год подряд прошел венчурный форум, в котором вы также приняли участие. Вы сами управляете венчурным фондом. Вы могли бы кратко пояснить, что такое венчурные инвестиции, почему на них такой спрос?

Венчурные инвестиции - это покупка акций компаний, которые еще не проводили IPO и не торгуются на бирже. Это могут быть как совсем молодые стартапы, которые только начинают строить бизнес, так и очень крупные частные компании, такие как SpaceX Илона Маска. Их объединяет то, что им нужны деньги на развитие: на наем сотрудников, разработку новых продуктов, производство и прочее. Венчурные инвесторы предоставляют это финансирование, получая взамен долю в компании, то есть акции. По мере развития бизнеса стоимость акций растет - это и есть доход венчурного инвестора. Без венчурных инвестиций сегодня не было бы таких компаний, как Meta, Microsoft, Amazon и Tesla, все они когда-то получили деньги от венчурных капиталистов. Мы знаем историю Apple, которая началась в гараже, а сегодня - это компания стоимостью 3 триллиона долларов. В США венчурный рынок существует не одно десятилетие, в Казахстане он сейчас активно набирает обороты.

С точки зрения инвесторов основная причина интереса к венчуру понятна - более высокая по сравнению с другими видами инвестиций потенциальная доходность. Но также это и желание внести свой вклад в развитие технологий, поменять мир к лучшему.

Касательно доходности, сколько можно заработать на венчурных инвестициях?

Здесь корректнее говорить о средней доходности по венчурному портфелю, поскольку акции одной компании могут дать +300% доходности, а акции другой - -100% в случае, если компания обанкротится. Средняя доходность в венчуре - 30-35% годовых в долларах США при инвестировании на срок от 3 лет (по данным аналитических отчетов Pitchbook и Cambridge Associates LLC US Venture Capital Index). Это больше, чем у большинства других видов инвестиций, включая американский фондовый рынок, облигации, недвижимость, золото. При этом по отдельным сделкам доходность может быть и больше 100% годовых. Например, наш фонд инвестировал в американскую компанию DigitalOcean незадолго до ее выхода на IPO, полный цикл от покупки до продажи акций составил чуть больше 11 месяцев. Результат - +136%. Однако рассчитывать на то, что каждая сделка принесет такую доходность, нельзя.

За счет чего достигается высокая доходность? Есть ли здесь риски?

Разумеется. В инвестициях действует правило - чем выше потенциал доходности, тем выше риски. Впрочем, при правильном подходе их можно значительно снизить. Во-первых, не стоит вкладывать в акции частных компаний больше 15-20% всего инвестиционного капитала. Например, если весь капитал составляет один миллион долларов, доля венчура не должна превышать $200 тысяч. Остальное содержимое портфеля стоит распределить в зависимости от целей конкретного инвестора. Во-вторых, внутри самого венчурного портфеля необходима диверсификация, то есть нужно «разложить яйца по разным корзинам». Крайне рискованно инвестировать все $200 тысяч в акции одной единственной компании. Вместо этого на ту же сумму можно приобрести доли в 10-20 разных компаниях, практически исключив вероятность потери средств. В-третьих, и это не все понимают, когда слышат о венчуре, можно инвестировать не в ранние стартапы, а в крупные частные компании. Те, которые пока не вышли на биржу, но уже имеют востребованный продукт, стабильно растущую выручку, а иногда и прибыль. Такие венчурные инвестиции еще называют инвестициями в pre-IPO, то есть в компании, IPO которых ожидается через 1-3 года. Вероятность их банкротства стремится к нулю. Ну и в-четвертых - успех инвестиции во многом зависит от того, насколько качественно отобраны компании в портфель. Здесь необходимы грамотная аналитика по рынку, конкурентам, финансовым данным и бизнес-метрикам, адекватная оценка рисков и потенциала роста.

Кто может инвестировать в венчур, есть ли какие-то особые требования? Кому подходят венчурные инвестиции и кому нет?

Принципиальное отличие венчура от торговли акциями на бирже в том, что сделки проходят в закрытом режиме, это своеобразный «клуб для избранных». Чем выше спрос на акции определенной компании, тем сложнее отдельному инвестору, даже с капиталом в миллионы долларов, получить к ним доступ. Чтобы приобрести долю в зарубежной частной компании с мировым именем (в той же SpaceX), необходимы партнеры на венчурном рынке США, помощь юристов, которые специализируются на этой теме, и так далее. Поэтому инвесторы чаще всего пользуются услугами венчурных фондов, которые предоставляют полное сопровождение по сделкам: отбирают компании для вложений, ведут переговоры о покупке акций, проверяют юридическую чистоту всех бумаг. К тому же фонды снижают минимальную сумму инвестиции для конкретного инвестора до 50-100 тысяч долларов. Что касается требований к инвесторам, то это достаточный объем капитала и готовность ждать выхода из инвестиции 2-3-4 года, иногда больше. Акции частных компаний нельзя продать в любой момент, ведь они не торгуются на бирже. Нужно дождаться, пока компания выйдет на IPO, либо договориться о продаже своих выросших в цене акций другому венчурному инвестору. Хорошую доходность можно получить и в том, и в другом случае, но идеальным вариантом считается IPO.

Я знаю, что фонд под управлением Raison недавно инвестировал 1,5 млн долларов в компанию в сфере искусственного интеллекта. Искусственный интеллект - это сейчас «горячая» тема, можно сказать, «хайп». Почему вы считаете эту инвестицию выгодной?

Да, мы инвестировали 1,5 миллиона долларов в американскую компанию Anthropic - это один из ведущих мировых разработчиков искусственного интеллекта. Вы наверняка слышали про ChatGPT - чат-бот, который умеет писать тексты и компьютерный код, анализировать информацию, решать сложные логические задачи. Основатели Anthropic работали над созданием ChatGPT, а затем создали собственную компанию и собственный чат-бот. Он схож по функциям с ChatGPT, но умеет обрабатывать больше текста и компьютерного кода.

Искусственный интеллект действительно стал «хайповой темой», но не просто так, а потому что эта технология и правда меняет мир, создает добавленную стоимость. Goldman Sachs прогнозирует, что она увеличит мировой ВВП на 7% в ближайшие 10 лет. Нас ждет многократное ускорение рабочих процессов и перестройка на рынке труда, более совершенные роботы, вырастет эффективность интеллектуального труда.

К слову, искусственный интеллект привлек внимание нашего фонда не вчера. Еще в 2021 году мы добавили в портфель компанию, которая помогает обучать алгоритмические модели, например, тренировать беспилотные автомобили. В том же 2021 году мы инвестировали в стартап, который разрабатывает платформу компьютерного зрения для магазинов: «умные камеры» фиксируют, какой товар берет покупатель, система выписывает электронный чек, в результате не нужны никакие кассы, даже кассы самообслуживания. Вообще, технологии машинного обучения существуют давно, просто сейчас появились развитые языковые модели, и случился тот самый «хайп».

Какие еще технологии вы считаете перспективными для инвестиций сегодня?

Их много. Например, космические технологии. По подсчетам Bank of America, к 2030 году космическая экономика достигнет почти $1,5 трлн. Это включает и рынок спутников связи, и запусков ракет, и строительства коммерческих космических станций, и контрактов частных компаний с NASA. Также - зеленая энергетика, в прошлом году стартапы в этой сфере привлекли вдвое больше венчурных инвестиций, чем в 2021 году. Этому способствовала политика развитых стран по борьбе с изменениями климата: финансирование зеленых технологий и налоговые льготы для игроков этой отрасли. Много интересного происходит в биотехнологиях, поскольку продолжительность жизни растет, биотехнологические компании ищут способы борьбы с так называемыми заболеваниями пожилых (например, деменция), развивается репродуктология. Кибербезопасность также в сфере внимания из-за постоянного роста хакерских атак; финансовые технологии, включая блокчейн и цифровые валюты.

Расскажите о холдинге Raison . Как вы его создавали и как давно работаете в Казахстане?

Мы на международном рынке уже больше 8 лет. Первую компанию холдинга Raison Asset Management создали в 2015 году. Она зарегистрирована в Комиссии по ценным бумагам и биржам США, управляет венчурным фондом и оказывает услуги доверительного управления. Наша казахстанская компания Raison Securities Ltd, которая также входит в холдинг, в начале этого года получила лицензию Международного финансового центра «Астана» (МФЦА) на брокерскую, дилерскую и консультационную деятельность. Всего у холдинга четыре офиса: в Таллине, Сан-Франциско, Астане и в Алматы.

Спасибо за интересный разговор!

Для получения дополнительной информации:Инстаграм: @andrey_berezin https://www.instagram.com/andrey_berezin/ Почта: [email protected] Телефон: +7 727 349 70 55

Дисклеймер. Информационный материал для ознакомления, не является рекламой или призывом к действию. Не содержит рекомендаций по приобретению или продаже инвестиционных продуктов. Читатели должны самостоятельно принимать решения и консультироваться со специалистами. Прошлые результаты не указывают на будущие результаты, все инвестиции сопряжены с риском. Компания не несет ответственности за убытки, основанные на данной информации. Мнения, высказанные представителем компании, являются его собственными и не отражают точку зрения компании в целом.

Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»
Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»
Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»
Андрей Березин, Raison: «В инвестициях нет универсального рецепта»

Андрей Березин, Райсон: «Инвестициялаудың әмбебап рецепті жоқ»

Андрей Березин - кәсіпкер, инвестор, Raison халықаралық инвестициялық холдингінің тең құрылтайшысы http://raison.kz/

Холдинг венчурлық қордың активтерін қоса алғанда, 117 миллион доллардың активтерін басқарады. FRESH CITY-ге берген сұхбатында сарапшы инвестициялық портфельді қалай құруға болатыны, венчурлық инвестициялардың артықшылықтары мен тәуекелдері және неге жасанды интеллект жай «хайп» емес екендігі туралы айтты.

Андрей, соңғы уақытта инвесторлардың өмірі қиындап кетті; Біз АҚШ пен еуроаймақтағы инфляцияның жоғары деңгейін көріп отырмыз, соның салдарынан тіпті шетел валютасындағы капитал да тез құнсыздануда. Инвестор өзін қалай ұстауы керек?

Иә, өткен жылы біз әлемнің негізгі резервтік валюталары доллар мен еурода соңғы онжылдықтардағы рекордтық инфляцияны байқадық. Бұл, ең алдымен, экономиканы қолдау үшін тым көп ақша басып шығарылған пандемия кезіндегі ұлттық банктердің саясатына байланысты. Қазір инфляция әлсіреді, бірақ ол әлі де жоғары, стандартты деңгейден әлдеқайда жоғары. Ал, алдағы жылдары жағдай өзгермейтін сияқты. Инвестор үшін бұл капиталдың тез құнсызданатынын білдіреді. Жылына 5% инфляция жағдайында астананың жиырмадан бір бөлігі іс жүзінде жоғалады. Банктік депозиттер бойынша пайыздар бұл шығындарды өтемейді, сондықтан рентабельділік тұрғысынан инфляциядан асып түсетін немесе ең болмағанда оны теңестіре алатын құралдарға инвестициялау ғана құтылу болып табылады.

Бұл қандай құралдар? Инфляцияны жеңетін және кіріс әкелетін инвестициялық портфельді қалай біріктіруге болады?

Мұның бәрі жеке инвесторға байланысты - оның қандай капиталы бар, оның тәуекелге қатынасы және кірістілік мақсаттары. Әмбебап кеңес беру мүмкін емес. Кейбір адамдар инфляциядан сәл жоғары кірісі бар консервативті құралдарға жарамды, басқалары үлкен пайда үшін қоржындағы тәуекелдер мен уақытша құлдырауларға дайын. Көп нәрсе мақсатқа байланысты: егер инвестор дәл 5 жылдан кейін баланың шетелде оқуын төлеуді жоспарласа, болжамдылық ол үшін өте маңызды. Бұл жағдайда, әдетте, тұрақты кіріс құралдары қарастырылады - жақсы несиелік рейтингі бар облигациялар. Екінші жағынан, инвестициядан шығудың нақты мерзімдері болмаса, акцияларды және басқа да тәуекелді құралдарды сатып алуға болады. Сонымен қатар, сіз инвестициялық нарықтағы жағдай үнемі өзгеріп отыратынын және үш жыл бұрын жақсы кіріс әкелген нәрсе бүгін тартымды болмауы мүмкін екенін түсінуіңіз керек және керісінше.

Арнайы құралдар туралы айтатын болсақ, соңғы уақытта венчурлық инвестициялар тақырыбы танымал болды. Алматыда екінші жыл қатарынан венчурлық форум өтті, оған сіз де қатыстыңыз. Венчурлық қорды өзіңіз басқарасыз. Сіз венчурлық инвестициялар дегеніміз не және оларға неліктен сұраныс бар екенін қысқаша түсіндіре аласыз ба?

Венчурлық инвестиция – бұл әлі IPO-ға шықпаған және қор биржасында саудаланбаған компаниялардың акцияларын сатып алу. Бұл бизнес құруды енді бастаған өте жас стартаптар немесе Элон Масктың SpaceX сияқты өте ірі жеке компаниялар болуы мүмкін. Оларға ортақ нәрсе – даму үшін ақша қажет: қызметкерлерді жалдау, жаңа өнімдерді әзірлеу, өндіріс және т.б. Венчурлық капиталистер бұл қаржыландыруды қамтамасыз етеді және оның орнына компаниядағы үлесті, яғни акцияларды алады. Бизнес дамыған сайын акциялардың құны өседі – бұл венчурлық инвестордың табысы. Венчурлық инвестицияларсыз Meta, Microsoft, Amazon және Tesla сияқты компаниялар бір кездері венчурлық капиталистерден ақша алған компаниялар болмас еді. Біз гаражда басталған және бүгінде 3 триллион долларлық компания болып табылатын Apple тарихын білеміз. АҚШ-та венчурлық капитал нарығы ондаған жылдар бойы бар; Қазақстанда қазір белсенді түрде қарқын алуда.

Инвесторлардың көзқарасы бойынша венчурлық капиталға қызығушылықтың негізгі себебі анық – инвестицияның басқа түрлерімен салыстырғанда жоғары әлеуетті табыстылық. Бірақ бұл да технологияның дамуына үлес қосу, әлемді жақсы жаққа өзгерту ниеті.

Табыстылыққа келетін болсақ, венчурлық инвестициялардан қанша табыс табуға болады?

Бұл жерде венчурлық портфельдің орташа табыстылығы туралы айту дұрысырақ, өйткені бір компанияның акциялары +300%, ал басқасының акциялары -100%, егер компания банкрот болса, бере алады. 3 жыл мерзімге инвестициялау кезінде венчурдағы орташа кірістілік АҚШ долларымен жылына 30-35% құрайды (Pitchbook және Cambridge Associates LLC US Venture Capital Index аналитикалық есептеріне сәйкес). Бұл АҚШ қор нарығы, облигациялар, жылжымайтын мүлік және алтынды қоса алғанда, инвестициялардың басқа түрлерінен көп. Сонымен қатар, жеке транзакциялар үшін табыстылық жылдық 100% жоғары болуы мүмкін. Мысалы, біздің қор IPO-ға шығар алдында американдық DigitalOcean компаниясына инвестиция салды; акцияларды сатып алудан сатуға дейінгі толық цикл 11 айдан сәл астам уақытты құрады. Нәтиже – +136%. Дегенмен, әрбір транзакция осындай табыстылық әкеледі деп күтуге болмайды.

Жоғары табыстылыққа қалай қол жеткізіледі? Бұл жерде қандай да бір қауіп бар ма?

Әрине. Инвестициялаудағы ереже: қайтару әлеуеті неғұрлым жоғары болса, соғұрлым тәуекелдер жоғары болады. Дегенмен, дұрыс көзқараспен оларды айтарлықтай азайтуға болады. Біріншіден, сіз жеке компаниялардың акцияларына жалпы инвестициялық капиталыңыздың 15-20%-дан астамын салуға болмайды. Мысалы, егер бүкіл капитал бір миллион доллар болса, венчурлық үлес 200 мың доллардан аспауы керек. Портфельдің қалған бөлігі белгілі бір инвестордың мақсаттарына байланысты бөлінуі керек. Екіншіден, венчурлық портфельдің өзінде әртараптандыру қажет, яғни «жұмыртқаларыңызды әртүрлі себеттерге салу» керек. Барлық 200 мың долларды бір компанияның акцияларына салу өте қауіпті. Оның орнына сіз 10-20 түрлі компанияның акцияларын бірдей сомаға сатып ала аласыз, бұл қаражатты жоғалту мүмкіндігін іс жүзінде болдырмайды. Үшіншіден, венчур туралы естігенде мұны бәрі түсінбейді, сіз ерте стартаптарға емес, ірі жеке компанияларға инвестициялай аласыз. Биржаға әлі түспеген, бірақ қазірдің өзінде танымал өнімі бар, тұрақты өсіп келе жатқан кірісі бар, кейде тіпті пайдаға ие. Мұндай венчурлық инвестицияларды IPO алдындағы инвестициялар деп те атайды, яғни IPO 1-3 жылдан кейін күтілетін компанияларда. Олардың банкрот болу ықтималдығы нөлге жақындайды. Төртіншіден, инвестицияның сәттілігі көбінесе портфельдегі компаниялардың қаншалықты дұрыс таңдалғанына байланысты. Бұл нарықтағы сауатты аналитиканы, бәсекелестерді, қаржылық деректер мен бизнес көрсеткіштерін, сондай-ақ тәуекелдер мен өсу әлеуетін барабар бағалауды талап етеді.

Венчурлық капиталға кім инвестиция сала алады, қандай да бір арнайы талаптар бар ма? Венчурлық капиталға инвестициялауға кім қолайлы, ал кімге жарамайды?

Венчурлық капиталдың қор биржасындағы биржалық сауда-саттықтың түбегейлі айырмашылығы мынада, мәмілелер жабық есіктерде өтеді, бұл «элита клубының» бір түрі. Белгілі бір компанияның акцияларына сұраныс неғұрлым жоғары болса, жеке инвестор үшін миллиондаған доллар капиталы болса да оларға қол жеткізу қиынырақ болады. Әлемдік беделі бар шетелдік жеке компанияның (мысалы, SpaceX) үлесін алу үшін АҚШ-тың венчурлық капитал нарығындағы серіктестер, осы тақырыпта маманданған заңгерлердің көмегі және т.б. қажет. Сондықтан инвесторлар мәмілелерге толық қолдау көрсететін венчурлық қорлардың қызметтерін жиі пайдаланады: олар инвестициялау үшін компанияларды таңдайды, акцияларды сатып алу туралы келіссөздер жүргізеді және барлық қағаздардың заңды тазалығын тексереді. Сонымен қатар, қорлар белгілі бір инвестор үшін ең төменгі инвестиция сомасын 50-100 мың долларға дейін төмендетеді. Инвесторларға қойылатын талаптарға келетін болсақ, бұл капиталдың жеткілікті мөлшері және инвестициядан шығу үшін 2-3-4 жыл, кейде одан да көп күтуге дайын болу. Жеке компаниялардың акцияларын кез келген уақытта сатуға болмайды, өйткені олар биржада сатылмайды. Сізге компания жария болғанша күту керек немесе ұлғайтылған акцияларды басқа венчурлық инвесторға сатуға келісу керек. Жақсы кірісті екі жағдайда да алуға болады, бірақ IPO идеалды нұсқа болып саналады.

Жақында Raison басқаратын қор жасанды интеллект компаниясына 1,5 миллион доллар инвестициялағанын білемін. Жасанды интеллект қазір «ыстық» тақырып, «хайп» деуге болады. Неліктен бұл инвестиция тиімді деп ойлайсыз?

Иә, біз американдық Anthropic компаниясына 1,5 миллион доллар инвестиция салдық – бұл жасанды интеллекттің әлемдегі жетекші әзірлеушілерінің бірі. Сіз ChatGPT туралы естіген боларсыз - мәтіндер мен компьютерлік кодты жаза алатын, ақпаратты талдай алатын және күрделі логикалық есептерді шеше алатын чат боты. Anthropic негізін қалаушылар ChatGPT құру үшін жұмыс істеді, содан кейін өз компаниясы мен өздерінің чат-боттарын құрды. Функционалдық жағынан ол ChatGPT-ке ұқсас, бірақ көбірек мәтінді және компьютерлік кодты өңдей алады.

Жасанды интеллект шынымен де «хайп тақырыбына» айналды, бірақ себебі бұл технология шынымен әлемді өзгертеді және қосымша құнды жасайды. Goldman Sachs алдағы 10 жылда әлемдік ЖІӨ 7%-ға өседі деп болжайды. Біз жұмыс процестерінің жан-жақты жеделдеуін және еңбек нарығындағы қайта құрылымдауды, жетілдірілген роботтарды және интеллектуалдық жұмыстың тиімділігін арттыруды күтеміз.

Айтпақшы, жасанды интеллект кеше біздің қордың назарын аударған жоқ. 2021 жылы біз өз портфолиомызға алгоритмдік модельдерді үйретуге көмектесетін компанияны қостық, мысалы, өздігінен жүретін көліктерді үйрету. Сондай-ақ 2021 жылы біз дүкендерге арналған компьютерлік көру платформасын жасап жатқан стартапқа инвестиция салдық: «ақылды камералар» сатып алушының қандай тауарды алатынын жазады, жүйе электронды чек береді, нәтижесінде ешқандай кассалық аппарат қажет емес, тіпті өзін-өзі есепшот. Жалпы, машиналық оқыту технологиялары бұрыннан бар, дәл қазір дамыған тілдік модельдер пайда болды және сол «хайп» болды.

Бүгінгі таңда инвестиция үшін перспективалы тағы қандай технологияларды ойлайсыз?

Олардың көпшілігі бар. Мысалы, ғарыштық техника. Bank of America 2030 жылға қарай ғарыш экономикасы шамамен 1,5 триллион долларға жетеді деп есептейді. Бұған байланыс спутниктері нарығы, зымыран ұшыру, коммерциялық ғарыш станцияларының құрылысы және NASA-мен жеке компания келісімшарттары кіреді. Сондай-ақ - жасыл энергия; өткен жылы осы саладағы стартаптар 2021 жылға қарағанда венчурлық капиталға инвестицияны екі есе көп тартты. Бұған дамыған елдердің климаттың өзгеруімен күресу саясаты ықпал етті: жасыл технологияларды қаржыландыру және осы саладағы ойыншыларға салықтық жеңілдіктер. Биотехнологияда көптеген қызықты оқиғалар орын алуда, өмір сүру ұзақтығы ұзарған сайын биотехнологиялық компаниялар егде жастағы адамдар деп аталатын аурулармен (мысалы, деменция) күресудің жолдарын іздейді, репродуктивті ғылым дамып келеді. Киберқауіпсіздік сонымен қатар хакерлер шабуылдарының тұрақты өсуіне байланысты назар аударатын сала болып табылады; қаржылық технологиялар, соның ішінде блокчейн және цифрлық валюталар.

Райсон холдингі туралы айтып беріңізші. Сіз оны қалай құрдыңыз және Қазақстанда қанша уақыт жұмыс істейсіз?

Біз халықаралық нарықта 8 жылдан астам уақыт жұмыс істеп келеміз. Raison Asset Management холдингінің бірінші компаниясы 2015 жылы құрылды. Ол АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясында тіркелген және венчурлық қорларды басқарады және сенімгерлік қызметтерді ұсынады. Холдинг құрамына кіретін біздің қазақстандық Raison Securities Ltd компаниясы да осы жылдың басында Астана халықаралық қаржы орталығынан (АХҚО) брокерлік, дилерлік және консалтингтік қызметке лицензия алды. Барлығы холдингтің төрт кеңсесі бар: Таллинде, Сан-Францискода, Астанада және Алматыда.

Қызықты әңгімеңізге рахмет!

Қосымша ақпарат алу үшін: Instagram: @andrey_berezin https://www.instagram.com/andrey_berezin/ Пошта: [email protected] Телефон: +7 727 349 70 55

Жауапкершіліктен бас тарту. Ақпараттық материал тек ақпараттық мақсаттарға арналған және жарнама немесе әрекетке шақыру болып табылмайды. Инвестициялық өнімді сатып алу немесе сату бойынша ұсыныстар жоқ. Оқырмандар өздері шешім қабылдап, сарапшылармен кеңесу керек. Өткен нәтиже болашақ нәтижелердің көрсеткіші емес және барлық инвестициялар тәуекелді қамтиды. Компания осы ақпаратқа негізделген шығындар үшін жауап бермейді. Компания өкілінің пікірлері оның жеке пікірі болып табылады және жалпы компанияның көзқарасын көрсетпейді.